III SA/Wa 1064/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-13

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, ze względu na swoją sytuację finansową i zdrowotną, jest uprawniona do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika i wpisu sądowego. Jej jedynym dochodem są zasiłki rodzinne i świadczenia opiekuńcze, a także zarobki męża, które przy uwzględnieniu kosztów utrzymania rodziny i wydatków medycznych, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a., przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca W. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz stan zdrowia córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci, posiada mieszkanie i umowę o rozdzielności majątkowej. Jej jedynym dochodem są zasiłki rodzinne i świadczenia opiekuńcze, a także zarobki męża. Skarżąca przebywa w szpitalu z chorym synem, a jej córka wymaga terapii. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z zakresu podatku od spadków i darowizn.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uzupełnienia postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie prostujące oczywistą omyłkę w postanowieniu odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z zakresu podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od wpisu sądowego od skargi UZASADNIENIE: Skarżąca, W. P., wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołała sytuację finansową oraz stan zdrowia własny oraz córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rocznym synem oraz siedmioletnią córką oraz, że posiada mieszkanie o powierzchni 56,41 m² Oświadczyła także, że w dniu 9 kwietnia 2002 r. przed zawarciem związku małżeńskiego, zawarła umowę o rozdzielności majątkowej. Z oświadczenia wynika także, że jedyny dochód skarżącej i jej dzieci stanowią zasiłki rodzinne oraz zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem w łącznej kwocie 512 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca przedstawiła, decyzje Prezydenta [...] W. przyznające zasiłek rodzinny w kwocie 64 zł i 48 zł(od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r.), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1.000 zł jednorazowo oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 1.00 zł jednorazowo dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 4.00 zł miesięcznie Skarżąca przedstawiła także zaświadczenie z miejsca zatrudnienia (Szkoła Podstawowa nr [...] w W., stwierdzające, że do 31 sierpnia 2010 będzie przebywała na urlopie wychowawczym. Z przedstawionego natomiast wyciągu z rachunku bankowego w Banku [...]., za okres od maja do sierpnia 2009 r. wynika, że miesięczny wpływ na konto Skarżącej wynosi 512,00 zł (z tytułu zasiłków rodzinnych i świadczenia opiekuńczego). Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że w roku 2007 Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 35.653,18 zł natomiast w roku 2008 dochód w kwocie 22.699,99zł. Z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wynika, że w 2007 r. D. P. (mąż Skarżącej) uzyskał dochód w kwocie 10.688,77 zł. Natomiast z przedstawionego zaświadcz. Z przedstawionego raportu miesięcznego ZUS RMUA wynika, że podstawa wymiaru składki emerytalnej i rentowej D. P. wynosi 1.276 zł chorobowej i wypadkowej, 1276 oraz zdrowotnej 1.101,06 zł. Łączna kwota składek wynosi 466,72 zł. Skarżąca wskazała także, że ponosi wydatki za media w kwocie 200 zł miesięcznie. Opłata za czynsz za mieszkanie czteroosobowej rodziny wynosi natomiast 599,81 zł. Ponadto z akt sprawy wynika, że w okresie od 26 lipca 2009 r. Skarżąca przebywa w szpitalu wraz z chorym synem J.. W aktach sprawy znajdują się również dwie opinie wydane przez Specjalistyczną Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną w sprawie oceny poziomu rozwoju procesów integracji sensorycznej A. P.. W opiniach tych wskazano nieprawidłowości oraz zalecono kontynuację terapii. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 100,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony . Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie, w tym kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat oraz kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca bowiem nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku ( z wyjątkiem mieszkania, które zamieszkuje wraz z rodziną), a jedyny dochód rodziny stanowią zasiłki przyznane z tytułu pomocy społecznej oraz zarobki męża Skarżącej w kwocie (według zeznania za 2007 r.) około 650 zł. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez skarżącą stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło