III SA/Wa 108/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. , Z. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprawy ze skargi M.Z. , Z.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi M.Z. i Z. Z. (dalej zwani: Skarżącymi) wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż zaskarżana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. została doręczona w jednym egzemplarzu w kopercie adresowanej na oboje małżonków - na M. i Z. Z. . Przesyłkę tę odebrał Z. Z. , ale z uwagi na stan zdrowia swej żony (w okresie od połowy listopada do 10 grudnia 2015 roku wymagała ona nawet opieki szpitalnej) nie przekazał on żonie dokumentu decyzji bezpośrednio po jej odebraniu. O przesyłce i jej treści, M.Z. dowiedziała się dopiero po powrocie ze szpitala, tj. po 10 grudnia 2015 roku. W związku z powyższym zdaniem Skarżących, skoro stronami postępowania podatkowego są oboje wspólnie rozliczający się małżonkowie, to decyzja dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych powinna być wysyłana w dwóch egzemplarzach adresowanych oddzielnie na każdego małżonka, a jeżeli jest wysyłana w jednym egzemplarzu w jednej kopercie, to dla prawidłowego doręczenia decyzji (świadczącego, że każda ze stron ma informację o doręczeniu jej pisma) koniecznym byłoby wydanie przesyłki do rąk obu małżonków. Tak nie było, a sytuacja związana ze stanem zdrowia Skarżącej dodatkowo przyczyniła się do niemożności skorzystania przez Skarżącą z możliwości złożenia skargi w terminie, jaki wynikałby z daty odebrania przesyłki przez Z.Z. . Na poparcie powyższych okoliczności załączono dokumentację z pobytu Skarżącej w szpitalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 i art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) - dalej: "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl tego artykułu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. takie, których strona przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mogła usunąć. Art.87 § 2 p.p.s.a. nie uzależnia przy tym możliwości przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, rozumianej jako zamierzone działanie sprzeczne z regułami postępowania bądź powstrzymanie się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania, ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa, polegającego na niedołożeniu należytej staranności (...). (por.: wyrok NSA z 21.12.2006r. sygn. akt I FSK 374/06, lex nr 262725). Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. Z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Oceniając w tym kontekście działanie skarżących nie można przyjąć, że uchybienie terminowi do złożenia skargi było niezawinione. W szczególności za niedającą się przezwyciężyć przeszkodę, nie mogą być uznane okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu związane z nieprawidłowym doręczeniem zaskarżonej decyzji oraz faktem pobytu Skarżącej w szpitalu. W odniesieniu do kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku (art. 92 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; - dalej: O.p.). Zgodnie natomiast z art. 133 § 3 O.p., w przypadku, gdy małżonkowie korzystają z możliwości wspólnego opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych, są oni jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Dlatego też w takiej sytuacji fakt doręczenia decyzji skierowanej do Skarżących jednemu z małżonków jest również skuteczny wobec drugiego z nich. W ocenie Sądu Skarżąca odwołując się do złego stanu zdrowia nie wykazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi z uwagi na chorobę nie wystarczy wykazać, że stan chorobowy powstał i utrzymywał się do chwili złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Także nie każda choroba uzasadnia przywrócenie terminu. Sąd zauważa, iż z załączonej do wniosku karty informacyjnej leczenia szpitalnego Skarżącej z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, iż Skarżąca przebywała w szpitalu od dnia [...] listopada 2015 r. do [...] listopada 2015 r., z którego została "w stanie ogólnym dobrym wypisana do dalszego, systematycznego leczenia ambulatoryjnego". Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję odebrała w dniu 5 listopada 2015 r. Skarżąca – M.Z. . Tym samym w trakcie biegu 30-dniowego terminu do złożenia skargi po opuszczeniu szpitala po stronie Skarżącej nie zachodziły przeszkody do złożenia skargi. Zakładając, że stan zdrowia Skarżącej nie pozwalał lub utrudniał samodzielne złożenie skargi z uwagi na leczenie ambulatoryjne (które nie przewiduje konieczności przebywania w danej placówce ponad 24 godziny), Skarżąca przy dołożeniu należytej staranności w prowadzeniu swych spraw mogła zwrócić się do męża o pomoc w złożeniu skargi. Należy również podkreślić, iż stroną Skarżącą w niniejszej sprawie są obydwoje małżonkowie, w tym mąż Skarżącej. Skarżący nie podali jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na brak winy Z. Z. w uchybieniu terminowi do złożenia skargi. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można byłoby mówić tylko wówczas, gdyby Skarżący dołożyli wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej w terminie . Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, by podjęli w tym zakresie jakiekolwiek działania. Wobec powyższego uznać należy, że Skarżący nie uprawdopodobnili braku winy do dokonania w terminie czynności w postępowaniu sądowym, polegającej na wniesieniu skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji