III SA/Wa 1088/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-17

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Andrzej Góraj, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi będącemu właścicielem gruntu rolnego o powierzchni poniżej 1 ha, który nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy, przysługuje prawo do opodatkowania podatkiem rolnym według stawki dla gruntów przeliczeniowych, a nie według stawki dla pozostałych gruntów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel gruntu rolnego o powierzchni 0,9000 ha, który nie spełnia definicji gospodarstwa rolnego (powyżej 1 ha użytków rolnych lub 1 ha przeliczeniowego), podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym według stawki stanowiącej równowartość pieniężną 5 kwintali żyta, a nie według stawki dla gruntów przeliczeniowych. Podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (0,9000 ha), a nie powierzchnia przeliczeniowa (0,6750 ha). Ponadto, umowa dzierżawy nie przenosi obowiązku podatkowego na dzierżawcę, jeśli dzierżawione grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego i nie zostały wydzierżawione na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub rentach strukturalnych.
Stan faktyczny
Skarżący, H. K., zakwestionował decyzję Wójta Gminy W. ustalającą mu wymiar podatku rolnego za 2008 r. na kwotę 171,00 zł od gruntu o powierzchni 0,9000 ha. Skarżący argumentował, że grunt jest dzierżawiony, jego powierzchnia wynosi 0,6750 ha przeliczeniowego, a także wskazywał na trudną sytuację finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że grunt nie stanowi gospodarstwa rolnego i podlega opodatkowaniu według stawki 5 q żyta od hektara fizycznego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzut przewlekłości postępowania i kwestionując opodatkowanie gruntów poniżej 1 ha oraz skutki umowy dzierżawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za 2008 r. 1) oddala skargę, 2) zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. W. kwotę 60 zł (słownie: sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 13,20 zł (słownie: trzynaście złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Wójt Gminy W. ustalił H. K. – zwanym dalej Skarżącym - wymiar podatku rolnego na rok 2008 jako właścicielowi gruntu rolnego położonego w miejscowości N. na kwotę 171,00 zł. Jako podstawę opodatkowania przyjęto powierzchnię gruntu rolnego wynoszącą 0,9000 ha . Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że grunt, którego dotyczy decyzja jest dzierżawiony na podstawie umowy z dnia 30 sierpnia 2004r. Ponadto zdaniem Skarżącego powierzchnia gruntu wynosi 0,6750 ha przeliczeniowego i od tej powierzchni powinno się wyliczać podatek. Skarżący wskazał również na trudną sytuację finansową w jakiej się znajduje oraz zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie dlaczego działka o pow. do 1 ha podlega opodatkowaniu. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zawiadomieniem o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 9 listopada 2004r. grunt, którego dotyczy decyzja o pow. łącznej 0.9000 ha oznaczony jest symbolem B -RIVb. Grunt taki podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Jako właściciel gruntu w ewidencji został wskazany Skarżący, jako dzierżawca - do dnia 29 sierpnia 2014r. – W. K.. Organ po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm. dalej u.p.r.) wskazał, że podstawowym warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest ich powierzchnia określana jako norma obszarowa. Jeżeli łączna powierzchnia gruntów stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej, przekracza 1 ha użytków rolnych lub gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych lub 1 ha przeliczeniowy użytków rolnych, jest to gospodarstwo rolne w rozumieniu komentowanego artykułu. W przypadku gdy grunt nie spełnia normy obszarowej, nie może być uznany za gospodarstwo rolne i w konsekwencji nie będzie opodatkowany podatkiem rolnym ze stawką 2,5 q żyta. Natomiast taki grunt będzie opodatkowany podatkiem rolnym ze stawką stanowiącą równowartość pieniężną 5 q żyta ( art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.r.). Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie powierzchnia gruntu wynosi 0,9000 ha fiz. (0,6750 ha przeliczeniowego), tak więc grunt ten nie stanowi gospodarstwa rolnego, a stawka dla takiego gruntu wynosi 5 q żyta. Dalej organ wywiódł, że tylko wydzierżawienie gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych powoduje, iż podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. Grunt stanowiący własność Skarżącego nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, tak więc umowa dzierżawy zawarta w dniu 30 sierpnia 2004r. pomimo, iż obowiązuje strony, nie powoduje skutku w postaci przejścia obowiązku podatkowego na dzierżawcę gruntu. Organ podkreślił, że skoro przedmiotowy grunt nie stanowi gospodarstwa rolnego, podstawę jego opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków tj. 0,9000 ha. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, że od dnia 1 stycznia 2003 r. został zmieniony w sposób zasadniczy przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym (grunty). Opodatkowaniu bowiem nie podlegają już tylko określone w ustawie o podatku rolnym, grunty gospodarstw rolnych (powyżej 1 ha), lecz wszystkie grunty (również do 1 ha) sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W skardze Skarżący wskazał na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, gdyż decyzję otrzymał po 15 miesiącach od daty wniesienia odwołania. Ponadto nie zgadza się z opodatkowaniem gruntów nieprzekraczających powierzchni 1ha. Skarżący podkreślił, iż zawarł umowę dzierżawy, z której to wynika iż dzierżawca zobowiązał się płacić podatki oraz wszelkie inne opłaty, co powinno być uwzględnione przez organ podatkowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, jak również naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji. Kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie ustalenia Skarżącemu wymiaru podatku rolnego za 2008 r. z tytułu własności gruntu rolnego o powierzchni 0,9000 ha położonego w miejscowości N.. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 1 u.p.r. - opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.r. - podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 u.p.r.). W związku z powyższym przy określeniu podstawy opodatkowania podatkiem rolnym istotne znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, na co wskazują wprost powołane przepisy ustawy. Przepisy te korespondują z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, która w art. 21 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Z. wynika, iż Skarżący jest właścicielem gruntu rolnego oznaczonego symbolem B, sklasyfikowanym jako użytki rolne-RIV b o powierzchni 0,9000 ha . Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów . W świetle powołanej regulacji oraz danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy prawidłowo przyjął, iż Skarżący jako właściciel gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne jest podatnikiem podatku rolnego. W związku z tym, iż grunty te nie stanowią gospodarstwa rolnego w rozumieniu powołanego art. 2 ust. 1 u.p.r., to podstawę opodatkowania tym podatkiem stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków ( a nie liczba hektarów przeliczeniowych jak w przypadku gospodarstw rolnych ). W związku z powyższym organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż w przedmiotowej sprawie podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia O,9000 ha wynikająca z ewidencji gruntów, a nie powierzchnia 0,6750 ha przeliczeniowego. Organy prawidłowo również przyjęły, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.p.r. stawka od 1 ha gruntów ( nie stanowiących gruntów gospodarstw rolnych ) wynosi równowartość pieniężną 5 q żyta obliczoną według średniej ceny żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy i którą to stawkę zastosowały w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi sprowadzającego się do kwestionowania opodatkowania podatkiem rolnym gruntów o powierzchni poniżej 1 ha. to należy stwierdzić, że na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym od dnia 1 stycznia 2003 r. został zmieniony w sposób zasadniczy przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Opodatkowaniu bowiem nie podlegają już tylko określone w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym., grunty gospodarstw rolnych (poniżej 1 ha), lecz wszystkie grunty (również o powierzchni do 1 ha) sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut Skarżącego kwestionujący opodatkowanie podatkiem rolnym ze względu na zawartą umowę dzierżawy. Należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.r. jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. W przedmiotowej sprawie grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego oraz nie zostały wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. W związku z tym postanowienia umowy dzierżawy na które powołuje się Skarżący nie mogą decydować o określeniu obowiązku podatkowego i opodatkowaniu dzierżawcy wbrew zapisom ustawowym. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania przed organem odwoławczym to należy uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem terminu przewidzianego w art.139§ 3 Ordynacji podatkowej, jednakże w ocenie Sądu naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło