III SA/Wa 1091/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych skargę oddala III SA/WA 1091/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił E. P. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 8857,91 zł. W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał przepisy prawa w oparciu o które mogą być umorzone należności. Nadto stwierdził, iż wnioskodawca nie posiada rzeczy ruchomych oraz praw majątkowych, które mogą stanowić przedmiot zastawu ustawowego. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Biorąc jednak pod uwagę stan finansów ubezpieczeń społecznych oraz dziesięcioletni termin na dochodzenie zaległych składek, możliwość podjęcia przez zobowiązanego oraz możliwość zawarcia układu zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy odmówić umorzenia zaległych należności. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył E. P. podnosząc zarzut, iż wraz z żoną pozostaje bez pracy i nie posiadają prawa do zasiłku. Wychowują również niepełnosprawne dziecko na które otrzymują zasiłek rodzinny, zasiłek z tytułu niepełnosprawności oraz dodatek z tytułu rehabilitacji. Są to świadczenia przeznaczone dla niepełnosprawnego dziecka i z tych kwot nie są w stanie spłacić zaległości wobec ZUS - u. Ponoszą też koszty utrzymania związane z opłatami za czynsz, telefon, energię i gaz. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że umorzenie należności ma charakter uznaniowy i dotyczy sytuacji wyjątkowych mieszczących się w granicach ustawowych przesłanek. Nawet wystąpienie tych przesłanek nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia należności. Pod uwagę należy brać również stan finansów ubezpieczeń społecznych. Nawet więc obiektywnie trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie obliguje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do umorzenia zaległości. W piśmie o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawca nie podniósł żadnych nowych okoliczności nieznanych uprzednio Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Biorąc pod uwagę dziesięcioletni termin na dochodzenie zaległych składek, możliwość podjęcia przez zobowiązanego pracy oraz możliwość zawarcia układu ratalnego brak jest podstaw do umorzenia zaległych należności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył E. P. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, iż decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygająca wniosek o umorzenie zaległości jest tzw. decyzją uznaniową, a nie decyzją związaną. Mimo zaistnienia przesłanek do umorzenia zaległości organ administracji może, ale nie musi wydać decyzję o umorzeniu zaległości. Sąd administracyjny kontrolując decyzję odmawiającą umorzenia zaległości nie posiada kompetencji do nakazania organowi administracji by zaległości te umorzył. Żaden przepis prawa nie daje sądowi administracyjnemu takich uprawnień. Sądowa kontrola decyzji w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek polega na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. W wyroku z dnia 28 kwietnia 2003 roku, sygn. akt II SA 2486/01 (LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany - Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie w prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy zgromadzony został w sposób pełny i wyczerpujący. Został też należycie przeanalizowany. Organ administracji odniósł się do podnoszonych przez wnioskodawcę zarzutów. Okoliczność, iż wniosek o umorzenie zaległości nie został uwzględniony sama w sobie nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wierzyciel będący podmiotem publicznym jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przeciwieństwie do wierzyciela występującego w stosunkach zobowiązaniowych o charakterze cywilnoprawnym nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. Składki na ubezpieczenie społeczne służą gromadzeniu środków na wypłaty rożnego rodzaju świadczeń w tym rent i emerytur. Powszechnie wiadomym jest, iż środków pochodzących ze składek ma wypłaty te brakuje. Zakład Ubezpieczeń Społecznych mimo tego, że otrzymuje duże dofinansowanie z budżetu państwa z trudem realizuje nałożone na niego obowiązki. Nie można zdaniem Sądu czynić Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych zarzutu z faktu, iż stara się odzyskać należne mu zaległe składki nawet jeśli z tych zaległych składek odzyskuje niewielkie kwoty. Interes społeczny jakim jest zapewnienie środków na wypłaty rent i emerytur będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia skarżącemu zaległych składek, mimo trudnej sytuacji w jakiej się znajduje. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu nie można uznać za rozstrzygnięcie o charakterze dowolnym. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.