III SA/Wa 1090/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. uchyla zaskarżoną decyzję Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent [...] W. wznowił z urzędu postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie ustalenia H. i J. W. (zwanym też dalej "Uczestnikami" lub "Podatnikami") wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. Następnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. Prezydent [...] W. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. na kwotę 5649 zł za nieruchomości położone na terenie W.. Podatnicy złożyli odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucili naruszenie przepisów postępowania podatkowego oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odwołaniu podniesiono, że kontrola podatkowa trwała ponad przewidziany prawem czas, a zatem decyzja oparta została na dowodach sprzecznych z prawem. W ich ocenie zaskarżona decyzja narusza art. 187,191 i 192 Ordynacji podatkowej, poprzez brak podjęcia kroków zmierzających do dokładnego i właściwego rozpoznania stanu faktycznego oraz wyjaśnienie sprawy w sposób naruszający słuszny interes obywateli, a także oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i brak umożliwienia stronom odniesienia się do materiału zgromadzonego w sprawie. Odwołujący zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, 3, 4, 5, i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również brak wzięcia pod uwagę stanowiska stron i arbitralne wyjaśnienie spornych okoliczności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Kolegium zauważyło, że dowody będące podstawą zaskarżonej decyzji zostały zebrane w postępowaniu kontrolnym, co oznacza, że nie mogły wobec Podatników być realizowane uprawnienia wynikające z art. 190 Ordynacji podatkowej. Natomiast Podatnik miał prawo w postępowaniu podatkowym, by, stosownie do art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, odnieść się do zebranego w ten sposób materiału dowodowego, przedstawić kontrargumenty. Organ zaznaczył, że postępowanie Organu podatkowego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego nie musi pozostawać w zgodzie z oczekiwaniami podatnika co do rodzaju środków dowodowych. Wskazano, że z akt niniejszej sprawy wynika, że Organ I instancji wydał decyzję w wyniku wznowienia postępowania, opierając ją na nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych wcześniej. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, iż brak było podstaw do wymierzenia podatku bez wszczęcia postępowania w myśl art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej i zawiadomienia o jego wszczęciu stron postępowania. Tym samym Organ I instancji zaniechał obowiązku wyznaczenia stronom siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Kolegium przy wydaniu decyzji po stronie Organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, których Organ odwoławczy nie może sanować, co z kolei uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W aktach sprawy znajduje się bowiem wyłącznie postanowienie o wznowieniu postępowania podatkowego. W opinii Organu odwołujący w sposób wystarczający wykazali, iż brak umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez strony mógł mieć wpływ na wynik postępowania. W tym stanie rzeczy za przedwczesne Organ uznał wypowiadanie się co do kwestii, czy doszło do naruszeń pozostałych przepisów postępowania i prawa materialnego wskazanych przez odwołujących się. Kolegium wskazało, że ponownie rozpatrując sprawę Organ powinien zapewnić podatnikom czynny udział w postępowaniu podatkowym, informując ich o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył Prokurator Rejonowy W. (zwany dalej "Skarżącym"). W skardze zarzucono Organowi naruszenie art. 122 i 125 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie, iż Organ I instancji zaniechał obowiązku wyznaczenia stronom siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżący podniósł, że z akt sprawy wynika, iż Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2012 wypełnił dyspozycję wynikającą z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej i postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. wyznaczył stronom tego postępowania siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga Prokuratora wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie w sposób wręcz oczywisty. W aktach sprawy, jako karty 45 - 47, znajdują się dokumenty potwierdzające wydanie i doręczenie postanowienia z 22 marca 2013 r., informującego Podatników tego postępowania – H. i J. W. – o zakończeniu wznowionych postępowań podatkowych w przedmiocie wymiaru podatku za lata 2008 – 2012 oraz o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Postanowienie wydano w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odebrała je osoba uprawniona przez Podatnika, J. W., skoro podpisała dokument potwierdzenia oraz posłużyła się pieczęcią przedsiębiorstwa tego Podatnika. W aktach znajdują się też postanowienia wznawiające postępowanie (k. 33, 34), a także dowód ich doręczenia (k. 43). Ponadto w toku postępowania po wznowieniu Uczestnicy brali w nim czynny udział, przedstawiali swoje stanowisko. Z wniesionego odwołania wynika co prawda pogląd Uczestników, że uniemożliwiono im odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego, ale pogląd ten nie został w ogóle uzasadniony. Należy więc ocenić, wbrew Stanowisku SKO wyrażonym w zaskarżonej decyzji kasacyjnej, że wobec Podatników wydano postanowienie w trybie art. 200 § 1 Ordynacji, a nadto, że aktywnie uczestniczyli oni w postępowaniu po wznowieniu. Niezależnie od tego SKO nie wskazało, jaki wpływ na decyzję Prezydenta mogło mieć zarzucane temu Organowi (choć niesłusznie) zaniechanie wydania postanowienia w trybie art. 200 § 1 O.p., skoro Podatnicy wiedzieli o toczącym się postępowaniu, brali w nim udział, zaś w odwołaniu nie wykazali (poza samym sformułowaniem tego zarzutu), aby byli pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W dalszym postępowaniu SKO merytorycznie rozpatrzy wniesione odwołanie, o ile nie zachodzi okoliczność czyniąca postępowanie bezprzedmiotowym (art. 208 § 1 Ordynacji). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżącym w sprawie był Prokurator, który z mocy prawa jest zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania, dlatego takie koszty nie zostały zasądzone.