III SA/Wa 1094/08

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D." sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w kwocie 1.500 zł w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr D. sp. z o.o. – dalej jako Skarżąca – zwróciła się o zwolnienie od wpisu w kwocie 1.500 zł, argumentując, że z uwagi na toczące się od 2006 r. postępowanie podatkowe znalazła się "na krawędzi bankructwa". Organy podatkowe określiły i egzekwują - względem niej – kwotę ok. 15.000.000 zł. W chwili obecnej Skarżąca praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiadane przez nią rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe, a znajdujące się na nich środki zabezpieczone. Skarżąca nie posiada środków na zakup towarów handlowych, żaden też z kontrahentów nie skredytuje jej dostawy tych towarów. Skarżąca nie jest w stanie spłacić zaległych zobowiązań, a niespłaceni kontrahenci wystąpili na drogę sądową i otrzymali nakazy płatnicze. Dzierżawione środki transportowe zostaną wkrótce odebrane przez leasingodawców. Skarżąca nie jest w stanie zbyć posiadanego majątku trwałego, ponieważ został on zabezpieczony na poczet należności. Zatrudnia dwóch pracowników (księgowe) – na ułamkowe etaty – w celu umożliwienia kontaktu z organami podatkowymi. Wspólnicy nie mogą wnieść dopłat do spółki w celu pokrycia długu, ponieważ maksymalna dopuszczalna wysokość dopłat określona w akcie notarialnym spółki została już wniesiona i – do tej pory – z uwagi na brak środków – nie została zwrócona. Rachunek bankowy wraz ze znajdującymi się na nim środkami (9.033,83 zł) został zajęty. Kapitał zakładowy wynosi 100.000 zł, zaś wartość środków trwałych 189 tys. zł. Strata za 2007 r. wyniosła 14.630 tys. zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 2. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 3. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 4. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy wynika z wzajemnej oceny dwóch elementów: wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. 5. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 6. Rozpoznając niniejszy wniosek referendarz sądowy oparł się na materiałach nadesłanych przez Skarżącą do spraw III SA/Wa 682 i 714 /08, uznając za niecelowe wzywanie jej po raz kolejny o ich przedłożenie w sytuacji, gdy od zakończenia postępowań o przyznanie prawa pomocy we wskazanych wyżej sprawach upłynęło zaledwie kilkanaście dni (postanowienia z dnia 25 i 28 kwietnia 2008 r.). Wśród wspomnianych wyżej materiałów znalazły się: informacja o zbytych w ostatnich dwóch latach ruchomościach i nieruchomościach o wartości powyżej 5.000 zł, bilans i rachunek zysków i strat za lata 2005-2007; zestawienie aktualnych należności i zobowiązań, stan środków trwałych; protokół zajęcia ruchomości, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, deklaracje VAT 7 za okres od marca 2006 r. do lutego 2008 r., deklaracje CIT-2 za okres od marca 2006 r. do listopada 2006 r., zeznanie CIT-8 za lata 2005-2007, wyciągi z rachunków bankowych, odpis sporządzony przez SR w M. potwierdzający wpis hipoteki, zestawienie transakcji dokonanych w ostatnim roku prowadzenia działalności, zestawienie faktur z oznaczeniem daty, miejsca wystawienia, wysokości transakcji oraz kontrahenta. Ponadto Skarżąca poinformowała o tym, że według stanu na dzień 15 kwietnia 2008 r. jest właścicielem nieruchomości w N. [...], obciążonej hipoteką (wpis przymusowy w wysokości 5.639.714 zł. Skarżąca ma również zajęte inne środki trwałe i rachunek bankowy. Poza tym wspólnicy spółki dwukrotnie wnieśli dopłaty do kapitału: pierwsza dopłata w łącznej wysokości 200.000 zł w dniu 31 marca 2003 r., druga dopłata w wysokości 200.000 zł w dniu 30 listopada 2005 r. Skarżąca wskazała, że zasądzone koszty sądowe w uprzednio rozstrzygniętych przez Sąd sprawach zostały zwrócone na rachunek bankowy zajęty przez Urząd Skarbowy. Skarżąca wyraziła gotowość poniesienia kosztów sądowych w kwocie 500 zł za sprawę. 7. Skarżąca wniosła o zwolnienie od wpisu w kwocie 1.500 zł. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Mimo bowiem, iż Skarżąca – jak twierdzi - praktycznie nie prowadzi działalności handlowej (nie sprzedaje i nie nabywa paliw), to jednak nie jest pozbawiona środków finansowych. Jak sama wskazała źródłem dochodu, "pozwalającego obsługiwać okrojone koszty spółki" (III SA/Wa 714/08) jest czynsz uzyskiwany z poddzierżawy (za zgodą leasingodawców) leasingowanych przez nią środków transportu (na marginesie zaznaczyć należy, że informacja ta kłóci się z zawartym w formularzu PPPr stwierdzeniem iż dzierżawione środki transportowe zostaną wkrótce odebrane przez leasingodawców). Do bieżących kosztów funkcjonowania Skarżąca zaliczyła opłaty za telefony (150 zł), czynsz (800 zł), energię elektryczną (200 zł), koszty korespondencji (50 zł), wynagrodzenia (200 zł), obsługę prawną (łącznie 8.000 zł). Dodatkowo na początku roku Skarżąca sprzedała pozostałości towarów handlowych (40.000 zł) oraz naniesienia w M. (magazyny, dystrybutory itp. - 93.777 zł). Uzyskane w ten sposób środki wydatkowała m. in. na opłaty z tytułu czynszu, telefonów, wynagrodzenia pełnomocnika. Skarżąca miała zatem możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego, w tym na opłacenie wpisu od skargi, którego obowiązek uiszczenia nie ustępuje obowiązkowi spłaty innych zobowiązań. 8. Ponadto z przedstawionych zeznań podatkowych CIT-8 wynika, że w 2006 r. wykazała ona stratę w kwocie 43.248,80 zł, osiągając jednocześnie przychody w wysokości 4.903.911,65 zł oraz ponosząc koszty ich uzyskania w wysokości 4.947.160,45 zł. W 2007 r. uzyskała natomiast dochód w wysokości 25.660,45 zł, (przy przychodach w wysokości 3.083.736,91 zł oraz kosztach w wysokości 3.058.076,46 zł). W lutym 2008 r. (dane na podstawie deklaracji VAT-7) sprzedaż towarów kształtowała się na poziomie 10.800 zł, zaś zakupy wyniosły 14.193 zł. 9. Należy również zauważyć, że Skarżąca posiada majątek, który - mimo iż jest zabezpieczony – może generować dochód. 10. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja majątkowa Skarżącej oceniana z perspektywy nie tylko uzyskiwanych przychodów, ale też posiadanego majątku (aktywów) umożliwia jej uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Zwłaszcza, że w pozostałych (poza jedną) zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach (łącznie dziewięć) Skarżąca koszty wpisów już uiściła. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.