III SA/Wa 1100/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska - Florek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2009 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2003 r. p o s t a n a w i a - przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr W. sp. z o.o. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej. Podniosła, że doszło do egzekucji komorniczej na kwotę ponad 3.800.000 zł, a nadto do zajęcia rachunków bankowych Spółki na łączną kwotę ponad 14.450.000 zł. W efekcie Skarżąca nie posiada żadnego majątku, środków trwałych, ani środków finansowych. Zajęcie komornicze trwa do chwili obecnej, co oznacza że każda trafiająca do Spółki kwota jest przekazywana na konto komornika. Wartość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości [...] zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada salda debetowe (1.320,50 zł i 117,63 USD). Do formularza Skarżąca dołączyła zaświadczenie o dokonanych wpłatach, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, zajęcie wierzytelności. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego Skarżąca wniosła o wydłużenie terminu do przedłożenia dodatkowych informacji do dnia 12 sierpnia 2009 r., z uwagi na przerwę urlopową w biurze księgowym. Jednocześnie poinformowała, że część wnioskowanych dokumentów wymaga kontaktu z komornikiem, ten zaś przebywa na zwolnieniu lekarskim do dnia 31 sierpnia 2009 r. Pismem z 10 sierpnia 2009 r. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada udziałów w innych jednostkach. Aktualnie zatrudnieni w niej są: prezes oraz członek zarządu. Do chwili obecnej wyegzekwowano kwotę [...] zł, w tym z rachunków bankowych kwotę 303.868 zł. Do pisma Skarżąca dołączyła zeznanie podatkowe za 2008 r., bilans i rachunek zysków i strat za lata 2007-2008, deklaracje VAT-7 za okres od stycznia do maja 2009 r., zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania od stycznia do czerwca 2009 r., informację o wierzytelnościach i zobowiązaniach na dzień 30 czerwca 2009 r., wyciągi z rachunku bankowego, informację o wpłatach w postępowaniu egzekucyjnym w okresie od lutego do lipca 2009 r., informację o wyegzekwowanej kwocie, zaświadczenie o dokonanych wpłatach, zajęcie wierzytelności. Postanowieniem z [...] września 2009 r. Referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, iż Skarżąca uzyskała kwotę ponad 259.000 zł tytułem zwrotu podatku VAT. Z nadesłanych dokumentów nie wynika by kwota ta była przedmiotem zajęcia. Przeciwnie sama Skarżąca wyjaśniła, że w okresie od lutego do lipca 2009 r. ostatnia wpłata w postępowaniu egzekucyjnym miała miejsce w marcu 2009 r. Ponadto z uzyskanej kwoty Skarżąca sfinansowała m. in. wypłatę zaległych wynagrodzeń na rzecz członków zarządu (łącznie ponad 110.000 zł). Od powyższego postanowienia Skarżąca wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu ponownie opisała swoją trudną sytuację materialną. Wyjaśniła ponadto, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w trybie egzekucji komorniczej. Z uwagi na brak jakiegokolwiek majątku, egzekucja prowadzona jest z rachunków bankowych. Komornik sądowy, w zakresie wyłączenia lub też zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych na rachunkach bankowych, związany jest przepisami Kpc. Te same przepisy ograniczają możliwość wypłat przez bank środków z zajętych rachunków bankowych. Zgodnie z art. 890 §2 Kpc zakaz wypłat z zajętego rachunku nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę wraz z podatkami i innymi ciężarami podatkowymi. Przywołana w postanowieniu wypłata zaległych wynagrodzeń dla członków zarządu nie zależała od Spółki, czy też komornika. W aktualnej sytuacji Skarżącej, nie jest możliwe wykorzystanie jakichkolwiek kwot wpływających na rachunek bankowy w inny sposób niż wypłata wynagrodzeń. Skarżąca wskazała ponadto, iż w innym postępowaniu sądowym wystąpiła do komornika o wyłączenie części środków spod egzekucji celem uiszczenia wpisu sadowego. Uzyskała odpowiedź, że brak jest podstawy prawnej do dokonania takiej czynności. Do sprzeciwu Spółka załączyła pismo komornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika, iż Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej. W stosunku do niej prowadzona jest egzekucja komornicza na kwotę ponad 3.800.000 zł, a ponadto doszło do zajęcia rachunków bankowych Spółki na łączną kwotę ponad 14.450.000 zł. W efekcie Skarżąca nie posiada żadnego majątku, środków trwałych, ani środków finansowych. Zajęcie komornicze trwa do chwili obecnej, co oznacza że każda trafiająca do Spółki kwota jest przekazywana na konto komornika. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 3.357.716,11 zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada salda debetowe (1.320,50 zł i 117,63 USD). W ocenie Sądu, przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia wskazują, że Spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja finansowa, w której się znajduje uniemożliwia jej ich poniesienie. Zwolnienie do kosztów sadowych podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącej aktu z zakresu administracji publicznej. Ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącej dostępu do sądu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, Sąd postanowił jak w sentencji.