III SA/Wa 1095/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. B. oraz M.B. od postanowienia referendarza sądowego z 25 maja 2016r. w sprawie ze skargi P.B. oraz M.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego utrzymać w mocy P.B. oraz M. B. (zwani dalej: "Skarżącymi") wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali na następujące okoliczności uzasadniające przyznanie im prawa pomocy: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu skarżącego P. B. jako pracodawcy – właściciela dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji Starosty k. zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługa zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Skarżący oświadczyli ponadto, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód skarżącej M.B. w 2015r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący P.B. wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości prowadził swoją działalność gospodarczą. Z tego względu przychody z najmu są jednocześnie przychodami z działalności gospodarczej. Skarżący P. B. otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 1.850 zł brutto miesięcznie oraz z tytułu renty inwalidzkiej otrzymuje świadczenie w wysokości 663,20 zł, z którego do wypłaty po potrąceniach komorniczych pozostaje mu kwota 415,71 zł miesięcznie. Natomiast z działalności gospodarczej poniósł on stratę, która na koniec marca 2016r. wyniosła 30.754 zł. Skarżąca otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 663,20 zł. Skarżący wyjaśnili również, że koszty związane z prowadzeniem ich gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 2.230 zł miesięcznie, w tym: gaz, prąd - 460 zł, woda, kanalizacja - 60 zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania - 350 zł, telefon - 100 zł, ubezpieczenie na życie - 60 zł, zaś pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - 1.200 zł. Skarżący do wniosku załączyli następujące dokumenty: ewidencję środków trwałych, oświadczenie o wysokości spłacanych przez siebie kredytów i innych obciążeń, roczną informację o wysokości świadczenia z KRUS skarżącej M. B. PIT-40A za 2015r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżącej M.B. PIT-37 za 2014r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżącego P. B. PIT-37 za 2014r., informację o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku skarżącego P. B. PIT/O za 2014r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżącego P. B. PIT-37 za 2015r., informację o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku skarżącego P.B. o PIT/O za 2015r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżącego P. B. PIT-36L za 2015r., informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT/B skarżącego P. B. za 2015r. Postanowieniem z 25 maja 2016r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując że Skarżący nie wykazali spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Pismem z 20 maja 2016 r. Skarżący złożyli sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc w nim o jego uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu sprzeciwu podnieśli, że Sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć "o swoje" na legalnej drodze prawnej. Skarżący podkreślili, że ich dochody drastycznie spadły i nie są oni w stanie uiścić wymaganego wpisu sądowego. W opinii Skarżących, wszelkie ustalenia w sprawie nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Skarżący P. B. podkreślił przy tym, że uległ wypadkowi i obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem przez Skarżących postanowienie referendarza sądowego z 25 maja 2016r. odpowiada prawu oraz zostało wydane w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest zasadna i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnili warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawili w sposób niebudzący wątpliwości, jaka jest ich obecna sytuacja materialna. W sprawie nie była zatem możliwa rzetelna i pełna analiza zdolności płatniczych Skarżących. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawili argumentacji (ani nie załączyli wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę ich wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z 25 maja 2016r. W szczególności wskazać należy, iż w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje kwestia posiadanych przez Skarżących gruntów rolnych o powierzchni ponad 57 ha i słusznych wątpliwości referendarza sądowego, co do okoliczności prowadzenia na tych gruntach ewentualnej działalności rolniczej lub otrzymywanych dopłat bezpośrednich. Ponadto zauważyć należy, że Skarżący w wykonaniu wezwania referendarza sądowego nie przedstawili wszystkich dokumentów, o które byli wzywani, w tym przede wszystkim wyciągów z należących do nich rachunków bankowych, które obrazowałyby odbywające się tam przepływy finansowe. W ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie stwierdził, że dostępne mu informacje o sytuacji majątkowej Skarżących nie dawały podstaw do stwierdzenia, iż opłacenie przez nich wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do ich sytuacji bytowej. Zasadnie również podkreślono, że Skarżący dysponują znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które mogą stanowić istotne źródło przychodów. Natomiast wobec faktu, że Skarżący są w stanie wygospodarować środki pieniężne na spłatę swoich zobowiązań kredytowych wobec banków wynoszących według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł, jak również pokryli już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem o sygn. akt III SA/Wa 2104/15, III SA/Wa 2294/15, III SA/Wa 2295/15, III SA/Wa 2296/15, III SA/Wa 2297/15, III SA/Wa 660/16 i III SA/Wa 1020/16 w wysokości 800 zł, nie sposób uznać, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w tej sprawie, które na tym etapie zamykają się w kwocie 100 zł. Z powyższych względów uznać należy, iż Skarżącym zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnili bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.