III SA/Wa 1065/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie uznania wniosku za bezpodstawny i odmowy zwrotu kwoty wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym oraz stwierdzeniu braku kompetencji do orzekania o zgodności przepisów z konstytucją postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr B. sp. z o.o. w W. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała że nie prowadzi działalności gospodarczej. Od 1995 r. przeciwko spółce prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, bez tytułów wykonawczych. Stwierdziła, że prowadzenie egzekucji bez tych tytułów nie pozostaje bez związku z zyskami, które kiedyś spółka osiągnie. Nadto poinformowała, że sąd rejonowy zasądził na rzecz spółki kwotę 25.000 zł, przy czym orzeczenie to jest nieprawomocne. Skarżąca wskazała, że nie ma rachunków bankowych i nie ma bilansu. Do formularza załączyła odpisy pism: zażalenie na bezczynność organu egzekucyjnego, pismo z 26 maja 2010 r., postanowienia z 13 maja 2010 r., z 31 marca 2010 r., z 27 stycznia 2010 r., z 29 grudnia 2009 r. Pismem z 9 czerwca 2010 r. referendarz sądowy zwrócił się do Skarżącej o nadesłanie dodatkowych informacji na temat jej sytuacji majątkowej. Do wezwania tego Skarżąca nie zastosowała się. W rezultacie postanowieniem z 27 lipca 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Od postanowienia tego Skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła naruszenie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Jego naruszenia upatruje w bezzasadnym uznaniu że strona jest zobowiązana przedłożyć na wezwanie dokumenty źródłowe w postaci rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata prowadzenia działalności. Ustawa nie wymienia bowiem tego rachunku wśród dokumentów źródłowych, których złożenia można zażądać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, iż spełnia powyższy wymóg. Kluczowe znaczenie ma art. 255 p.p.s.a., stanowiący, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie takie w niniejszej sprawie wystosowano. Nie ulega wątpliwości, iż wezwanie to nie zostało wypełnione, a argumentacja Skarżącej zawarta w sprzeciwie sprowadza się do kwestionowania wezwania do złożenia rachunku zysków i strat. Tymczasem podkreślić należy, że katalog dokumentów źródłowych, których przedłożenia można zażądać w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie jest – jak słusznie zauważyła Skarżąca – katalogiem zamkniętym, o czym świadczy zwrot "w szczególności" użyty zarówno w art. 256 pkt 2 p.p.s.a., jak i w wydanym na jego podstawie akcie wykonawczym. Ponadto strona nie ma możliwości kwestionowania skierowanego do niej wezwania, a jej subiektywne odczucie o zbędności żądanych przez Sąd danych dla potrzeb oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostaje bez znaczenia dla wiążącego charakteru takiego wezwania - strona jest bowiem "obowiązana złożyć na wezwanie" dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Uchylenie się od współpracy z Sądem w tym zakresie nie może pozostać bez konsekwencji - z cytowanego wyżej art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb ten uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, jest niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić. Konsekwencje płynące z powyższego pozostają w zgodzie z ciężarem dowodu który spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten nakłada bowiem na stronę obowiązek wykazania (podkr. Sądu), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie nadesłała bilansu, rachunku zysków i strat, zeznań podatkowych, zestawienia należności i zobowiązań. Nie wskazała źródeł finansowania kosztów lokalu, korespondencji. Nie podała informacji o posiadanych nieruchomościach, czynnościach podjętych w celu uzyskania dopłat od wspólników. Skoro zatem Skarżąca uchyliła się od przedstawienia żądanej dokumentacji, ani też nie odniosła się do tego poprzez wyjaśnienia, dlaczego jej nie składa, a także nie złożyła wniosku o przedłużenie terminu do jej przedłożenia, to powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie dysponował koniecznymi informacjami do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.