III SA/Wa 1106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., J. S. (dalej - "Skarżący") zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podniósł zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, a posiadane zasoby pieniężne są "windykowane". Wnioskodawca wskazał, że uzyskuje dochód z tytułu pracy we własnej firmie, ale jego wysokość jest "nie określona w wyniku przedmiotu sporu braku określenia wysokości zobowiązania podatkowego". Skarżący wyjaśnił ponadto, że jego trudna sytuacja materialna wywołana jest nakazem opuszczenia mieszkania i kraju "w związku z założeniem pełnej rodziny i zameldowaniem narzeczonej bez zgody gminy na zawarcie związku małżeńskiego i budowę rodziny jako samotnie wychowujący dziecko". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dokumentów źródłowych pozwalających na zobrazowanie sytuacji majątkowej strony, Skarżący poinformował, iż nadesłanie zeznań podatkowych nie jest możliwe, gdyż po zajęciu przez Urząd Skarbowy kwoty wyższej niż należna w 2006 r. zaprzestał składania zeznań podatkowych. Wskazał również, że określenie zobowiązania podatkowego jest przedmiotem tego postępowania, więc to urząd skarbowy może wskazać te informacje. Skarżący stwierdził również, że nie może podać dochodów członków rodziny, ponieważ we wrześniu 2009 r. otrzymał wypowiedzenie umowy najmu za założenie rodziny bez zgody gminy. Nie może również wskazać źródeł utrzymania, gdyż "są one jednostkowe po odmowie rejestracji w Urzędzie Pracy i odmowie przyjęcia wniosku o dofinansowanie do nowo założonej działalności ze środków rozwoju regionalnego, jako prawa nie przynależnego mniejszościom religijnym w związku z wojną kulturową (...)". Skarżący wskazał ponadto, że nie jest możliwym wskazanie miesięcznych wydatków, gdyż "wydatki te są uzależnione od przychodów po opodatkowaniu (...)". Postanowieniem referendarza sądowego z 17 marca 2010 r. odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdzono, iż niezależnie od faktu składania lub nie zeznań podatkowych Skarżący powinien był wykonać wezwanie chociażby w części dotyczącej wskazania wysokości miesięcznych dochodów i wydatków. Podkreślono , że prowadząc gospodarstwo domowe Skarżący musi wiedzieć jakimi dochodami dysponuje i jakie miesięczne wydatki ponosi. W rezultacie nie udzielając odpowiedzi w tym zakresie, Skarżący uniemożliwił ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Skarżący mimo stosownego wezwania ze strony referendarza sądowego nie złożył dokumentów ani oświadczeń, których analiza pozwoliłaby na ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Zaniechał bowiem określenia źródeł swojego utrzymania oraz podania comiesięcznych kosztów utrzymania. Dane te pozwoliłyby na ustalenie różnicy pomiędzy środkami osiąganymi przez Skarżącymi a ponoszonymi przez niego wydatkami. W ten sposób możliwe byłoby określenie, czy mamy do czynienia w ogóle z bilansem dodatnim, a w dalszej kolejności czy tak otrzymana kwota wystarczyłaby na pokrycie wpisu sądowego oraz wynagrodzenia radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania Skarżącego i jego rodziny. Skarżący ograniczył się natomiast do podjęcia pozamerytorycznej polemiki z rozstrzygnięciem referendarza sądowego. Informacje, do których udzielenia zobowiązano Skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno-bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.