III SA/Wa 1102/15

Dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – G. F. , wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wraz ze skargą Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku Skarżąca wskazała, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.750 zł brutto. Mąż nie posiada obecnie stałej pracy i utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód w wysokości ok. 1.000 zł. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką. Poza domem, którego zakup sfinansowano kredytem, Skarżąca nie posiada innych nieruchomości. Posiada natomiast dwa samochody, z czego jeden mąż otrzymał w ostatnim czasie w spadku po dziadku. Wśród kosztów utrzymania wymieniła opłaty za energię elektryczną, wodę, śmieci, telewizję, podatek od nieruchomości oraz ratę kredytu. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zawiadomienia o terminach spłaty kredytu, dokumenty obrazujące bieżące wydatki, wyciągi bankowe. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że referendarz sądowy dokonał błędnej oceny sytuacji majątkowej Skarżącej. Referendarz bezpodstawnie przyjął w postanowieniu, iż kwota wydatków Skarżącej i jej męża przewyższa kwotę dochodów. W opinii Skarżącej wszystkie jej dochody zostały wykazane w oświadczeniu. Skarżąca wskazała ponadto na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 1318/14, którym przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreśliła, że odmowa uwzględnienia jej wniosków o przyznanie prawa pomocy pozbawi ją prawa do sądu, gdyż nie będzie w stanie zapłacić wpisów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, Skarżąca – pomimo przedłożenia szeregu dokumentów - nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W szczególności należy zwrócić uwagę na podnoszone już przez referendarza sądowego WSA w Warszawie rozbieżności pomiędzy deklarowanym przez Skarżącą dochodem, a wydatkami. Podzielić należy stanowisko, iż analiza tych wydatków daje podstawy do stwierdzenia, że Skarżąca wydatkuje kwotę większą niż uzyskuje. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest bowiem jej wynagrodzenie wynoszące średnio 1.286,16 zł netto. Dodatkowo mąż Skarżącej – jak twierdzi Skarżąca – osiąga dochód z prac dorywczych typu pomoc na roli, pomoc przy zakupach, przy drobnych pracach wokół domu, zbieranie metali kolorowych. Wysokość tego dochodu to kwota ok. 1.000 zł. Zauważyć należy natomiast, że tylko ujawnione przez Skarżącą stałe obciążenia finansowe wynoszą ok. 1.566 zł miesięcznie i składają się na nie - rata kredytu (1.086 zł), opłaty - za telewizję (64 zł), wywóz odpadów (50 zł), wodę (100 zł), energię elektryczną (173 zł), podatek od nieruchomości (93 zł). Skarżąca nie zawarła ponadto w powyższym zestawieniu takich pozycji jak opłata za ogrzewanie, telefon, czy wydatki na zakup biletu miesięcznego, które również ponosi. Kwota obciążeń nie obejmuje także kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny, zakupu leków czy paliwa do dwóch samochodów i innych podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem. W konkluzji Sąd stwierdza, że z samego zestawienia wysokości dochodów i wydatków (tych wymienionych w oświadczeniu i tych nieujawnionych, ale niewątpliwie ponoszonych) wynika zatem jednoznacznie, że kwota wydatków Skarżącej przewyższa kwotę dochodu. Stawia to pod znakiem zapytania wiarygodność twierdzeń Skarżącej, co do jej rzeczywistej kondycji finansowej. Niemożliwe jest bowiem, aby wydatki przewyższały dochody. W konsekwencji Sąd stwierdza, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy może zapaść jedynie na podstawie klarownie i zgodnie z prawdą przedstawionego oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego, to Skarżącej nie może być ono przyznane. Rozbieżności zaistniałe w złożonych przez Skarżącą oświadczeniach prowadzą bowiem do niemożności ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącej. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, czy poniesienie przez Skarżącą kosztów sądowych jest niemożliwe, albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.