III SA/Wa 1074/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Decyzją z [...] lutego 2018 r. Wójt Gminy G., działając w oparciu o art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej Op) oraz art. 6o w zw. z art. 61 oraz 6q ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm., dalej Uucpg), a także w oparciu o Uchwałę Nr XX/153/16 Rady Gminy G. z 4 listopada 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i Uchwałę Nr XVII/131/16 Rady Gminy G. z 30 czerwca 2016 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określił M. S. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od lipca 2015 r. do grudnia 2016 r. w wysokości 14 zł oraz od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. w wysokości 18 zł. W odwołaniu od tej decyzji M. S. wskazał, że od 2013 r. naliczane są wobec niego bezprawnie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, których to odpadów odwołujący się nie posiada, ani nie produkuje. Decyzją z [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO), na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 207 Op, art. 6i, art. 6j ust. 1 i 2, art. 6m ust. 2, art. 6o, art. 6q Uucpg, uchyliło decyzję Wójta Gminy G. i określiło wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. w wysokości po 14 zł za każdy miesiąc oraz od stycznia 2017 r. w wysokości 18 zł za każdy miesiąc. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wskazał, że SKO źle rozpoznało jego sprawę. Skarżący dodał, że samorządowe kolegia winny być zlikwidowane, bo to organ, który szkodzi narodowi. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że sprawa określenia M. S. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od lipca 2015 r. po raz wtóry stanowi przedmiot orzekania tut. Sądu. W poprzednim wyroku z 24 listopada 2016 r., III SA/Wa 2695/15 Sąd uchylił decyzje organów obu instancji wskazując, że ich wydaniu towarzyszyły uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał w poprzednim wyroku, że wiadomo mu z urzędu, iż skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w konsekwencji czego została wobec niego wydana decyzja z [...] listopada 2013 r. określająca opłatę w wysokości 12 zł miesięcznie począwszy od lipca 2013 r. (decyzja utrzymana przez SKO decyzją z [...] lutego 2014 r., od której wniesiono skargę oddaloną przez tut. Sąd wyrokiem z 17 grudnia 2014 r., III SA/Wa 1142/14). Sąd wskazał następnie, że zawiadomieniem z 25 czerwca 2015 r. Wójt Gminy G. poinformował skarżącego o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z uchwaleniem nowej opłaty uchwałą Rady Gminy G. nr VII/51/15 z 14 maja 2015 r. W zawiadomieniu wskazano, że termin uiszczenia opłaty za lipiec 2015 r. upływał 20 sierpnia 2015 r. Sąd podkreślił, że decyzja z [...] lipca 2015 r., określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od lipca 2015 r., została zatem wydana przedwcześnie. Na moment orzekania nie można było bowiem zakładać, że skarżący nie będzie uiszczał opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zdaniem Sądu, w związku ze zmianą stawek za odbiór odpadów komunalnych skarżący miał obowiązek złożyć nową deklarację obejmującą okres od lipca 2015 r., jednakże organy nie ustaliły, czy taką deklarację złożył. Nie dokonanie takich ustaleń przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, oznaczało naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. art. 121, art. 122 i art. 187 Op, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zdaniem Sądu, wydanie decyzji określającej opłatę począwszy od lipca 2015 r. winno być poprzedzone stosownym postępowaniem, które należało wszcząć z urzędu poprzez wydanie i doręczenie stosownego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd dodał, że art. 6p Uucpg został uchylony z 21 sierpnia 2013 r. W związku z tym, w sentencji decyzji organ nie może już wskazywać wysokości zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd nie uwzględnił natomiast argumentacji skarżącego o braku obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż skarżący nie wytwarza takowych odpadów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano bowiem, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca w art. 6i ust. 1 pkt 1 Uucpg ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Sąd zaznaczył, że właściciel nieruchomości zamieszkanej może ograniczyć koszty ponoszone z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez złożenie deklaracji ze wskazaniem selektywnego gromadzenia odpadów i poprzez dokonywanie segregacji odpadów. Przechodząc do rozpoznania wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie natomiast do art. 170 Ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że Wójt Gminy G. realizując zalecenia wyroku III SA/Wa 1142/14 zwrócił się do skarżącego z wezwaniem z 6 września 2017 r. do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, względnie, złożenie wyjaśnień czy nieruchomość jest zamieszkała. Skarżący pismem z 7 września 2017 r. poinformował, że nieruchomość jest zamieszkała osobiście i żadnych odpadów komunalnych nie produkuje. W notatce służbowej z 8 listopada 2017 r. wskazano, że skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zatem konieczne okazało się wszczęcie stosownego postępowania podatkowego w tym zakresie. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy G. wszczął wobec M. S. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że SKO rozstrzygnęło sprawę w sposób prawidłowy, uwzględniając przy tym ocenę prawną i zalecenia zawarte w wyroku III SA/Wa 1142/14. Przede wszystkim zostało ustalone, że skarżący nie złożył deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 1 Uupcg. Nie uczynił tego również mimo wezwania z 6 września 2017 r. Zgodnie natomiast z art. 6o ust. 1 Uucpg, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Stosownie do art. 6q ust. 1 Uucpg, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Zgodnie z art. 207 § 1 i 2 Op, organ podatkowy, co do zasady, orzeka w sprawie w drodze decyzji, która rozstrzyga sprawę co do istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Na podstawie art. 165 § 1 Op, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 165 § 2 Op, wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Prawidłowe było zatem wezwanie skarżącego do złożenia tzw. "deklaracji śmieciowej", a następnie, w związku z ustaleniem, że skarżący włada nieruchomością zamieszkałą, określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji, poprzedzonej postępowaniem podatkowym. Co istotne, wysokość opłat za poszczególne miesiące organ pierwszej instancji określił z uwzględnieniem stawek uchwalonych przez Radę Gminy G. , przewidzianych dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, które zbiera odpady komunalne w sposób nieselektywny. Zważywszy, że skarżący przyznał, iż nieruchomość zamieszkuje osobiście i nie złożył oświadczenia o selektywnym sposobie gromadzenia odpadów, działanie organu było prawidłowe. Sąd stwierdza, że SKO zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, gdyż określenie w niej opłat za poszczególne miesiące od lipca 2015 r. do grudnia 2017 r. było niezgodne z art. 6o ust. 2 Uucpg. Stosownie do tego przepisu, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Innymi słowy, decyzja ta nie może mieć charakteru zamkniętego, tj. określać wysokości opłaty do danego miesiąca (grudnia 2017 r.). Wysokość tej opłaty obowiązuje bowiem dopóki nie nastąpi wspomniana zmiana danych (np. ilości mieszkańców, stawki opłaty, przejścia z nieselektywnego na selektywne zbieranie odpadów). Jak długo jednak takie zmiany nie następują, to decyzja pozostaje w mocy i określa wysokość opłaty za kolejne miesiące, począwszy od miesiąca, w którym wystąpiła ostatnia zmiana wpływająca na wysokość opłaty. Potwierdza to art. 6o ust. 3 Uucpg, który stanowi, że po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. Słusznie zatem SKO określiło opłatę od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r., kiedy to wynosiła ona 14 zł za miesiąc oraz od 1 stycznia 2017 r., czyli od dnia jej podwyższenia do kwoty 18 zł miesięcznie. Sąd stwierdza, że organy uwzględniły także fakt uchylenia art. 6p Uucpg i nie określały w decyzji wysokości zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przechodząc do treści skargi Sąd zauważa, że strona nie podniosła w niej nic co mogłoby skłonić tut. Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżący twierdzi konsekwentnie, że nie wytwarza odpadów komunalnych, zatem nie powinien być objęty jakąkolwiek opłatą. Ta argumentacja była już jednak brana pod uwagę w poprzednim, prawomocnym wyroku tut. Sądu III SA/Wa 1142/14. Ocena prawa wyrażona przez Sąd w tym wyroku wiąże obecny skład orzekający. Wspomnieć należy jedynie, że Sąd wyjaśnił skarżącemu powody, z których wynika, iż sam fakt, że nieruchomość jest zamieszkała stanowi przesłankę do uwzględnienia tej nieruchomości w gminnym systemie odbioru odpadów komunalnych, zaś jej właściciela czyni zobowiązanym do uiszczania stosownej opłaty. Poprzedni wyrok został skarżącemu doręczony z urzędu wraz z uzasadnieniem. Sąd nie widzi zatem podstaw by powtarzać wyrażoną w tym orzeczeniu ocenę prawną negującą pogląd skarżącego o braku obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na ich niewytwarzanie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że decyzja SKO była prawidłowa, zatem skargę M. S. należało oddalić stosownie do art. 151 Ppsa.