III SA/Wa 1085/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zmieniającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. i umorzenia postępowania w sprawie. oddala skargę Burmistrz K. decyzją nr [...] z [...] maja 2010 r. zmienił Skarżącej – K.S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 za nieruchomość położoną we W., ustalonego decyzją nr [...] z [...] lutego 2010 r. na kwotę 65 zł, poprzez zmniejszenie łącznego zobowiązania pieniężnego do kwoty 26 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zarzuciła niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie powierzchni opodatkowanego budynku mieszkalnego i w konsekwencji wadliwy wymiar podatku. Zarzuciła także brak uzasadnienia podjętej decyzji i wskazania okoliczności i sposobu pomiaru powierzchni podlegającej opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l., art. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), dalej u.p.r. art. 254 § 1, art. 128 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej “O.p." i wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa. Wyjaśniło, że w kontrolowanej sprawie decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości została doręczona stronie 23 września 2010 r. Jak wynika z deklaracji podatnika, złożonej 30 marca 2010 r., obowiązek podatkowy od przedmiotowej nieruchomości powstał 14 stycznia 2010 r. i od tego czasu okoliczności faktyczne nie uległy zmianie. Nie została zatem spełniona jedna z niezbędnych przesłanek zastosowania przepisu art. 254 O.p. Zdaniem SKO, dopuszczalne było skorzystanie przez organ podatkowy z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jednakże zgodnie z przepisem art. 243 § 1 O.p., w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. W tej sytuacji- według SKO- konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem powołanych przepisów, oraz umorzenie postępowania, jako prowadzonego w trybie przewidzianym w art. 154 O.p., który w stanie faktycznym omawianej sprawy jest niedopuszczalny. SKO wskazało ponadto, że przy wydaniu decyzji organ pierwszej instancji istotnie naruszył przepisy prawa procesowego. Zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 tego przepisu. Tak ukształtowany stan prawny przesądza również, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem własności małżonków, nabytej na zasadach ustawowej wspólności majątkowej, małżonkowie ci dla celów podatkowych są traktowani jak jej współwłaściciele; na obojgu małżonkach ciąży zatem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, który przekształci się w zobowiązania podatkowe z tego tytułu z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej obojgu małżonkom. Oznacza to, że decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości winna być wystawiona na oboje współwłaścicieli (także: małżonków) i doręczona obojgu współwłaścicielom (małżonkom), a nie tylko jednemu z nich. W rozpatrywanej sprawie z akt wynika, że współwłaścicielami opodatkowanej nieruchomości są K. i Z. S.. W związku z tym oboje współwłaściciele powinni być adresatami decyzji i obojgu z nich decyzja ta winna być doręczona. Tymczasem organ pierwszej instancji co prawda w decyzji zaznaczył, że jej adresatami są ww. osoby, lecz decyzję doręczył tylko jednej z nich. Oznacza to, iż przedmiotowa decyzja w ogóle nie została doręczona jednej ze stron i w stosunku do tej osoby nie powstało zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Taki stan rzeczy –zdaniem SKO- narusza nie tylko art. 3 ust. 4 u.p.o.l., ale również art. 123 § 1 O.p., wyrażający zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, którego naruszenie uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia powierzchni podlegającej opodatkowaniu w punkcie "A - Budynki mieszkalne" poprzez znaczące dla wymiaru podatku zmniejszenie tej powierzchni. Niezgodne ze stanem faktycznym (zaniżone) ustalenia zobowiązania podatkowego od nieruchomości w treści punktu "A - Budynki mieszkalne", brak uzasadnienia podjętej decyzji oraz przyczyn jej podjęcia, a także brak wskazania okoliczności i sposobu pomiaru powierzchni podlegającej opodatkowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Swą decyzję organ I instancji oparł na art. 254 § 1 O.p., zgodnie z którym decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego, obowiązujących w dniu wydania decyzji. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu, zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego. W literaturze przedmiotu (S. Presnarowicz, Komentarz do art. 254 o.p., Lex) wskazuje się, iż przepis art. 254 o.p. ma charakter wyjątkowy i nie ma charakteru samodzielnego; jego zastosowanie zależy od istnienia innych przepisów szczegółowego prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2001 r., I SA/Gd 1519/99, LEX nr 76061), a ponadto, jego stosowanie uzależnione jest od istnienia przepisów - przede wszystkim materialnego prawa podatkowego- gdzie określone są warunki (okoliczności faktyczne), od których uzależnione jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego (wyrok NSA z dnia 26 października 2000 r., I SA/Po 939/99, Prz. Pod. 2001, nr 4, s. 60). W myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. W kontrolowanej sprawie decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości została doręczona stronie 23 września 2010 r. Jak wynika z deklaracji podatnika złożonej 30 marca 2010 r., obowiązek podatkowy od przedmiotowej nieruchomości powstał 14 stycznia 2010 r. i od tego czasu okoliczności faktyczne nie uległy zmianie. Nie została zatem spełniona jedna z niezbędnych przesłanek zastosowania przepisu art. 254 § 1 O.p., wobec czego zasadne stało się uchylenie przez SKO decyzji organu I instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów, oraz umorzenie postępowania, jako prowadzonego w trybie art. 254 O.p., którego zastosowanie w stanie faktycznym omawianej sprawy było niedopuszczalne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO udzieliło prawidłowych wskazówek co do dalszych czynności w sprawie stwierdzając, że dopuszczalne byłoby ewentualnie skorzystanie przez organ podatkowy z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W takiej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 O.p., organ podatkowy powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. SKO trafnie wskazało ponadto, że przy wydaniu decyzji po stronie organu pierwszej instancji doszło do kolejnego istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości winna być wystawiona na oboje współwłaścicieli (także: małżonków) i doręczona obojgu współwłaścicielom (małżonkom), a nie tylko jednemu z nich. Organ pierwszej instancji co prawda na decyzji zaznaczył, że jej adresatami są K. i Z. S., lecz decyzję doręczył tylko jednemu z nich. Przedmiotowa decyzja w ogóle nie została zatem doręczona jednej ze stron i w stosunku do tej osoby nie powstało zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Taki stan rzeczy narusza nie tylko art. 3 ust. 4 u.p.o.l., ale również art. 123 § 1 O.p., wyrażający zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, którego naruszenie uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję SKO uznał, że jest ona prawidłowa. Wyeliminowanie przez SKO z obrotu prawnego decyzji organu I instancji było konieczne, dlatego należało oddalić skargę na decyzję SKO. W konsekwencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.