III SA/Wa 1088/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-04

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, posiada niewielką ziemię oddaną w dzierżawę, a jego żona jest emerytką i osobą chorą, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ jego sytuacja finansowa, charakteryzująca się brakiem własnych dochodów, niewielkim majątkiem oddanym w dzierżawę oraz chorobą żony i jej niską emeryturą jako jedynym źródłem utrzymania rodziny, uzasadnia stwierdzenie, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący H.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że od 2001 roku jest bezrobotny, nie uzyskuje dochodów, posiada 0,9 ha ziemi oddanej w dzierżawę. Jego żona jest emerytką (202,53 zł miesięcznie) i osobą chorą, a jej gospodarstwo rolne o powierzchni 6,40 ha stanowi podstawę utrzymania rodziny. Skarżący jest zadłużony i stara się o emeryturę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za 2008 r. p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy H.K. (dalej "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od 2001 roku nie pracuje i nie uzyskuje żadnych środków, posiada 0,9 ha ziemi, którą oddał w dzierżawę. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a podstawą utrzymania rodziny jest należące do żony skarżącego gospodarstwo rolne o powierzchni 6,40 ha oraz świadczenie emerytalne w wysokości 200 złotych. Skarżący wyjaśnił, że od września 2008 roku bezskutecznie stara się uzyskać emeryturę. Jego żona jest osobą chorą i brakuje jej środków finansowych na kupno leków. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, jest zadłużony (pożycza pieniądze od dalszej rodziny), a gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami należą do jego żony. Do wniosku skarżący załączył odcinek emerytury za lipiec 2009 roku (202,53 złotych), zaświadczenie stwierdzające, że jest osobą bezrobotną od 28 lutego 2001 roku i zaświadczenie z dnia 21 lipca 2009 roku o przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007 roku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z akt sprawy wynika, iż źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny skarżącego jest emerytura otrzymywana przez żonę skarżącego w wysokości 202,53 zł oraz należące do niej gospodarstwo rolne o powierzchni 6,40 ha (5,5465 ha przeliczeniowego). Zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy W. w 2007 roku przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił 2.220 zł. Skarżący nie uzyskuje innych dochodów, nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku. Jego żona wymaga leczenia ze względu na zły stan zdrowia. Uzyskiwane dochody nie są wystarczające, aby pokryć koszty leczenia, tym bardziej, że z powodu problemów finansowych jej męża, to na niej spoczywa ciężar spłaty długu pieniężnego zaciągniętego u rodziny. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło