III SA/Wa 1069/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-05
Skład orzekający: Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała wystarczająco swoją trudną sytuację finansową, aby przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący i rzetelny swojej trudnej sytuacji finansowej, mimo wezwania do przedłożenia stosownych dokumentów. Przedstawione przez nią oświadczenia i dokumenty nie dawały wystarczających podstaw do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji finansowej, w tym blokady kont bankowych. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentacji, strona przedstawiła ją wybiórczo, powołując się na blokadę środków i stratę firmy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał tę decyzję, uznając, że strona nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Przedsiębiorstwo [...] "P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej jako: "Skarżąca") wniosło o zwolnienie z obowiązku zapłaty wpisu sądowego, motywując to trudną sytuacją finansową spowodowaną m. in. blokadą kont bankowych.
Pismem z 16 kwietnia 2012 r. wezwano Skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza PPPr oraz dodatkowej dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego. W wykonaniu wezwania Skarżąca przesłała żądany formularz, w którym powołała się na fakt zablokowania wszystkich jej kont bankowych, środków ruchomych i nieruchomości. Wartość środków trwałych określiła na kwotę [...] zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0".
Postanowieniem z 29 maja 2012 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na niedostateczne uzasadnienie i udokumentowanie okoliczności, na które powołuje się Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako: "p.p.s.a."). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje, w myśl art. 245 § 3 ww. ustawy, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W ocenie Sądu przedstawione przez Skarżącą oświadczenia i dokumenty nie dają dostatecznych podstaw do oceny jej sytuacji majątkowej, a co za tym idzie, do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, robiąc ich szczegółowe wyliczenie. Skarżąca nie uczyniła zadość w/w wezwaniu wykonując je w sposób wybiórczy. Ponadto w sprzeciwie podkreśliła, iż właściwie udokumentowała brak środków na poniesienie wpisu sądowego. W jej ocenie z żadnego z dokumentów, o które była wzywana nie będzie wynikał brak środków na uiszczenie wpisu sądowego w sprawie.
Zatem niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących stanu majątkowego Skarżącej. Skarżąca nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania sytuacji finansowej. Uchylając się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji w zakresie wskazanym w wezwaniu, uniemożliwiła przeprowadzenie oceny jej sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą 100 zł wpisu sądowego od skargi.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1, § 3 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło