III SA/Wa 1092/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 marca 2025 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.7.2025.2.BM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Pan M.P. (dalej "Skarżący") w dniu 3 stycznia 2025 r. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej (uzupełniony pismem z 9 lutego 2024r.). We wniosku – w ramach opisu stanu faktycznego – wskazał, że w dniu 8 maja 2007 r. pomiędzy Skarżącym jako kredytobiorcą, a [...] S.A. jako kredytodawcą została zawarta umowa kredytu nr [...]. W umowie przewidziano, że bank udziela Skarżącemu kredytu w kwocie 178.915 na okres 360 miesięcy w celu nabycia niezabudowanej działki gruntu o nr ew. [...] położonej w [...] (§ 1 ust. 1, 2 i 4 umowy). Działkę tę Skarżący nabył w celu wybudowania na niej domu mieszkalnego, jednak do chwili obecnej nie rozpoczął inwestycji. Kredyt miał być indeksowany do waluty obcej, tj. franków szwajcarskich (§ 1 ust. 3 umowy). Kredyt, zgodnie z § 5 umowy, miał zostać wypłacony jednorazowo w części obejmującej kwotę 154.650 zł na rachunek zbywcy nieruchomości, a w pozostałej części na rachunek Skarżącego. Zgodnie z umową kredytu (§ 26 ust. 1) integralną część umowy stanowił Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych w ramach [...]. Ani § 1, 5 i 8 umowy, ani §1, czy postanowienia Rozdziału VII tego Regulaminu nie określały zasad przeliczania kredytu indeksowanego kursem waluty obcej przy jego wypłacie. Umowa ani przekazany przy jej zawieraniu Regulamin nie przewidywały, w oparciu o jakie konkretnie wartości zostanie ustalona kwota kredytu wyrażająca zadłużenie Skarżącego we frankach szwajcarskich. Skarżący nie miał przy tym świadomości istoty zastosowanego przez bank mechanizmu przeliczeniowego. Regulamin załączony do umowy wskazywał jedynie, że przeliczenie kwoty kredytu ze złotych polskich na franki szwajcarskie zostanie dokonane, jednak ani umowa ani Regulamin nie określały, według jakich zasad to nastąpi. Do umowy wniesiono zmiany. Aneksem nr 1 z 31 stycznia 2011 r. wprowadzono dodatkowe zabezpieczenie w postaci blokady środków. Aneksem z 22 stycznia 2013 r. umożliwiono Skarżącemu zmianę waluty spłaty kredytu na walutę waloryzacji, tj. CHF. Po zawarciu tego ostatniego aneksu Skarżący dokonywał spłat bezpośrednio we frankach szwajcarskich. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym 16 listopada 2022 r. bank dokonał wypłaty kredytu jednorazowo w dniu 16 maja 2007 r. w kwocie wynoszącej 178.915 zł. Z zaświadczenia wynika, że w momencie wypłaty zastosowano kurs walutowy w wysokości 2,2398. W wyniku zastosowania tego kursu bank przeliczył wypłacone w złotych polskich kwoty na franki szwajcarskie, skutkiem czego zadłużenie Skarżącego z tytułu wypłaconych środków zamknęło się kwotą 79.879,90 CHF. Zgodnie z kursem średnim franka szwajcarskiego obowiązującym w Narodowym Banku Polskim w dniu 16 maja 2007 r. (2,2890 - Tabela nr 94/A/NBP/2007 z dnia 2007-05-16) powyższe przeliczenia dokonywane na podstawie kursu średniego NBP dawałyby zadłużenie w wysokości 78.162,95 CHF. Zadłużenie Skarżącego wyliczone według kursu średniego NBP wynosiłoby więc 78.162,95 CHF, a nie 79.879,90 CHF, jak stało się w wyniku zastosowania do jego ustalenia kursu jednostronnie ustalonego przez bank. Zadłużenie miałoby więc wskutek zastosowania kursu średniego NBP wartość o 1.716,95 CHF niższą niż w wyniku zastosowania mechanizmu zastosowanego przez bank. W zakresie spłaty kredytu umowa w § 6 przewidywała, że będzie ona dokonywana na podstawie nieodwołanego zlecenia dokonywania przelewu z rachunku bankowego powoda wskazanego w umowie. Spłata miała następować na podstawie harmonogramu spłat, którego Skarżący nie otrzymał z zawarciem umowy. Skarżący miał go otrzymać w terminie 14 dni od uruchomienia kredytu (§ 11 ust. 1- 3). Harmonogram miał być wyrażony we frankach szwajcarskich. Wysokość raty przypadającej do spłaty była zgodnie z umową ustalana w oparciu o kurs sprzedaży CHF zawarty w tabeli kursowej banku obowiązującej na dzień spłaty o godz. 14:50 (§ 11 ust. 4). Jak wynika z zaświadczenia z dnia 16 listopada 2022 r. wystawionego przez bank w okresie od 28 czerwca 2007 r. do 28 grudnia 2012 r. spłaty dokonywane były poprzez przeliczenie złotych polskich na franki szwajcarskie według kursu banku. Następnie od 28 stycznia 2013 r. operacje dokonywane były wyłącznie we frankach szwajcarskich na podstawie aneksu z 22 stycznia 2013 r. do umowy kredytowej. Zgodnie z umową kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej w wysokości wskazanej w umowie (§ 10 ust. 1). Umowa nie wskazywała jaka to stopa, a zatem postanowienia § 10 ust. 2 umowy były bezprzedmiotowe. Umowa kredytowa w zakresie wyżej wskazanych postanowień nie podlegała negocjacjom i została zawarta według wzorca stosowanego przez bank. W związku z powyższymi wadami umowy Skarżący skierował pozew do sądu wnosząc o ustalenie nieważności umowy i zwrot kwot, jakie wcześniej zapłacił bankowi. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w W., [...] Wydziałem Cywilnym pod sygn. [...], jednak pismem z 23 grudnia 2024 r. Skarżący cofnął pozew w związku z zawarciem z bankiem w dniu 23 grudnia 2024 r. ugody pozasądowej. Skarżący spłacał zaciągnięty kredyt w okresie od 28 czerwca 2007 r. do uzyskania sądowego zabezpieczenia wstrzymującego dalsze spłaty w sprawie wskazanej powyżej postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. W okresie od 28 listopada 2006 r. do 31 października 2022 r. z tego tytułu Skarżący uiścił na rzecz banku łącznie kwotę 29.825,11 CHF oraz 61.345,80 PLN. Na dzień zawarcia ugody z bankiem, tj. na 23 grudnia 2024 r. spłaty przeliczone według kursu średniego franka szwajcarskiego obowiązującego w NBP (4,5728 - Tabela nr 248/A/NBP/2024 z dnia 23 grudnia 2024 r.) wynosiły 136.384,26 PLN. Po dodaniu do nich spłat dokonanych w PLN w kwocie 61.345,80 PLN łączna kwota spłat w PLN wynosi 197.730,06 PLN, zaś kwota kredytu wypłaconego przez bank wynosi 178.915 PLN. Zgodnie z zawartą 23 grudnia 2024 r. z bankiem umową pozasądową bank stwierdził, że pomimo nieważności zawartej umowy Skarżący jest nadal dłużnikiem banku na kwotę 202.155,54 PLN, który to rzekomy dług bank Skarżącemu umarza i jednocześnie w związku z zakończeniem obowiązywania ww. umowy kredytu wypłaca Skarżącemu kwotę 7.000 PLN, zaś Skarżący cofa złożony pozew (§ 1 ust. 3-6 i ust. 12). Ze zwolnienia przewidzianego przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) Skarżący skorzystał już wcześniej w odniesieniu do kredytu na nabycie mieszkania. W uzupełnieniu opisu stanu faktycznego Skarżący wskazał, że kredyt, o którym mowa we wniosku został udzielony przez bank będący podmiotem nadzorowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego, tj. [...] S.A. w W. (w dacie zawarcia umowy [...] S.A. w W.). Kredyt został zabezpieczony hipotecznie poprzez ustanowienie hipoteki umownej kaucyjnej na kredytowanej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Warunki zawartej przez Skarżącego z ww. bankiem ugody, której treść ustalił w tym zakresie kredytujący bank według stosowanego przez siebie wzorca przywidywały, że dokonuje się zmiany waluty zadłużenia z CHF na PLN, które to zadłużenie na dzień zawarcia ugody wynosi łącznie 203.168,80 zł. Zgodnie z treścią zapisów ugody przewalutowanie nastąpiło według kursu średniego stosowanego przez Narodowy Bank Polski na dzień 3 grudnia 2024 r. Przewalutowanie doprowadziło jedynie do przeliczenia zadłużenia wyrażonego wcześniej w CHF na PLN po ww. kursie. Przewalutowanie zostało dokonane w zawartej z bankiem ugodzie, która zgodnie z jej postanowieniami nie stanowi odnowienia, a zachowana zostaje tożsamość i ciągłość wynikającej z umowy kredytu, z uwzględnieniem zmian do tej umowy wprowadzonych zawartą ugodą. Dokonane przez bank zwolnienie z długu obejmuje jedynie kwotę kredytu i odsetek, natomiast nie obejmuje innych opłat. Skarżący jest jedynym kredytobiorcą. W ugodzie znajduje się informacja o sprawie sądowej prowadzonej z powództwa Skarżącego o ustalenie nieważności, co mogłoby skutkować pozytywnym dla Skarżącego orzeczeniem sądu oraz oświadczenie banku, że umowa jest skuteczna i ważna oraz oświadczenie stron o tym, że ugoda zmierza do polubownego rozstrzygnięcia sporu oraz uchylenia niepewności co do roszczeń stron. Ugoda nie potwierdza ostatecznie ani ważności, ani nieważności umowy - zmierza jedynie do ustalenia polubownej formy zakończenia jej wykonywania. Kwota 7.000 PLN wypłacona Skarżącemu zgodnie z ugodą została w niej wskazana jako kwota podlegająca zwrotowi ponad kwotę zwolnienia Skarżącego z długu wobec banku wynikającego z przeliczenia zobowiązania. Bank wskazał ponadto, że w zakresie tej kwoty na banku nie ciąży obowiązek przygotowania informacji PIT-11 dla kwoty zwrotu, a po stronie Skarżącego nie powstaje z tego tytułu przychód podatkowy. Wskazano także, że bank uzyskał w tym zakresie interpretację indywidualną. Z ugody nie wynika sposób wyliczenia kwoty 7.000 PLN. Wykonując umowę, na podstawie której udzielono Skarżącemu kredytu w kwocie 178.915 PLN Skarżący zapłacił bankowi kwoty 29.825,11 CHF oraz 61.347,49 PLN. Według kursu średniego obowiązującego w NBP na dzień zawarcia ugody (4,5728) kwota zapłacona w CHF to 136.384,26 PLN, a łącznie z ww. kwotą wpłaconą w PLN to 197.731,75 PLN, zatem o 18.816,75 PLN więcej niż uzyskał od banku. Z powyższego wynika, że kwota 7.000 PLN wypłacona zgodnie z ugodą stanowi zwrot części uiszczonego przez Skarżącego wcześniej świadczenia, mimo że ugoda tego nie wskazuje, ani też nie wskazuje sposobu wyliczenia ww. kwoty oraz nie potwierdza nieważności umowy, ani też jej nie wyklucza. Mając powyższe na uwadze Skarżący zapytał czy jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych jest obowiązany uiścić podatek od kwoty 7.000 zł otrzymanej od banku tytułem rozliczenia kredytu lub od kwoty 202.155,45 PLN wskazanej przez bank w ugodzie pozasądowej jako kwota zadłużenia podlegającego umorzeniu? Skarżący wskazał, że zgodnie m.in. z uchwałą Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20 (OSNC 2021/ 6/40): "Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu." Oznacza to, że na dzień 23 grudnia 2024 r. bank winien był zwrócić Skarżącemu różnicę pomiędzy wypłaconą kwotą kredytu, a dokonanymi przez Skarżącego spłatami, które na dzień 31 października 2022 r. zamykały się kwotą 197.730,06 PLN, tj. kwotę 18.815,06 PLN. Zgodnie z zawartą ugodą pozasądową Skarżący otrzymał jedynie 7.000 PLN. Zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest zatem pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji tej wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. W ocenie Skarżącego wobec obiektywnej nieważności umowy kredytu, pomimo niepotwierdzenia tej nieważności orzeczeniem sądu wskutek cofnięcia pozwu w wyniku zawarcia ugody pozasądowej, przychód po stronie Skarżącego nie powstaje, bowiem Skarżący pozostawia w dyspozycji banku całą kwotę, do jakiej zwrotu byłby zobowiązany w przypadku stwierdzenia nieważności umowy orzeczeniem sądu, tj. kwotę równą kwocie wypłaconego wcześniej przez bank kredytu. Otrzymana przez Skarżącego kwota 7.000 PLN jest zaś wynikiem zwrotu przez bank części nienależnego mu świadczenia. Natomiast co do kwoty 202.155,45 PLN wskazanej przez bank w ugodzie pozasądowej jako rzekome zadłużenie Skarżącego, które bank umarza zwalniając Skarżącego z długu, to wobec obiektywnej nieważności umowy kredytu zadłużenie takie nie istnieje, a zatem postanowienie ugody pozasądowej zwalniające Skarżącego z tego długu jest bezskuteczne zgodnie z art. 58 § 3 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) – dalej "k.c.". Zwolnienie z nieistniejącego zadłużenia nie może zatem rodzić po stronie Skarżącego przychodu, a tym samym obowiązku podatkowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "Dyrektor") interpretacją indywidualną z 7 marca 2025 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.7.2025.2.BM stwierdził, że stanowisko Skarżącego w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: nieprawidłowe w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku do kwoty umorzenia wierzytelności oraz prawidłowe w zakresie braku powstania przychodu w odniesieniu do kwoty zwrotu. W uzasadnieniu swojego stanowiska Dyrektor, po przywołaniu treści art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 508 k.c., §1, §4, §4a oraz §3 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 – dalej zwane "Rozporządzeniem") wyjaśnił, że użycie w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. sformułowania "w szczególności", wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Następnie Dyrektor zauważył, że Skarżący wskazał, że na podstawie ugody bank umorzy Jemu część zadłużenia, a dodatkowo wypłaci ustaloną kwotę. Konieczne jest, wskazał Dyrektor, przeanalizowanie skutków podatkowych powyższych czynności. Odnosząc się do kwestii umorzenia wierzytelności Dyrektor wskazał, że umorzoną Skarżącemu wierzytelności należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Następnie Dyrektor wskazał, że jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. W świetle przepisów Rozporządzenia w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912), zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Wobec powyższego, skoro – jak wynika z opisu zdarzenia – Skarżący skorzystał już wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonej wierzytelności w odniesieniu do kredytu na nabycie mieszkania to nie może ponownie skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w związku z zawarciem ugody pozasądowej dotyczącej umorzenia kredytu na nabycie niezabudowanej działki gruntu w celu wybudowania na niej domu mieszkalnego zaciągniętego w 2007 r. Inaczej mówiąc, skoro Skarżący skorzystał już z zaniechania poboru podatku, to nie może ponownie skorzystać z tego rozwiązania. To oznacza, że kwota umorzenia wierzytelności podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Wobec tego DIAS uznał stanowisko Skarżącego w tej części za nieprawidłowe. W dalszej części uzasadnienia – odnosząc się do skutków podatkowych dotyczących kwoty otrzymanej od banku tytułem rozliczenia kredytu – Dyrektor wskazał, że jak wynika z opisu sprawy, zaproponowana do wypłaty kwota będzie stanowić zwrot części uiszczonego przez Skarżącego wcześniej świadczenia, mimo że ugoda tego nie wskazuje, ani też nie wskazuje sposobu wyliczenia ww. kwoty oraz nie potwierdza nieważności umowy, ani też jej nie wyklucza. W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacał tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc dla Skarżącego neutralna podatkowo. Tym samym po stronie Skarżącego nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zatem w tej kwestii Dyrektor uznał stanowisko Skarżącego za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę na powyższą interpretację w części, w jakiej stanowisko Skarżącego zostało uznane za nieprawidłowe, zarzucając jej: dopuszczenie się błędu wykładni art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 3851 § 1-3 k.c. poprzez przyjęcie skuteczności prawnej postanowień ugody zawartej z bankiem w zakresie kwoty umorzonego kredytu w oparciu o wzorzec ugody stosowany przez bank w sytuacji, gdy wobec nieistnienia wierzytelności obejmującej kwotę umorzonego kredytu nie istniał także przychód wynikający z umorzenia; dopuszczenie się błędu wykładni art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że umorzenie nieistniejącego długu (nieistniejącej wierzytelności) stanowi przychód w rozumieniu ww. przepisów; niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego w postaci § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) w sytuacji braku wierzytelności podlegającej umorzeniu. W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części, w jakiej stanowisko strony w zakresie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Sąd bowiem, związany na podstawie art. 57a p.p.s.a. zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, uznał zarzuty skargi – odnoszące się jedynie do naruszenia przepisów prawa materialnego – za niezasadne. Tytułem wstępu należy wskazać, że "[z]e stanowiska wielokrotnie wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych wynika w sposób dostatecznie czytelny, że w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji indywidualnej organ podatkowy związany jest zakresem pytania sformułowanego przez wnioskodawcę w relacji do podanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną może się poruszać jedynie w ramach tego pytania i stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego." (wyrok WSA w Łodzi z 20 października 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 615/23). Oznacza to, że w ramach postępowania interpretacyjnego nie przeprowadza się postępowania dowodowego, co z kolei oznacza również, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się dowodów uzupełniających z dokumentów (por. art. 106 §3 p.p.s.a.) na okoliczność ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Stan ten wynika bowiem z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację indywidualną. W konsekwencji Sąd nie mógł uwzględnić (i dokonać analizy) załączonej do skargi ugody. Nie można zgodzić się z zarzutem dotyczącym dopuszczenia się błędu wykładni art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 385(1) § 1-3 k.c. poprzez przyjęcie skuteczności prawnej postanowień ugody zawartej z bankiem w zakresie kwoty umorzonego kredytu w oparciu o wzorzec ugody stosowany przez bank w sytuacji, gdy wobec nieistnienia wierzytelności obejmującej kwotę umorzonego kredytu nie istniał także przychód wynikający z umorzenia. Skarżący, powołując się na treść uchwały Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., sygn. akt III CZP 6/21 oraz uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22, wskazał, że "kwota umorzenia faktycznie nie istniała, bowiem nie istniała wierzytelność, którą można byłoby w ramach rozliczenia stron nieważnej umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej umorzyć, lub z niej zwolnić" (str. 4, akapit trzeci skargi). Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że jak wynika z opisu stanu faktycznego (który był wiążący dla organu interpretacyjnego) "(...) skierował Pan pozew do sądu wnosząc o ustalenie nieważności umowy i zwrot kwot, jakie wcześniej zapłacił Pan bankowi. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym (...), jednak pismem z 23 grudnia 2024 r. cofnął Pan pozew w związku z zawarciem z bankiem w dniu 23 grudnia 2024 r. ugody pozasądowej (...)W ugodzie znajduje się informacja o sprawie sądowej prowadzonej z Pana powództwa o ustalenie nieważności, co mogłoby skutkować pozytywnym dla Pana orzeczeniem sądu oraz oświadczenie banku, że umowa jest skuteczna i ważna oraz oświadczenie stron o tym, że ugoda zmierza do polubownego rozstrzygnięcia sporu oraz uchylenia niepewności co do roszczeń stron.". Jednocześnie Skarżący wystąpił z pytaniem o to, czy "jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan obowiązany uiścić podatek (...) od kwoty 202.155,45 PLN wskazanej przez bank w ugodzie pozasądowej jako kwota Pana zadłużenia podlegającego umorzeniu". Z powyższego wynika zatem, że Skarżący skierował (jedynie) do sądu pozew m.in. o ustalenie nieważności umowy, który jednak następnie cofnął w związku z zawarciem z bankiem ugody sądowej, w której bank wskazał, że umowa jest skuteczna i ważna i w której wskazał, że określona w niej kwota podlega umorzeniu. Z powyższego wynika zatem, że Skarżący i Bank pozostawali w sporze co do tego, czy umowa kredytowa była umową ważną i w celu "polubownego rozstrzygnięcia sporu oraz uchylenia niepewności co do roszczeń stron" (str. 4 zaskarżonej interpretacji), zawarto ugodę pozasądową. W świetle powyższego, tj. sporu stron co do kwestii ważności przedmiotowej umowy kredytowej, braku orzeczenia sądu powszechnego o ustaleniu nieważności rzeczonej umowy i ostatecznego zawarcia ugody, w której określona kwota została wskazana jako podlegająca umorzeniu, organ interpretacyjny, nie mógł uznać, że rzeczona umowa kredytowa była nieważna, a co za tym idzie nie istniała wierzytelność (podlegająca umorzeniu). Przyjęcie wskazanej (żądanej przez Skarżącego) oceny stanowiłoby w istocie zastępowanie sądu powszechnego w kwalifikacji prawnej rzeczonej umowy. Nie tylko organy podatkowe jako takie zasadniczo nie są uprawnione do takiego działania (o czym świadczy chociażby treść art. 199a O.p., który wskazuje, że w razie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa), tym bardziej nie jest do tego uprawniony organ interpretacyjny który może się poruszać jedynie w ramach przedstawionego pytania i stanu faktycznego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego, którym w niniejszej sprawie było określenie skutków prawnopodatkowych w zakresie m.in. "kwoty 202.155,45 PLN wskazanej przez bank w ugodzie pozasądowej jako kwota Pana zadłużenia podlegającego umorzeniu". Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się również z zarzutem dopuszczenia się błędu wykładni art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że umorzenie nieistniejącego długu (nieistniejącej wierzytelności) stanowi przychód w rozumieniu ww. przepisów. Skoro organ interpretacyjny nie był uprawniony stwierdzić, że nie istniał dług (nie istniała wierzytelność), a udzielał odpowiedzi w przedmiocie konieczności uiszczenia podatku "od kwoty 202.155,45 PLN wskazanej przez bank w ugodzie pozasądowej jako kwota Pana zadłużenia podlegającego umorzeniu", to zasadnie uznał, że skoro po stronie Skarżącego doszło do umorzenia zadłużenia, to powstał u Niego przychód. Zwrócić uwagę należy na to, że jak wskazał tut. Sądu w wyroku z 15 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1813/24 przychodem są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1994 r., sygn. akt SA/Kr 2139/93; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1994 r., sygn. akt SA/Wr 1101/93). W konsekwencji za niezasadny należało również uznać zarzut dotyczący niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego w postaci § 1 pkt. 1 Rozporządzenia w sytuacji braku wierzytelności podlegającej umorzeniu. Skoro bowiem organ zasadnie uznał, że po stronie Skarżącego doszło do umorzenia zadłużenia, powstał u Niego przychód, jednocześnie jednak, jak wynika z opisu stanu faktycznego, Skarżący uprzednio skorzystał z zaniechania poboru przewidzianego przepisami ww. rozporządzenia (w odniesieniu do kredytu na nabycie mieszkania), to Skarżący nie mógł skorzystać ponownie z tej regulacji. Zgodnie bowiem z §1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej. Jak wynika z powyższego przepisu warunkiem zastosowania zaniechania jest brak korzystania z zaniechania poboru podatku z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji, który to warunek w niniejszej sprawie nie jest spełniony (skoro Skarżący – jak sam wskazał – skorzystał uprzednio z przedmiotowego zaniechania). W efekcie prawidłowo Dyrektor wskazał, że "skoro skorzystał już Pan z zaniechania poboru podatku, to nie może ponownie skorzystać Pan z tego rozwiązania. To oznacza, że kwota umorzenia wierzytelności podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.". Mając na uwadze powyższe, uznając, że sformułowane w skardze zarzuty, którymi to zarzutami oraz powołaną podstawą prawną Sąd jest związany, nie są zasadne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.