III SA/Wa 1085/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zmieniającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. i umorzenia postępowania w sprawie postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym UZASADNIENIE: Skarżąca, K. S. , wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest osobą samotną w trakcie rozwodu. W lutym [...] r. uległa wypadkowi, w czasie którego doznała urazu [...] i [...]. Obecnie przebywa na rencie. Oświadczyła, że ma zasądzone alimenty od męża w wysokości 500 zł. jednakże mąż ich nie wypłaca. Skarżącej pomaga córka, która udziela jej pożyczek. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 100 m², który jest przedmiotem sporu pomiędzy małżonkami. Skarżąca posiada również mieszkanie o powierzchni 57 m², w stosunku do którego trwa postępowanie egzekucyjne, z uwagi na niepłacenie czynszu. Skarżąca oświadczyła, że jest zadłużona i nie opłaca czynszu. Mąż Skarżącej od wielu lat za nic nie płaci. Ponadto Skarżąca podniosła, że w po wypadku nie odzyskała zdrowia i lekarz podjął decyzję o konieczności przeprowadzenia operacji [...] ( [...].), w związku z tym nie jest w stanie podjąć pracy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty za lata 2010 i 2011 oraz wyciąg z rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że Jej miesięczne wydatki wynoszą: czynsz – 1.200 zł, telefon – 400 zł. Z tego tytułu Skarżąca ponosi zadłużenie na kwotę 80.000 zł. Skarżąca podniosła, że ni stać jej na leczenie oraz naprawę urządzeń domowych (zepsuta kuchenka i urządzenia sanitarne). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Rozpatrując niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, wziąwszy pod uwagę sytuację majątkową oraz rodzinną Skarżącej, należy przyjąć, iż spełnia Ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z przedłożonych przez Skarżącą informacji wynika bowiem, iż nie jest Ona w stanie ponieść żadnych kosztów. Skarżąca utrzymuje się z renty oraz pomocy córki, posiada zadłużenie na kwotę 80.000 zł z tytułu nieopłacanego czynszu. W 2008 r. uległa wypadkowi, wskutek którego doznała urazu głowy oraz kręgosłupa. Stan zdrowia Skarżącej nie pozwala jej podjąć pracy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.