III SA/Wa 1092/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący R.S. zwrócił się o ustanowienie adwokata, wskazując że nie ma możliwości uiścić kosztów jego wynagrodzenia, które według uzyskanej informacji wyniesie 7.200 zł netto. Skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.100 zł brutto, z czego 418,14 zł podlega potrąceniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Przeciwko niemu toczy się postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania kwoty 91.043,56 zł. Skarżący przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu, zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia i zeznanie podatkowe. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że w zamian za opłacanie czynszu zamieszkuje grzecznościowo na terenie nieruchomości stanowiącej własność matki. Nie ponosi innych wydatków związanych z zajmowanym lokalem. Na żywność wydaje ok. 500 zł. Skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu położonego w W. przy ul. B. [...] . Jest to adres jego zatrudnienia. Poza zajęciem konta i wynagrodzenia nie stosowano wobec Skarżącego innych środków egzekucyjnych. Dodał że jego sytuacja majątkowa nie zmieniła się w porównaniu do sytuacji z kwietnia 2012 r. Skarżący przedstawił zaświadczenie o zameldowaniu, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, wyciągi bankowe. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku Skarżącego przypomnieć należy, że przyznano mu już w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu należnego od skargi, a wynoszącego 90.760 zł. Obecnie Skarżący domaga się ustanowienia adwokata. Z ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a." wynika, że każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 czerwca 2012 r. (II OZ 476/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) wymóg ten nie stanowi ograniczenia prawa do Sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Przyznanie stronie prawa pomocy jako odstępstwo od powyższej zasady, stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na stronie. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Także z użytego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Skoro skorzystanie z prawa pomocy wiąże się - jak to już podkreślono wyżej, z wystąpieniem szczególnych okoliczności, to w ocenie referendarza sądowego dokonanie rzetelnej oceny ich wystąpienia w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Przede wszystkim wątpliwości referendarza sądowego budzi fakt niskiego – w stosunku do zajmowanego stanowiska - wynagradzania Skarżącego. Jakkolwiek w zaświadczeniu o zatrudnieniu rodzaj wykonywanej przezeń pracy określono jako "praca biurowa", to referendarzowi sądowemu z urzędu znany jest fakt sprawowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki W. sp. z o.o., w której jest zatrudniony. Ustalono to na podstawie Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. Dodatkowo Skarżący jest wspólnikiem spółki – D. sp. z o.o. oraz jej prezesem zarządu, którego to faktu nie ujawnił. Nie wiadomo natomiast czy z racji pełnienia tych funkcji Skarżący osiąga dochód. Tymczasem jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.