III SA/Wa 111/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-25

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, prowadząca działalność gospodarczą generującą znaczne przychody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania zadłużenia i toczących się postępowań egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Spółka cywilna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli mimo zadłużenia i postępowań egzekucyjnych, prowadzi działalność gospodarczą generującą znaczne przychody, co pozwala jej na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych jest przyznawane jedynie w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Spółka cywilna G. s.c. K. U., R. U. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na zablokowanie konta, spadek zamówień i przychodów oraz utratę zaufania kontrahentów. Skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące swojego majątku, dochodów wspólników oraz sytuacji finansowej spółki, w tym informacje o zadłużeniu, umowach leasingowych, podatkach i prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka generuje znaczne przychody, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. s.c. K. U., R.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – G. s.c. K. U., R. U., na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że zablokowanie jej konta uniemożliwiło zgromadzenie środków na opłacenie tych kosztów. Powołała się także na spowodowany kryzysem gospodarczym spadek zamówień oraz spadek przychodów wywołany utratą zaufania kontrahentów wskutek prowadzonych postępowań kontrolnych i podatkowych. Wartość kapitału zakładowego i środków trwałych Skarżąca określiła na 400 zł. Wyjaśniła, że nie sporządza bilansu, gdyż prowadzi księgę przychodów i rozchodów. Do majątku zaliczyła samochód [...]. Podała że na jednym z kont widnieje saldo debetowe 274,89 zł, na drugim zaś zabezpieczenie na kwotę 700.000 zł. Wspólnicy oświadczyli, że z tytułu działalności spółki uzyskują miesięczny dochód w kwocie po 2.256 zł, który przeznaczany jest na bieżące koszty utrzymania. Nie posiadają oszczędności. Dodatkowo R. U. powołał się na zły stan zdrowia. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, ze wspólnicy spółki w 2012 r. uzyskali przychód w kwotach po 1728.110,90. natomiast dochód w przypadku wspólnika R. U. wyniósł 28.052,70 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły natomiast 1.700.058,20 zł. W przypadku wspólnika K. U. dochód wyniósł 33.484,30 zł natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 1.748.418,38 zł. Skarżąca przedłożyła również, zestawienie dochodów Spółki w roku 2013, zestawienie przychodów i rozchodów oraz dochodu za lata podatkowe 2011 i 2012, zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych, tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, zajęcie wierzytelności, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, wypowiedzenia umów rachunków bankowych w [...] SA, informację o kredycie restrukturyzacyjnym, przedsądowe wezwanie do zapłaty, opinie bankowe, pisma w sprawie umowy leasingu, oraz zawiadomienie o wystawieniu bankowego tytułu egzekucyjnego. Ponadto w aktach sprawy o sygn. III SA/Wa 143/13 znajdują się deklaracje VAT. Natomiast w aktach sprawy III SA/Wa 591/13 znajdują się wyciągi z rachunków bankowych w [...] Spółki oraz wspólników Spółki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Zdaniem referendarza sądowego Skarżącej do tej kategorii nie można zaliczyć. Co prawda na Skarżącej ciąży zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów ([...], [...], [...]), umów leasingowych ([...] , [...]) czy podatków, wskutek czego toczą się przeciwko niej postępowania egzekucyjne, niemniej nie jest to wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżąca nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, iż Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, która generuje znaczne przychody - w samym tylko styczniu 2013 r. przychody te wyniosły 285.209,43 zł. W ubiegłym zaś roku przychody wyniosły 3.456.221,79 zł. Skalę tej działalności obrazują deklaracje VAT za ostatnie 6 miesięcy (deklaracje przedłożone przy sprawie III SA/Wa 143/13). Wynika z nich, że miesięcznie sprzedaż kształtuje się na poziomie od 135.255 zł do 632.028 zł. Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż suma należnych wpisów związanych z jej udziałem w pięciu postępowaniach (III SA/Wa 109-111/13, III SA/Wa 143/13 i III SA/Wa 591/13) wynosi 16.535 zł. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca przesłała (przy sprawie III SA/Wa 591/13) wyciągi tylko z rachunków bankowych w [...]. Tymczasem z nadesłanych materiałów (w sprawach III SA/Wa 109-111/13, III SA/Wa 143/13 i III SA/Wa 591/13) wynika, że Skarżąca jest klientem także innych banków, choćby [...]. Nadto wśród tych materiałów znajdują się zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w [...] [...], [...], [...]. Także argumentacja Skarżącej, jakoby blokowane w dalszym ciągu (po ustaniu zabezpieczenia we wrześniu 2012 r.) konto uniemożliwiło jej zgromadzenie środków, nie znajduje odzwierciedlenia w nadesłanych materiałach. Przeciwnie wyciągi bankowe (znajdujące się przy sprawie III SA/Wa 591/12) wskazują, że w grudniu 2012 r. na koncie w [...] dokonywano operacji (wpływy i wypływy) i to na znaczne kwoty (przykładowo 4 grudnia 2012 r. na kwotę 156.013,20 zł, 12 grudnia 2012 r. na kwotę 100.368,00 zł). Ponadto z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wspólników Spółki (przy sprawie III SA/Wa 591/13), wynika, że na ich konto wpływają znaczne kwoty (przykładowo 4 grudnia 2012 r. pięć wpłat po 30.000 zł, jedna wpłata 29.000 zł oraz jedna wpłata 20.200 zł) Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło