III SA/Wa 1071/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-15

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, czy tylko w części?
Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od uiszczenia wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 500 zł, jednak odmówiono jej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca, pomimo trudnej sytuacji materialnej związanej z leczeniem dzieci, posiada wystarczające środki, aby pokryć część kosztów sądowych, zwłaszcza że jej mąż również przyczynia się do utrzymania rodziny. Brak było podstaw do całkowitego zwolnienia od kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca G. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Wskazała na trudną sytuację materialną związaną z leczeniem dwóch córek oraz swoje miesięczne dochody. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 500,- zł. 2. Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2004 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 500,- zł 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem zawartym na urzędowym formularzu PPF z 23 marca 2010 r. G. G. – dalej jako skarżąca – zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, w uzasadnieniu wniosku wskazała na swoją zła sytuację materialną, która uniemożliwia jej uiszczenie kwoty wpisu w łącznej wysokości 2000,- zł. Skarżąca poinformował, że ponosi stałe wydatki związane z leczeniem dzieci: córka K.cierpi na [...], a wydatki na jej leczenie wynoszą 500,- zł miesięcznie. Druga córka – K. – cierpi na wadę [...]: koszt jej leczenia to 600,- zł miesięcznie, koszt operacji – 17 tys. zł. Skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami. Posiada dom (w budowie) o powierzchni 150 m.kw., samochód osobowy [...]. Poinformowała, że utrzymuje się z dochodów z pracy w wysokości ok. 1,8 tys. zł brutto miesięcznie. Do formularza skarżąca załączyła – m.in. - zaświadczenie lekarskie o leczeniu [...] córki K., kserokopię książeczki sprzedaży produktów rolnych, kserokopię legitymacji zasłużonego działacza Zrzeszenia Producentów Trzody, kserokopię odznaki "Zasłużonego Pracownika Rolnictwa, kserokopie wycinków prasowych, wyróżnienie Polskiej Federacji Hodowców Bydła, ksero umowy darowizny z [...] listopada 2007 r., [...] lutego 2008 r., ksero aktów notarialnych dokumentujących umowę sprzedaży, i In.). Skarżąca, przy piśmie z 12 kwietnia 2010 r., przesłała kosztorys planowanego zabiegu K. G.. 3. Referendarz sądowy, pismem z 11 maja 2010 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu z 31 maja 2010 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia w aktach sprawy (s. 111), wezwał skarżącą o nadesłanie, w terminie siedmiu dni – m.in. – odpisów wyciągów bankowych, zeznań podatkowych, wskazania wszystkich źródeł utrzymania. Skarżąca przesłała kopie przekazów (na rzecz M., M., R., P. SA, P., P., T.S.A), wyciąg z rachunku Bankowego w [...] , plan operacyjny [...] K. G., zaświadczenie o zatrudnieniu w jednostce wojskowej na stanowisku [...] o wynagrodzeniu 2393 zł, ksero informacji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2008 r i 2009 r., zeznanie podatkowe za 2008 r i 2009 r., 4. Wpis od skargi w wysokości 2000,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania. Dlatego do obowiązku uiszczania wpisu od skargi zostanie ograniczone rozpoznanie wniosku strony, co nie uniemożliwia jej złożenia nowego wniosku w razie wystąpienia nowych kosztów. Brak jest zarazem w sprawie przesłanek do stwierdzenia stałej niemożności uzyskiwania dochodów przez stronę. 5. Z treści nadesłanego przez skarżącą wniosku nie wynika, że skarżąca nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania wymagalnych w sprawie. Wskazuje na to zestawienie uzyskiwanych miesięcznie środków z zadeklarowanymi należnościami, zresztą nie korzystającymi z pierwszeństwa zaspokojenia przez należnościami sądowymi (np. należnościami z tytułu opłat na rzecz T.S.A.). Zdaniem referendarza sądowego, zestawiając wysokość przychodów wynikających z zadeklarowanych przychodów z kosztami utrzymania skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Nie uniemożliwiają tego tak koszty związane z obowiązkiem zaspokajania kosztów utrzymania i leczenia dzieci, jak ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem siebie. Referendarz sadowy ma na uwadze fakt, że mąż skarżącej przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny. W ocenie referendarza sądowego, fakt, że skarżąca nie przedstawiła pełnych informacji o swojej sytuacji majątkowej, uchylając się od przedstawienia informacji o dochodach małżonka pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym (pkt 7 i 10 formularza PPF "należy wpisać dochody/ stan majątkowy(...) osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym"), nie uniemożliwia zwolnienia skarżącej z kosztów sądowych w części – choćby z tego względu, że sytuacja majątkowa małżonka jest znana i była rozpatrywania w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 1072/10. Referendarz sądowy wskazuje, że z uzyskiwanych co miesiąc środków, skarżąca jest zobowiązana zaspokoić nie tylko własne potrzeby, ale też potrzeby rodziny czym należy miarkować jej zdolność do ponoszenia kosztów w sprawie. Referendarz sądowy ma zarazem na uwadze fakt, że ten sam obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny ciąży na małżonku skarżącej, a skarżąca nie uprawdopodobniła, by nie miała ona zdolności zarobkowych lub była niezdolna do samodzielnej egzystencji w społeczeństwie. Dlatego miarkowanie zdolności uczestniczenia skarżącej w kosztach sądowych nie ma charakteru nieograniczonego. Zdaniem referendarza sądowego uzyskiwana kwota wynagrodzenia umożliwia skarżącej pokrycie – wraz z mężem pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym - wydatków związanych z bieżącym leczeniem dzieci i ich utrzymaniem, jak tez wydatków związanych z utrzymaniem skarżącej i męża. Skarżąca jest w stanie wygospodarować 500,- zł na koszty sądowe, ponieważ nawet po uiszczeniu tej kwoty oraz kwoty zadeklarowanych kosztów bieżącego leczenia dzieci, skarżącej pozostaną środki zabezpieczające bieżące utrzymanie. Na trafność tego poglądu wskazują też wnioski z analizy nadesłanego przez stronę wyciągu z rachunku bankowego, choćby dlatego, ze skarżąca na dzień 1 czerwca dysponuje kwotą ok. 800 zł, a podczas kilkumiesięcznego zestawienia w procesie gospodarowania środkami przestrzega tak zasady płynności, jak unika występowania debetu. Na przestrzeganie płynności gospodarki finansowej wskazuje nadto posiadanie, użytkowanie w gospodarstwie domowym skarżącej i ponoszenie związanych z tym wydatków dwóch samochodów – [...](skarżącej) i [...] (męża skarżącej), co wynika z formularza PPF męża załączonego do akt III SA/Wa 1072/10. Mając świadomość konieczności ponoszenia przez skarżącą innych wydatków związanych z poratowaniem zdrowia dzieci (np. związanych z uregulowaniem kosztu operacji dziecka) referendarz sądowy odstępuje od badania źródeł pochodzenia środków przeznaczonych na pokrycie tych wydatków, uznając, że dla utrzymania skarżącej – o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. – największe znaczenie, po uregulowaniu wspomnianych kosztów, mają uzyskiwane bieżące przychody. 6. Stąd, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., referendarz sądowy uznał jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło