III SA/Wa 1061/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku M.P. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres luty – czerwiec 2009r. i październik – grudzień 2009r. w łącznej kwocie należności głównej 55.384 zł. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 28 sierpnia 2015r nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. i [...]. Zawiadomienia doręczono dłużnikom zajętych wierzytelności w dniach 3 i 7 września 2015r., a Skarżącemu w dniu 10 września 2015r. wraz z odpisami w/w tytułów wykonawczych. Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 września 2015r. [...] S.A. dokonał przelewu na konto organu egzekucyjnego kwoty 93.683,90 zł z tytułu realizacji zajęcia w całości. W tym samym dniu również [...] dokonał przelewu środków w kwocie 558,79 zł , które w związku z realizacją zajęcia przez Bank [...] zostały zwrócone Zobowiązanemu w dniu 10 września 2015r. Na skutek realizacji zajęcia organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 10 września 2015r. nr [...] uchylił zajęcie rachunku bankowego w [...] S.A. Pismem z dnia 11 września 2015r. uzupełnionym w dniu 15 września 2015r. Skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o zwrot bezpodstawnie zajętej kwoty 93.683,90 zł i zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych, gdyż należność zgodnie z decyzją nr [...] opłacił w dniu 8 września 2015r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności oraz tytuły wykonawcze otrzymał w dniu 10 września 2015r., czyli 2 dni po wpłacie należnej kwoty na konto Urzędu Skarbowego. Zobowiązany wnosił również o zwrot kwoty 5295,30zł pobranej tytułem kosztów egzekucyjnych w związku z dokonaniem zajęcia i doręczeniem tytułu wykonawczego już po uiszczeniu zobowiązania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego pismem z dnia 28 września 2015r. poinformował, że jego pismo z dnia 15 września 2015r. należy potraktować jako skargę na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. W dniu 10.11.2015r. Zobowiązany wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wydanie postanowienia o zwrocie kwoty 5295,30 zł nienależnie pobranej tytułem kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zgodnie z decyzją wpłacił w dniu 8 września 2015r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w S. kwotę 88.388,60zł. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z tytułami egzekucyjnymi otrzymał w dniu 10 września 2015r., czyli 2 dni po wpłacie pieniędzy na konto Urzędu Skarbowego. W myśl art. 64c § 7 u.p.e.a. - organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie wierzyciela. W przedmiotowej sprawie Skarżący najpierw wpłacił należność wraz z odsetkami, a później zostało dokonane zajęcie rachunku bankowego i doręczenie mu tytułu wykonawczego. Zatem koszty egzekucyjne zostały pobrane nienależnie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. wydanym na podstawie art. 64 c § 1 i § 7 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ustalił koszty postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych nr [...] w wysokości 5.295,30 zł przedstawiając szczegółowo sposób naliczenia kosztów oraz odmówił ich zwrotu. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż Zobowiązany dokonał wpłaty kwoty 88.388,60 zł w dniu 8 września 2015r. , tj. po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, które miało miejsce w dniu 7 września 2015r., w związku z czym koszty pobrane zostały zasadnie. Pismem z dnia 14 grudnia 2015r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnioskując o jego uchylenie i zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych przed datą doręczenia tytułu wykonawczego, ponieważ dobrowolnie rozliczył się z zaległego podatku, co czyni zbędnym działania egzekucyjne. Dalej zarzucił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął działania związane z egzekucją zobowiązania podatkowego bez doręczenia tytułu wykonawczego. Takie działanie jest nieuprawnione, gdyż czynności egzekucyjne mogą być wykonywane w taki sposób, że nie pozbawiają zobowiązanego prawa do dowolnego wykonania świadczenia. Właśnie takie zdarzenie miało miejsce w sprawie objętej niniejszym zażaleniem. Wyjaśnił, że tytuł wykonawczy otrzymał w dniu 10 września 2015r., jednakże w dacie otrzymania tytułu istniała przesłanka eliminująca wprowadzenie tego dokumentu do obrotu prawnego, gdyż w dniu 8 września 2015r. uiścił dobrowolnie kwotę zaległego podatku VAT. Dlatego też - zdaniem Strony- pozbawione podstaw jest naliczanie kosztów egzekucyjnych w sytuacji zbędności podjętych czynności egzekucyjnych. Oczywistym jest więc uznanie, że koszty są nienależne, bo Zobowiązany dobrowolnie wykonał obowiązek związany z rozliczeniem zaległego podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazał, że stosownie do treści art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Powołując się na art. 64 § 6, art. 64 § 9 pkt 2, art. 64 § 10, art. 64c § 1, art. 64c § 3 u.p.e.a., wskazał, że prawidłowe wszczęcie i prowadzenie egzekucji (przy zastosowaniu jakichkolwiek czynności egzekucyjnych), będącej następstwem niewykonania przez Zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, wiąże się z powstaniem odpowiednich kosztów egzekucyjnych i obciążeniem nimi zobowiązanego. W rozpatrywanej sprawie czynnościami egzekucyjnymi powodującymi powstanie kosztów egzekucyjnych było doręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zajęcie rachunku bankowego. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 64 § 8 u.p.e.a. zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Za bezpodstawny Dyrektor uznał również zarzut pozbawienia Skarżącego możliwości dobrowolnego wykonania świadczenia. Wyjaśnił, że Strona może bowiem uniknąć egzekucji dokonując wpłaty zobowiązania w terminie przewidzianym przepisami. Niedotrzymanie terminu wpłaty powoduje, że powstaje zaległość, która może być dochodzona w drodze prawidłowo wszczętej egzekucji. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Od Skarżącego zostały pobrane koszty egzekucyjne związane z egzekucją z jego rachunku bankowego. Skarżący jest zdania, że koszty egzekucyjne zostały od niego nienależnie pobrane i powinny mu zostać zwrócone, ponieważ przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego dobrowolnie uiścił należność. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, natomiast za zgodne z prawem uznaje stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wszczęcie i prowadzenie egzekucji nastąpiło prawidłowo. Było następstwem niewykonania przez Zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku. Organ przystąpił do czynności egzekucyjnych zanim zobowiązany uiścił należność. Wszczęcie i prowadzenie egzekucji wiąże się zaś z powstaniem kosztów egzekucyjnych i obciążeniem nimi zobowiązanego. W rozpatrywanej sprawie czynnościami egzekucyjnymi powodującymi powstanie kosztów egzekucyjnych było doręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zajęcie rachunku bankowego. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 64 § 8 u.p.e.a. zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem, które zostało doręczone bankowi [...] S.A. i [...] dnia 3 i 7 września 2015 r. Dnia 8 września 2015 r. Bank [...] dokonał przelewu środków pokrywających całość należności (93.683,90 zł) na rzecz organu egzekucyjnego. Tego samego dnia Bank [...] przelał kwotę 558,79 zł, przy czym kwota ta została później Skarżącemu zwrócona. Tego samego dnia, tj. 8 września 2015 r., Skarżący samodzielnie dokonał zapłaty dochodzonej należności. Następnie 10 września 2015 r. Skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności oraz odpisy tytułów wykonawczych. Taka kolejność zdarzeń została przedstawiona przez organ i Sąd ocenia ją jako zgodną ze zgromadzonym w aktach sprawy materiałem. W tej sytuacji stanowisko organu, że istnieje podstawa prawa do obciążenia Skarżącego kosztami egzekucji, jest prawidłowe w świetle powołanych przepisów Zajęcie rachunków bankowych nastąpiło bowiem 3 i 7 września 2015 r., a odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o zajęciu Skarżący otrzymał 10 września 2015 r. Zajęcie oraz przelanie środków przez bank nastąpiło zanim Skarżący uiścił należność. To, że Skarżący samodzielnie uiścił należność 8 września 2015 r., nie zwalnia go z obowiązku poniesienia kosztów egzekucyjnych. Wynika to z art. 64 § 8 u.p.e.a., zgodnie z którym zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Spełniony był też warunek wynikający z art. 64 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. To, że wpłacając należność Skarżący nie wiedział o dokonanych już czynnościach egzekucyjnych, nie podważa prawidłowości tych czynności ani prawidłowości obciążenia Skarżącego kosztami, skoro zawiadomienie i odpisy tytułów wykonawczych otrzymał z zachowaniem ustawowych terminów. Skarżący zapłacił należność dobrowolnie – ale już po jej wyegzekwowaniu w trybie egzekucyjnym, nie można zatem twierdzić, że prowadzenie egzekucji było zbędne. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie ani uchybień zarzucanych w skardze, ani też innych uchybień, które stanowiłyby podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.