III SA/Wa 1073/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję i umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2004 rok postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej 100 zł; 2. odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący M. F., wniósł do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Skarżący (62 lata) podniósł, że prowadzi warsztat samochodowy, a prowadzona działalność gospodarcza mimo, że nie jest dochodowa jest jego jedynym pomysłem na życie. Skarżący oświadczył, że do niedawna był osobą bezdomną, a mieszkanie, które obecnie posiada odziedziczył po śmierci brata. Resztę jego majątku stanowi działka leśna i 22 letni samochód. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że posiada mieszkanie o powierzchni 46 m², 1/3 działki rolnej o powierzchni 0,7833 ha oraz działkę leśną o powierzchni 5200 m². Skarżący nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczne dochody w kwocie 1.168 zł. Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący przedstawił zeznania podatkowe PIT- 36 z których wynika, że w 2012 r. Skarżący uzyskał dochód – 14.104,00 zł. Natomiast przychód wyniósł 167.492,90 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły 153.388,90 zł. Skarżący przedstawił również wyciągi z rachunku bankowego w B.. Oświadczył, że spłaca kredyt na zakup działki rolnej – 300 zł, wyliczył koszty miesięcznego utrzymania na: 373 zł czynsz oraz 77 zł gaz i energia. Ponadto oświadczył, że prowadzona działalność gospodarcza jest jego jedynym źródłem utrzymania. Postanowieniem z 5 lipca 2013 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że jeżeli chodzi o wpływy na jego konto bankowe (na co zwrócił referendarz w swym postanowieniu) to z pieniędzy tych opłaca części, opłaty za lokal, prąd, telefon, wodę, śmieci, ubezpieczenie i inne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia, co niemożliwym czyni wypowiedzenie się Sądu co do jego treści. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez tę osobę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przepisu). Przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego też zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach, uwzględniając z jednej strony wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym, z drugiej zaś strony - wysokość środków, którymi dysponuje. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Okoliczności zaś przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi powyżej 100 zł. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi w wysokości 200 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość wykazanych przez skarżącego uzyskiwanych miesięcznie przez stronę dochodów netto w wysokości 1.168 zł, Sąd uznał, że zwolnienie strony od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi powyżej kwoty 100 zł zapewni jej pełnię realizacji prawa dostępu do Sądu. Wskazać przy tym należy, iż skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania, prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje niewielkie dochody. Mimo, iż ma ograniczone możliwości w dysponowaniu środkami finansowymi, na cele inne niż związane z utrzymaniem i niezbędnymi kosztami prowadzonej działalności uzyskuje jednak stałe dochody. Zatem jest on w stanie chociażby symbolicznie partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał natomiast, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto wskazać należy na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi. Skarżący natomiast zostaje zwolniony z obowiązku jego zapłacenia ponad kwotę 100 zł. W związku z tym po uiszczeniu wpisu w wysokości 100 zł, sprawa skarżącego zostanie merytorycznie rozpoznana przez Sąd, a w przypadku uwzględnienia skargi, na wniosek skarżącego, przysługiwać mu będzie zwrot uiszczonego wpisu od organu podatkowego. Ze względu na powyższe w ocenie Sądu przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest zasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.