III SA/Wa 1075/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-10

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Marek Kraus, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może zająć ruchomość o wartości znacznie niższej niż wysokość egzekwowanej należności, a jeśli tak, to czy taka czynność jest zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo zastosować środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, nawet jeśli jej wartość jest znacznie niższa od egzekwowanej należności. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza ograniczeń w tym zakresie, a podstawowym celem organu jest dążenie do wyegzekwowania należności wierzyciela przy wykorzystaniu dostępnych środków. Zarzut dotyczący niewspółmierności wartości zajętego przedmiotu do wartości należności nie stanowi podstawy do uchylenia czynności egzekucyjnej w ramach skargi na czynność egzekucyjną.
Stan faktyczny
Skarżący T. L. złożył skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. polegającą na zajęciu samochodu PEUGEOT 406, argumentując, że jego wartość jest znacznie niższa od egzekwowanej należności, co jest niezgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w O. uznał skargę za nieuzasadnioną, wskazując na prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące niewspółmierności wartości zajętej ruchomości do egzekwowanej należności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnioną skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. po rozpoznaniu skargi Skarżącego - T. L. złożonej na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O., a polegającą na zajęciu 22 września 2010 r. ruchomości - uznał skargę za nieuzasadnioną. W uzasadnieniu Organ wyjaśnił, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. prowadzi egzekucję wobec Skarżącego m.in. na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych od Nr [...] do Nr [...], Nr [...] i od Nr [...] do Nr [...]. Dnia 22 września 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości należącej do Skarżącego w postaci samochodu osobowego PEUGEOT 406. Dnia 6 października 2010 r. Skarżący złożył skargę na w.w. czynność egzekucyjną podnosząc, że poborca skarbowy zaskarżoną czynnością dokonał zajęcia ruchomości o wartości poniżej 20.000 zł na poczet zaległości, których wartość przekracza kwotę 10.000.000 zł. Zdaniem Skarżącego ustawodawca nie przewidział możliwości zajęcia ruchomości, której sprzedaż nie pozwoli na pokrycie nawet niewielkiej części zaległości. W ocenie Skarżącego łączna wartość szacunkowa zajętych rzeczy powinna być na tyle wysoka, aby przewidywane wpływy z ich sprzedaży pozwoliły na zaspokojenie wierzyciela oraz pokrycie kosztów egzekucyjnych, co wynika z art. 97 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dalej “u.p.e.a.". Dyrektor Izby Skarbowej w O. powołał się na art. 54 art. 97 § 1 art. 98 § 1 § 2, art. 99 § 2 i 3, art. 100 u.p.e.a. wskazał, że sporna czynność zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym ruchomości, należącej do Skarżącego, dokonana została prawidłowo, w sposób prawem nakazany, zarówno bowiem środek egzekucyjny jak i sposób jego zastosowania były dopuszczalne przepisami ustawy egzekucyjnej. W związku z powyższym nie ma prawnych podstaw do uchylenia dokonanego zajęcia. Odnosząc się do zawartej w skardze kwestii wartości zajętego samochodu osobowego w stosunku do wysokości ciążących na Skarżącym zaległości, Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził, iż błędne jest stanowisko Skarżącego, według którego wartość zajętych ruchomości winna przekraczać dwukrotnie a nawet trzykrotnie stan zaległości. Podstawowym zadaniem organu egzekucyjnego jest dążenie do wyegzekwowania należności wierzyciela przy wykorzystaniu wymienionych w ustawie egzekucyjnej środków egzekucyjnych. Ujawniony przez Skarżącego majątek składa się jedynie z zajętego w zaskarżonej czynności samochodu PEUGEOT 406, tak więc powstrzymanie się organu egzekucyjnego od podjęcia zaskarżonej czynności byłoby niezgodne z przepisami prawa. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 § 2 u.p.e.a. i wniósł o jego uchylenie w całości. Minister Finansów postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne, czyli działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku było zajęcie ruchomości, stanowiącej pojazd marki PEUGEOT 406. Minister Finansów po przeanalizowaniu akt postępowania egzekucyjnego stwierdził, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z wymogami przepisów u.p.e.a. Zastosowany środek egzekucyjny zajęcia ruchomości znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki, zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a. Protokół zawierał również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 3 i 4 u.p.e.a. Czynności egzekucyjne zajęcia ruchomości zostały dokonane w oparciu o tytuły wykonawcze doręczane uprzednio zobowiązanemu, a więc w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się zaś wprost do podniesionego przez zobowiązanego zarzutu, dotyczącego bezprawności zajęcia z uwagi na zajęcie ruchomości na poczet kilkunastu tytułów wykonawczych zamiast jednego oraz na zajęcie ruchomości, której wartość nie jest w stanie pokryć nawet niewielkiej części należności organ wskazał, że zarzuty te są bezpodstawne. Żaden z przepisów u.p.e.a. nie wprowadza ograniczeń w egzekucji administracyjnej według reguł wskazanych w skardze i zażaleniu przez zobowiązanego. Odnosząc się zaś do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. Minister Finansów wskazał, że przepis ten nie może być samodzielną podstawą środka zaskarżenia, nie może być również podnoszony w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego jest bowiem podstawą wniesienia zarzutu w oparciu o art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Z uwagi jednak na niekonkurencyjność środków zaskarżenia, w ramach skargi na czynności egzekucyjne niedopuszczalne jest podnoszenie zarzutów, będących podstawą alternatywnych środków zaskarżenia, np. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i innych. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zarzucił naruszenie art. 54 § 1 oraz art. 97 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zajęcie egzekucyjne ruchomości, której wartość nie jest w stanie pokryć nawet niewielkiej części należności, jest bezpodstawne. Skarżący wywodził, że łączna szacunkowa wartość zajętej ruchomości powinna być co najmniej dwukrotnie większa od egzekwowanej należności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, mając na względzie, że w przypadku dojścia do sprzedaży licytacyjnej w drugim terminie zajęte rzeczy mogą być sprzedane za połowę wartości szacunkowej. Skarżący zauważył, że w sprawie wartość zajętej ruchomości nie jest zbliżona do egzekwowanych należności, ani nie wystarczy nawet na pokrycie kosztów egzekucyjnych, które przekroczą kwotę 500.000 zł. Zarzucił, że skarżona czynność miała wyłącznie na celu przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie zaś wyegzekwowanie należności, objętej tytułami wykonawczymi. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Stosownie do art. 1a. pkt 12 a) u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to m.in. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z ruchomości. W myśl art. 67 § 1. u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru, określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych, zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Ponadto protokół zajęcia zawierał również wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 67 § 3 i 4 u.p.e.a. Czynności egzekucyjne zajęcia ruchomości zostały dokonane w oparciu o tytuły wykonawcze doręczane uprzednio zobowiązanemu, a więc w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Całkowicie bezpodstawne są zarzuty bezprawności zaskarżonego postanowienia z uwagi na zajęcie ruchomości, której wartość nie jest w stanie pokryć nawet niewielkiej części należności. Jak zostało to już wyjaśnione skarżącemu przez organ, żaden z przepisów u.p.e.a. nie wprowadza ograniczeń w egzekucji administracyjnej ze względu na niewspółmierność wartości zajętego przedmiotu do wartości należności. Nie ma podstaw prawnych do konstatacji, iż wartość zajętych ruchomości winna przekraczać dwukrotnie a nawet trzykrotnie stan zaległości. Podstawowym zadaniem organu egzekucyjnego jest dążenie do wyegzekwowania należności wierzyciela przy wykorzystaniu wymienionych w ustawie egzekucyjnej środków egzekucyjnych. Ujawniony przez Skarżącego majątek składa się jedynie z zajętego w zaskarżonej czynności samochodu PEUGEOT 406, co jednak nie zmienia poglądu, że powstrzymanie się organu egzekucyjnego od podjęcia zaskarżonej czynności byłoby niezgodne z przepisami prawa. Zasadnie też Minister Finansów wskazał, że przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. nie może być samodzielną podstawą środka zaskarżenia, jak również nie może być podnoszony w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego jest bowiem podstawą wniesienia zarzutu w oparciu o art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Z uwagi jednak na niekonkurencyjność środków zaskarżenia, w ramach skargi na czynności egzekucyjne niedopuszczalne jest podnoszenie zarzutów, będących podstawą alternatywnych środków zaskarżenia, np. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i innych. Konkludując należy podkreślić, że czynność zajęcia ruchomości, należącej do Skarżącego, dokonana została prawidłowo, w sposób prawem nakazany, zarówno bowiem środek egzekucyjny jak i sposób jego zastosowania były dopuszczalne przepisami ustawy egzekucyjnej. Sąd dokonał oceny zaskarżonego postanowienia i uznał, że zostało ono oparte o prawidłowo powołane przepisy prawa i jest należycie, logicznie i wyczerpująco uzasadnione. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło