III SA/Wa 1098/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu IV raty za 2012 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić na jego rzecz adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący M. T. wniósł o zwolnienie z opłat sądowych, wskazując, że od roku choruje, otrzymuje z opieki społecznej ok. 400 zł na 6-osobową rodzinę. Do majątku Skarżący zaliczył dom oraz zajętą w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomość rolną i działkę wraz z budynkiem gospodarczym. Na Skarżącym ciążą liczne zobowiązania. Od 3 lat nie otrzymał dopłat do gruntów, co jest przedmiotem sporu sądowego. Skarżący nie ma aktualnie żadnych dochodów – żyje z opieki społecznej i pomocy rodziny. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wymienił zobowiązania jakie na nim ciążą względem banków (łącznie 627.000 zł) oraz osób prywatnych (200.000 zł). Skarżącego obciążają nadto alimenty, których nie jest w stanie spłacać. Skarżący ujawnił, że czeka na orzeczenie komisji lekarskiej KRUS. Żona otrzymuje rodzinne w wysokości 400-500 zł. Wyjaśnił, że zeznania podatkowe wykazały zero. Wśród wydatków wymienił jedzenie (100 zł), energię elektryczną (250 zł – została odłączona), telefon (35 zł), gaz (20 zł), wodę i śmieci (15 zł), przejazdy do lekarza i instytucji (50-100 zł), listy polecone (30 zł). Skarżący wskazał, że od czerwca br. nie prowadzi z rodziną wspólnego gospodarstwa domowego. Pomocy udziela mu mama, która "niekiedy wyśle 100-200 zł". Skarżący powołał się nadto na stan zdrowia i związane z tym trudności w podjęciu pracy. Przedstawił zaświadczenie lekarskie, wyciągi bankowe, pismo KRUS w sprawie badania lekarskiego, pismo w sprawie wstrzymania dostaw energii elektrycznej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, wynik badania, pismo Ośrodka Pomocy Społecznej. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z udzielonych przezeń informacji wynika bowiem, że Skarżący nie ma aktualnie żadnych dochodów. W okresie wcześniejszym korzystał (co potwierdza stosowne zaświadczenie) z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych i okresowych, a nadto z pomocy rzeczowej w formie dożywiania dzieci w szkole i darmowej żywności. W ostatnim czasie nie otrzymał z opieki pieniędzy. Dodatkowo od czerwca br. nie prowadzi już z rodziną wspólnego gospodarstwa domowego. Pomaga mu mama wysyłając niekiedy kwotę 100-200 zł. Na Skarżącym ciążą liczne zobowiązania, w tym z tytułu alimentów, które są przedmiotem postępowań egzekucyjnych. Stan zdrowia utrudnia Skarżącemu podjęcie pracy. Uwzględniając powyższe uznać należało, iż Skarżący wykazał, że nie ma środków na prowadzenie sprawy przed sądem. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że podobnie sytuację Skarżącego oceniono w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy toczącym się w sprawie V SA/Wa 897/13 (postanowienie z 14 czerwca 2013 r.). Uznano wówczas, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, jest zadłużony i nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania we wskazanej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.