III SA/Wa 1104/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 3 kwietnia 2008 r. (data stempla pocztowego) K. K.(dalej "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że podstawą jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na stanowisku Prezesa Zarządu w wysokości 7.300 złotych brutto miesięcznie. Skarżący płaci alimenty na rzecz córki w wysokości 500 złotych miesięcznie. W firmie, której skarżący jest właścicielem pracuje [...] osób. Wykonanie decyzji zaskarżonych do Sądu może spowodować likwidację spółki, a w konsekwencji zwolnienia i zwiększenie bezrobocia na lokalnym rynku pracy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnim synem, posiada oszczędności pieniężne w wysokości 9.000 złotych, jest właścicielem samochodu marki Toyota Land Criuser, rok produkcji 2006 (na zakup samochodu skarżący wziął kredyt bankowy w wysokości [...] złotych). Ponadto skarżący jest właścicielem 100 % udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "D." o kapitale zakładowym [...] złotych. Do wniosku załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z 1 kwietnia 2008 roku. Pismem z 5 maja 2008 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący w dniu 5 maja 2008 roku uległ poważnemu wypadkowi drogowemu. Pełnomocnik przedstawił kopie zeznań podatkowych skarżącego za lata 2006-2007, oświadczenie głównego księgowego "D." Sp. z o.o., że w latach 2006-2007 skarżący nie uzyskał żadnych dochodów z tytułu posiadanych udziałów w tej spółce, kopie wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział [...] z [...] października 2006 roku rozwiązującego małżeństwo skarżącego oraz kopie dowodu nadania przekazu pocztowego w wysokości 500 złotych (alimenty za kwiecień). Ponadto pełnomocnik poinformował, że uzyskanie wyciągów z rachunku bankowego skarżącego nie jest możliwe, a lokat bankowych skarżący prawdopodobnie nie posiada. Wyjaśnił również, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu w którym mieszka, w okresie dwóch lat nie posiadał i nie zbywał nieruchomości o wartości przekraczającej 5.000 złotych, jedynym stałym i udokumentowanym kosztem ponoszonym przez skarżącego są miesięczne alimenty w wysokości 500 złotych, a jego jedynym źródłem utrzymania są dochody ze stosunku pracy w spółce "D.". Pełnomocnik poinformował również, że w związku z obrażeniami odniesionymi przez skarżącego w wypadku drogowym wskazanie bardziej szczegółowych informacji jest znacznie utrudnione. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W chwili obecnej jedynym kosztem sądowym w niniejszej sprawie jest wpis od skargi, który wynosi 5.053 złote. Rozpoznając wniosek na uwadze mieć również należy, że równolegle do niniejszej sprawy przed tutejszym Sądem toczy się inne postępowanie wszczęte przez skarżącego, a wpis w tej sprawie wynosi 2.873 złote. Łącznie na skarżącym ciąży więc obowiązek zapłaty 7.926 złotych tytułem wpisów od dwóch skarg. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on, że poniesienie kosztów sądowych może spowodować uszczerbek koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Skarżący wskazał, że pełni funkcję Prezesa Zarządu spółki "D." i jest właścicielem 100 % udziałów w tej spółce. Zgodnie z zaświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkach z 1 kwietnia 2008 roku średnie wynagrodzenie za okres ostatnich trzech miesięcy wyniosło 4.997,24 złote netto. Skarżący posiada oszczędności w kwocie 9.000 złotych, jest właścicielem samochodu marki Toyota Land Criuser, którego zakup został w połowie sfinansowany kredytem bankowym w wysokości [...] złotych, a ponadto posiada 100% udziałów w spółce "D." o kapitale zakładowym [...] złotych. Zgodnie z przedstawionymi zeznaniami podatkowymi, w 2006 roku skarżący uzyskał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy, który po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne wyniósł [...] złotych. W roku 2007 skarżący zarobił [...] złote (dochód po odliczeniach). W tym okresie skarżący nie uzyskał dochodów z tytułu posiadanych udziałów w spółce, podkreślić jednak należy, że udziały te stanowią składnik jego majątku, który w przypadku problemów finansowych może zostać spieniężony. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Wobec stałych miesięcznych dochodów (około 5.000 złotych), oszczędności pieniężnych (9.000 złotych) oraz posiadanego majątku (100 % udziałów w spółce o kapitale zakładowym [...] złotych), zwolnienie z kosztów sądowych na tym etapie postępowania nie jest zasadne. Łączne wpisy w dwóch sprawach wynoszą 7.926 złotych (w sprawie niniejszej 5.053 złote, w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1103/08 – 2.873 złote), a więc stanowią kwotę niższą od zgromadzonych oszczędności. Uzyskiwane dochody pozwalają pokryć koszt utrzymania syna oraz umożliwiają zapłatę alimentów w wysokości 500 złotych miesięcznie. Zapłata wpisu umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd, a pozytywne rozstrzygnięcie skargi spowoduje orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.