III SA/Wa 109/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON za maj, czerwiec i lipiec 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca – I.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że jej rodzina znajduje się w bardzo trudnej sytuacji, z uwagi na [...] męża skarżącej. Ponadto skarżąca ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie własnościowe o pow. 69 m² o wartości ok. 120.000 zł oraz samochód osobowy o wartości ok. 30.000 zł. Oświadczyła również, że posiada oszczędności w wysokości ok. 30.000 zł. Dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.335 zł netto i renta wypadkowa jej męża w wysokości 1.100 zł. Dochody rodziny nie wystarczają na pokrycie wydatków, w związku z czym każdego miesiąca rodzina korzysta ze zgromadzonych oszczędności w wysokości od 1.500-2.500 zł. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty dotyczące stanu zdrowia jej męża oraz rozwiązania z nim stosunku pracy. Na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: nadesłania kopii zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za 2016 r. (jeśli zostały już sporządzone), w przeciwnym wypadku – w inny sposób udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych w 2016 r. np. poprzez nadesłanie kopii PIT-11, PIT-11A, nadesłania zaświadczenia o dochodach skarżącej za ostatnie 3 miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie trzy miesiące, ewentualnie, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że z uwagi na stan zdrowia męża nie jest w stanie odpowiedzieć na wezwanie. Zdecydowała się natomiast na zapłatę wpisu. Wpis w wysokości 500 zł uiszczono 13 lutego 2017 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej i dokumentów nadesłanych w toku postępowania referendarz sądowy nie kwestionuje tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest skompilowana, z uwagi na ciężką chorobę jej męża. Powyższe nie oznacza jednak automatycznie, że skarżąca w ogóle nie może ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, zwłaszcza, że wykazała oszczędności w wysokości 30.000 zł. Kierując wezwanie do skarżącej, referendarz sądowy chciał zweryfikować oświadczenia co do wysokości dochód rodziny skarżącej, poprzez porównanie ich ze stosownymi w tym zakresie zaświadczeniami bądź przepływem środków na rachunkach bankowych. Skarżąca uchyliła się od nadesłania żądanych dokumentów oraz uiściła należy w sprawie wpis sądowy. W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.