III SA/Wa 1095/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi K. B. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].02.2005r. nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika firmy K. B. E. Str. [...] N., na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].11.2004r. nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od 14 maja do 11 grudnia 2003r. w kwocie [...] zł - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z motywów postanowienia wynika, że w dniu 17.03.2004r. wpłynął do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wniosek firmy K. B. z siedzibą w N. o zwrot podatku od towarów i usług za okres od 14 maja do 11 grudnia 2003r. w kwocie [...] zł. Ponieważ do wniosku nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690), obowiązującego do 31 sierpnia 2003r. i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 152, poz. 1478), obowiązującego od 1 września 2003r. - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 2.09.2004. wezwał firmę, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia wniosku: 1) o właściwe zaświadczenie o rejestracji podatnika VAT, a także o tłumaczenie przysięgłe treści przedmiotowego zaświadczenia ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, 2) o oryginały faktur, z których wynika wnioskowana kwota zwrotu podatku VAT, 3) o podanie nazwy i adresu banku wraz z aktualnym numerem rachunku bankowego wnioskodawcy, na który ma być dokonany zwrot podatku VAT w formacie IBAN. W odpowiedzi na to wezwanie firma K. B. przesłała faks datowany 14.09.2004r., w którym zawnioskowała o przedłużenie terminu "na wyjaśnienie wezwania ze względu na trudności z tłumaczeniem, które są w tym terminie nie do wykonania". Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. poinformował stronę pismem z dnia 17.09.2004r., iż w uzasadnionych przypadkach można przedłużyć terminy wyznaczone przez organy podatkowe, lecz terminy wyznaczone przez ustawę nie podlegają przywróceniu. Wyjaśnił, iż strona dokonując czynności po terminie może złożyć wniosek o przywrócenie terminu, poinformował o warunkach, jakie należy przy tym spełnić. Do organu podatkowego nie wpłynął ani wniosek o przywrócenie terminu złożenia wymaganych dokumentów, ani te dokumenty. Wobec tego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...].11.2004r. nr[...], wydanym na podstawie art. 169 § 4 i art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej, pozostawił bez rozpatrzenia wniosek firmy K. B. o zwrot podatku od towarów i usług. W zażaleniu pełnomocnik zarzucił postanowieniu organu I instancji naruszenie art. 139, art. 162, art. 163 i art. 169 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem prośba o przedłużenie terminu faktycznie oznaczała prośbę o przywrócenie terminu i wniosek ten nie został rozpatrzony. Podnosił, iż strona została pozbawiona prawa do zwrotu podatku wskutek celowego przedłużenia wstępnego rozpoznania wniosku i stwierdzenia formalnych braków po upływie wszelkich przewidzianych prawem terminów, w tym terminu do złożenia kolejnego wniosku obejmującego ten sam zakres spraw. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie, a także rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, są prawidłowe. Powołując się na treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej zauważył, że występujące w przedmiotowej sprawie braki mają charakter braków formalnych, które polegają na tym, że wniesiony wniosek o zwrot podatku VAT nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w rozporządzeniach Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001r. oraz z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy w sprawie zwrotu podatku VAT. W skardze pełnomocnik firmy K. B. powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu, utrzymując, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego. Jego zdaniem postanowienie to nie zawiera prawidłowego oznaczenia strony oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, poza tym nie odnosi się do podniesionych przez stronę zarzutów. Utrzymywał, iż wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku po upływie 5,5 miesiąca od złożenia wniosku o zwrot podatku uniemożliwiło jej złożenie kolejnych wniosków o zwrot podatku. Stwierdził, że organy podatkowe nie rozróżniają dwóch odrębnych terminów, tj. półrocznego terminu do zwrotu podatku i terminu na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Zarzut naruszenia art. 139 Ordynacji podatkowej uznał za niezasadny, gdyż przepis ten nakazuje niezwłoczne załatwienie spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów wniesionych przez stronę lub na podstawie faktów powszechnie znanych albo dowodów znanych organowi z urzędu, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].02.2005r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].11.2004r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku firmy K. B. o zwrot podatku od towarów i usług za okres od 14 maja do 11 grudnia 2003r. w kwocie [...] zł. Do wniosku tego firma nie dołączyła bowiem dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, obowiązującego do 31 sierpnia 2003r. i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, obowiązującego od 1 września 2003r.. Nie przesłała też brakujących dokumentów w terminie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, pomimo pouczenia jej przez organ podatkowy o skutkach nienadesłania dokumentów w tym terminie. Stanowisko organów podatkowych należy uznać za prawidłowe w świetle obowiązujących regulacji prawnych. Otóż zgodnie z § 5 ust. 4 obu ww. rozporządzeń Ministra Finansów do wniosku o zwrot podatku należy dołączyć: 1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku, 2) zaświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Z przytoczonego przepisu wynika, że jednym z warunków zwrotu podatku od towarów i usług jest m. in. przedłożenie wskazanych w tym przepisie dokumentów. Bezspornym jest, że skarżąca dokumentów tych nie przedłożyła wraz z wnioskiem, zatem słusznie Urząd Skarbowy wezwał ją, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pouczając o skutkach nie uzupełnienia tych braków. Wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie (dokumenty te w ogóle nie zostały przedłożone, nawet po terminie) Urząd Skarbowy zobowiązany był do pozostawienia wniosku o zwrot podatku bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia, natomiast w myśl postanowień § 4 przywołanego przepisu organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Skarżąca nie wnioskowała o przywrócenie terminu do złożenia brakujących dokumentów. Wbrew stanowisku pełnomocnika, nie sposób pisma z dnia 14.09.2004r., przekazanego do Urzędu Skarbowego faksem, zawierającego prośbę o przedłużenie terminu, jak to zostało ujęte, "na wyjaśnienia do wezwania" ze względu na trudności z tłumaczeniem - potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów. Przede wszystkim pismo to zostało złożone przed upływem 7-dniowego terminu, w którym dokumenty należało przedłożyć, a więc w momencie złożenia wniosku o przedłużenie terminu wyznaczony termin nie został przekroczony; wezwanie firma otrzymała w dniu 14.09.2004r., zaś faks nadała w dniu 15.09.2004r.. Kwestię przywracania terminu procesowego normuje art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zważywszy na treść przytoczonego przepisu nie może budzić wątpliwości, iż o przywrócenie terminu wnosi się w sytuacji, gdy nastąpiło uchybienie terminu, przy spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Nie ma zatem żadnych podstaw, by w niniejszej sprawie stwierdzić naruszenie przez organy podatkowe art. 162 Ordynacji podatkowej. Wniosek strony sformułowany był precyzyjnie, a termin w jakim został on złożony, nie mógł sugerować, iż skarżącej chodziło w nim nie o to o co wnioskowała, tj. przedłużenie terminu, lecz np. o przywrócenie nie przekroczonego terminu. Dlatego Urząd Skarbowy prawidłowo potraktował wniosek zgodnie z jego treścią. W konsekwencji zarzut skargi, według którego organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 163 Ordynacji podatkowej, należy uznać za niezasadny. Pełnomocnik postawił zarzut nie rozpatrzenia tego wniosku przez organ podatkowy I instancji. Z tym stanowiskiem trudno się zgodzić, ponieważ Urząd Skarbowy niezwłocznie pismem z dnia 17.09.2004r. (trzy dni po wpłynięciu wniosku) wyjaśnił stronie, iż termin ustawowy, jakim jest termin określony w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, nie podlega przedłużeniu i poinformował ją o możliwości wnioskowania o przywrócenie terminu, z której to możliwości skarżąca nie skorzystała. Sam fakt, iż odpowiedź na wniosek strony została udzielona w formie pisma, a nie aktu administracyjnego nie może być utożsamiany z nierozpatrzeniem wniosku. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia 17.09.2004r. udzielił skarżącej wyczerpującej odpowiedzi, w szczególności stwierdził w nim, iż terminy określone w Ordynacji podatkowej nie podlegają przedłużeniu. Powszechnie przyjmuje się, że brak niektórych elementów decyzji lub postanowienia nie uzasadnia traktowania tych aktów jako innej formy działania administracji. Jednocześnie wymienia się elementy, które muszą być zawarte w piśmie, aby można je było uznać za decyzję administracyjną lub postanowienie i są nimi: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy i podpis osoby reprezentującej organ administracji (Ordynacja Podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 571-572 i s. 583). Wszystkie te elementy zawiera ww. pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., zatem przyjąć należy, iż wniosek skarżącej o przedłużenie terminu został rozpatrzony. Przechodząc do omówienia zarzutów skargi, które nie znajdują odniesienia w dotychczasowym wywodzie, przede wszystkim nie można zgodzić się z zarzutem, iż zaskarżone postanowienie nie zawiera oznaczenia strony. Wprawdzie strona nie została wskazana w prawym górnym rogu pierwszej strony postanowienia, ale nie można uznać, iż to uchybienie doprowadziło do sytuacji, w której adresat postanowienia jest niezidentyfikowany. Został on wskazany w sentencji postanowienia oraz wielokrotnie w jego uzasadnieniu, przez co osoba adresata postanowienia nie budzi wątpliwości. W każdym razie uchybienie to nie jest na tyle istotne, aby mogło stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu przypomnienia wymaga, iż w myśl postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodzić się trzeba natomiast z pełnomocnikiem, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu i jest to nieprawidłowość, która nie powinna wystąpić. Jednak to uchybienie również pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Usunięcie tego braku nie może doprowadzić do wydania innego rozstrzygnięcia niż podjęte w zaskarżonym postanowieniu. Poza tym uzasadnienie to zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, wystarczające dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd, a także dla zrozumienia przez stronę przyczyn, dla których ono zapadło. Przyznać też należy rację pełnomocnikowi, iż organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia art. 139 Ordynacji podatkowej. Jednakże niedopełnienie przez organ administracji obowiązków wynikających z tego przepisu nie powoduje wadliwości wydanego rozstrzygnięcia w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Nie załatwienie sprawy w terminie może powodować powstanie przesłanek odpowiedzialności cywilnoprawnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.