III SA/Wa 110/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożony po upływie terminu, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu z powodu tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, co w niniejszej sprawie zostało wykazane przez tymczasowe aresztowanie uniemożliwiające odbiór korespondencji i terminowe uiszczenie wpisu. Strona, składając wniosek w ustawowym terminie od ustania przyczyny uchybienia i dokonując następnie wymaganej czynności (uiszczenia wpisu), spełniła przesłanki do przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący W.R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, wskazując jako przyczynę uchybienia swój tymczasowy areszt. Po kilku etapach postępowania dotyczących uzupełnienia wniosku i prawa pomocy, skarżący ostatecznie uiścił wymagany wpis.Rozstrzygnięcie
Przywrócono termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I kwartał 2009 r. oraz I kwartał 2010 r. postanawia przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. odrzucił skargę W. R. (dalej zwany "Skarżącym") na decyzję z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I kwartał 2009 r. oraz I kwartał 2010 r. z uwagi na nieuiszczenie wymaganego w sprawie wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
Skarżący wnioskiem z 5 sierpnia 2015 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi motywując powyższe faktem jego tymczasowego aresztowania w dniach od [...] marca 2015 r. do [...] lipca 2015 r. co uniemożliwiło mu obronę oraz kontakt z wyznaczonym pełnomocnikiem.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r. Skarżący został wezwany pismem z dnia 9 października 2015 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. W wezwaniu został pouczony, że nieuiszczenie wskazanej kwoty w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2015 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na złożenie wniosku na nieobowiązującym formularzu PPF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu złożonego sprzeciwu postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. odmówił Skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r. Skarżący został wezwany pismem z dnia 15 lipca 2016 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. W wezwaniu został pouczony, że nieuiszczenie wskazanej kwoty w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 26 lipca 2016 r. zwrócił się o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji ze strony Skarżącego na próby skontaktowania się z nim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. oddalił wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku.
Skarżący pismem z dnia 2 września 2016 r. poinformował o odebraniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. korespondencji od pełnomocnika z urzędu informującej o konieczności uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Do ww. pisma Skarżący dołączył kopię potwierdzającą wpłatę wpisu od skargi w kwocie 500 zł w dniu 2 września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje:
wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W świetle orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy
Odnosząc powyższe wymogi do sprawy niniejszej należy wskazać, że Skarżący nie dokonał wymaganej czynności w terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 1 czerwca 2015 r., z uwagi na brak możliwości odbioru korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi spowodowany przebywaniem w areszcie od [...] marca 2015 r. do [...] lipca 2015 r. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został złożony przez Skarżącego w przewidzianym przez ustawę terminie od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, tzn. w terminie 7 dni od momentu zwolnienia Skarżącego z aresztu co miało miejsce 7 sierpnia 2015 r. w dniu nadania wniosku o przywrócenie terminu (data na stemplu poczty – k. 60 akt sądowych). Ponadto uznać należy, że Skarżący, dopełnił czynności, dla której określony był przedmiotowy termin, czyli uiścił w dniu 2 września 2016 r. należny od skargi wpis sądowy w sytuacji, gdy nie spełnił przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl., zob. też B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219).
W ocenie Sądu Skarżący uprawdopodobnił, że niemożność terminowego uiszczenia wpisu sądowego od skargi zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych. Udokumentowane przez Skarżącego przedłożonym świadectwem zwolnienia z zakładu karnego pozbawienie, w okresie od [...] marca 2015 r. do [...] lipca 2015 r., wolności daje podstawy do stwierdzenia braku jego winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji, mając na uwadze wskazane okoliczności należy uznać, że uchybienie procesowe, którego Skarżący się dopuścił nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez niego.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło