III SA/Wa 1112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wójt Gminy B. dokonał względem R. M. (zwanej dalej "Skarżącą") zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 na kwotę podatku w wysokości 380 zł, płatnego w IV ratach we wskazanych terminach. W uzasadnieniu swej decyzji Organ pierwszej instancji stwierdził, iż wysokość podatku ustalono na podstawie wykazu nieruchomości Skarżącej oraz danych z ewidencji gruntów według następującego wyliczenia: 1) użytki rolne opodatkowane podatkiem rolnym - 0,19 ha, tj. 0,057 hektara przeliczeniowego, kwotę podatku ustalono na 0 zł, 2) grunty pozostałe opodatkowane podatkiem od nieruchomości - 8/12 części 1 900 m² wg stawki 0,30 zł, co dało kwotę 380 zł. Łączne zobowiązanie pieniężne Organ ustalił więc na kwotę 380 zł. Organ podatkowy przedstawiając przeprowadzone postępowanie w tej sprawie wskazał, iż podstawowym kryterium decydującym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz informacja złożona przez podatnika, gdyż na ich podstawie organ podatkowy wymierza podatek. Organ wskazał, że to na podatniku ciąży obowiązek skorygowania i uaktualnienia danych stanowiących podstawę wymiaru podatku, a dopiero w dniu 13 sierpnia 2013 r. został złożony wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że Skarżąca jest właścicielem nieruchomości gruntowej o numerze [...] położonej we wsi C. określonej w ewidencji jako R-RV- rola, użytek rolny, klasa V. W związku z powyższym dokonano korekty podatku od nieruchomości za 2013 rok począwszy od miesiąca września tego roku. W odwołaniu Skarżąca stwierdziła, iż Urząd Gminy B. naliczał podatek niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dokonując zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 rok z kwoty 285 zł na kwotę 380 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że z wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostwo Powiatowe w P. wynika, iż Skarżąca jest właścicielem działki gruntu o numerze [...] położonej w miejscowości C., obręb [...] - C., o łącznej powierzchni 0,19 ha (stan rejestru gruntów na dzień 13 sierpnia 2013 roku, jednostka rejestrowa: G 94, księga wieczysta Nr [...]), którą sklasyfikowano jako R- RV- grunty orne. Ze sporządzonego protokołu oględzin wynika, iż przedmiotem opodatkowania w tej sprawie jest niezabudowana nieruchomość rolna, porośnięta trawą, ogrodzona i wyglądająca w dniu oględzin na niezabudowaną. Organ powołał się na art. 2 ust. 1 i ust 2, art. 3 ust. 1, ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1, art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 roku Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą" lub "upol", i wskazał, że podatkiem od nieruchomości są opodatkowane te grunty, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym (ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym, Dz. U. z 2006 roku, Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz podatkiem leśnym (ustawa z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym, Dz. U. z 30 listopada 2002 roku Nr 200, poz. 1682 ze zm.). Podstawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W sprawie zaś stan faktyczny będący podstawą ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok został potwierdzony dokumentem w postaci wypisu z tej ewidencji. SKO wskazało ponadto, że zdarzeniem uzasadniającym zmianę sposobu opodatkowania nieruchomości Skarżącej (art. 6 ust. 3 ustawy) było dostarczenie przez Skarżącą wypisu z ewidencji gruntów. W skardze na powyższą decyzję SKO Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zarzuciła Organowi naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu stron (art. 7 Kpa), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa), a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz 107 § 2 i 3 Kpa. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że działka jest dokładnie w takim samym stanie, w jakim była w dniu nabycia. Uznała, że trudno jest odnieść się do treści decyzji, szczególnie, iż w każdym kolejnym roku wymiar podatku należnego jest inny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Jak jednoznacznie wynika z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawą wymiaru podatków są dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te wiążą organy podatkowe co do wielkości gruntu, jak i sposobu jego klasyfikacji. Wynika to jednoznacznie ze wskazanego przepisu, a także z istniejącego orzecznictwa sądowego (vide np. wyrok NSA o sygn. II FSK 974/11). Stąd rację mają Organy, że ewidencja jest podstawowym źródłem ustaleń faktycznych co do klasyfikacji gruntu dla celów podatkowych (str. 2 decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2013 r., str. 2 i 5 decyzji SKO z [...] lutego 2014 r.). Istotnie – "...podstawowym kryterium decydującym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji...". Nie można jednak z zasadniczych powodów zgodzić się z Organami, że organ podatkowy, który wymierza podatek, "...nie ma obowiązku do podejmowania z urzędu działań mających na celu ustalenie, czy dane, którymi dysponuje wymierzając podatek są zgodne z zapisami zawartymi w ewidencji gruntów." (str. 2 decyzji Wójta). Wręcz przeciwnie – skoro dane z ewidencji są podstawowym źródłem podatkowej klasyfikacji gruntu, to pierwszym obowiązkiem organu podatkowego jest uzyskanie aktualnego – z punktu widzenia przedmiotu i okresu opodatkowania – wypisu z ewidencji gruntów. Wymaga tego podstawowy w kwestii postępowania dowodowego przepis Ordynacji podatkowej, tj. jej art. 188 oraz art. 122 (wbrew stanowisku Skarżącej, wyrażonemu w skardze, w postępowaniu podatkowym nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz Ordynację podatkową). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Organy w ogóle nie włączyły do tych akt danych z istniejącej ewidencji gruntów. Na pytanie, co w istocie było podstawą ustaleń faktycznych w zakresie klasyfikacji gruntów odpowiedzieć należy przywołując cytat z decyzji Wójta: "Podatnik nigdy nie kwestionował wysokości należnego podatku od nieruchomości." (str. 2). Wynika więc z tego, że – według Organów – skoro aż do dnia przedłożenia przez Skarżącą wypisu z ewidencji gruntów z dnia 13 sierpnia 2013 r., z którego jasno wynika, że jej grunt ma charakter rolny (klasyfikacja R-RV – grunty orne), zaś Organy nie dysponowały żadnymi danymi z ewidencji gruntów, to przed tą datą był to grunt podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż Skarżąca nie kwestionowała tego podatku. Z takim rozumowaniem nie sposób się zgodzić, gdyż podstawową rolą Organów było – jak Sąd wyżej wyjaśnił – uzyskanie stosownych danych z ewidencji, i to takich danych, które pozwolą na ustalenie charakteru gruntu w ciągu całego roku podatkowego objętego tym postępowaniem. Inaczej mówiąc – Wójt powinien ustalić, jak w ewidencji gruntów sklasyfikowana była nieruchomość Skarżącej w całym roku podatkowym 2013, a nie poprzestawać na domniemaniach, że skoro dotychczas nie kwestionowała ona faktu wymiaru podatku od nieruchomości, to widocznie z ewidencji wynika, iż grunt ten podlega opodatkowaniu takim podatkiem, a nie podatkiem rolnym (lub leśnym). W dalszym postępowaniu konieczne będzie zatem ustalenie na podstawie danych z ewidencji gruntów, jak sklasyfikowany był ten grunt w całym roku 2013, a nie tylko od 13 sierpnia 2013 r. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości będzie możliwe tylko wtedy, gdy okaże się, że w tej ewidencji grunt Skarżącej nie był sklasyfikowany jako rolny lub leśny, i tylko za ten okres, w którym nie był tak sklasyfikowany. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że zgodnie art. 6 ust. 7 zdanie drugie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustalony w decyzji podatek podlega rozłożeniu na raty wówczas, kiedy decyzja ustalająca zostanie doręczona co najmniej 14 dni przed terminem płatności pierwszej raty. W przeciwnym wypadku zastosowanie znajdzie art. 47 § 2 w zw. z § 1 Ordynacji podatkowej - termin płatności podatku wynosi wówczas 14 dni od doręczenia decyzji. Ponadto zauważyć należy, że Organy powołały się na art. 6 ust. 3 i ust. 8 ustawy, zaś jako podstawę zmiany wymiaru łącznego podatku wskazały na zdarzenie, iż Skarżąca w sierpniu 2013 r. dostarczyła wypis z ewidencji gruntów świadczący o rolniczym charakterze jej gruntu. Trzeba zatem wyjaśnić, że zmiana decyzji w trybie art. 6 ust. 8 upol możliwa byłaby tylko wtedy, gdyby istotnie dopiero od sierpnia 2013 r. opodatkowana nieruchomość miała charakter rolny, wcześniej zaś podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. O ile natomiast opodatkowana nieruchomość miała charakter rolny przez cały rok 2013, co wynikać będzie z ewidencji gruntów i budynków, to wzruszenie pierwotnej decyzji opodatkowującej nieruchomość podatkiem od nieruchomości będzie możliwe w trybie wznowienia (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś w kwestii kosztów - na podstawie art. 200 tej ustawy procesowej.