III SA/Wa 1116/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-24
Skład orzekający: Jakub Pinkowski, Jolanta Sokołowska, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje ustalające wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku leśnego i rolnego mogą być oparte wyłącznie na danych z ewidencji gruntów, nawet jeśli podatnik kwestionuje prawidłowość tych danych i podnosi zarzuty dotyczące podziału spadku i prawa własności?Ratio decidendi
Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań podatkowych są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów, która ma walor dokumentu urzędowego. Organy te nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji ani rozstrzygania o prawie własności. Podatnik kwestionujący dane z ewidencji powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (staroście). Dopiero po zmianie danych może wnosić o wzruszenie decyzji podatkowych. Zarzut dotyczący kolejności podatników w decyzji jest bezzasadny, gdyż współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność solidarną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., które utrzymały w mocy decyzje Wójta Gminy O. ustalające dla skarżącej łączny wymiar zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku leśnego i rolnego na 2004 rok. Skarżąca kwestionowała prawidłowość danych z ewidencji gruntów, podnosiła zarzuty dotyczące podziału spadku i prawa własności, a także nieprawidłowości w ewidencji gruntów. Pełnomocnik skarżącej zarzucił również, że decyzje nie zawierają ustaleń faktycznych ani przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skarg J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę
III SA/Wa 1116/04
UZASADNIENIE
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] kwietnia 2004 r., o numerach: [...] i[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzje wydane z upoważnienia Wójta Gminy O. z dnia [...] marca 2004 roku, o numerach: [...] i [...], ustalających dla J. S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku leśnego i podatku rolnego na 2004 rok, w następujących kwotach:
- 327,90 zł., dotyczący nieruchomości położonych w miejscowości Z.,
- 71,30 zł., dotyczący nieruchomości w miejscowości Z..
W uzasadnieniu organ odwoławczy oświadczył, że treść decyzji została ustalona w oparciu o posiadane przez organ dane wynikające z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego O., z których wynika, że J. S. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 32,01 ha w miejscowości Z. i współwłaścicielką gospodarstwa o powierzchni 8,20 ha w miejscowości Z.. Organ podkreślił, że ustalając wysokość zobowiązań pieniężnych w podatku rolnym i leśnym nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności poszczególnych podatników, stąd też nie mógł ustosunkować się do zarzutów strony dotyczących innego ustalenia podziału gruntów pomiędzy współwłaścicielami, tj. wersji podziału spadku pomiędzy osobami uprawnionymi, przedstawianej przez J. S..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wyjaśniło, że wnioski podatniczki o umorzenie zaległości podatkowych mają swój odrębny byt prawny, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie wymiar zobowiązania podatkowego dokonany w drodze decyzji administracyjnych. Kolegium stwierdziło, że postępowanie przeprowadzone w sprawie przed organem I instancji nie zawiera uchybień skutkujących koniecznością uchylenia decyzji ustalających wymiar podatku.
Powyższe decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. S.. Skarżąca zarzuciła decyzjom naruszenie jej praw, na dowód czego powołała się na: protokół z 17 września 1993 r., nieprawidłowości Starostwa Powiatowego w O. w zakresie ewidencji gruntów (jako dowód zobowiązała się załączyć podanie z 20 maja 2004 r.), doniesienie o przestępstwie do Prokuratury oraz księgę wieczystą F. S. kw nr [...] założoną na współwłasności ze S. Z. bez zgody i wiedzy drugiego współwłaściciela.
W odpowiedzi na skargi SKO w O. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonych decyzjach.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe, w którym zarzucił, że zaskarżone decyzje nie zawierają ustaleń okoliczności faktycznych sprawy i jako podstawę prawną wskazują jedynie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), czyli przepisy proceduralne. Nie wskazują natomiast przepisów prawa materialnego oraz analizy i oceny decyzji organu I instancji. Sytuacja materialna skarżącej jest bardzo zła, a w związku z tym umieszczanie (w decyzjach wymiarowych) jej nazwiska na pierwszym miejscu listy współwłaścicieli nieruchomości, jest niesprawiedliwe i krzywdzące, gdyż staje się ona adresatem zobowiązania solidarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skargi nie mogą być uwzględnione, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) – podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta jest również dokumentem rozstrzygającym o klasyfikacji gruntów, co wynika z art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 9 , poz. 84 z późn. zm.). Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (por. L. Etel Podatek od nieruchomości, rolny i leśny, Warszawa 2005, s. 76).
Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie własności gospodarstw poszczególnych podatników (por. wyrok NSA z 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93 – ONSA 1994/4/163).
Organ podatkowy powinien jednak uwzględnić dane z aktu notarialnego, jeżeli wynika z niego, że inna osoba jest właścicielem nieruchomości. Zmiany w ewidencji dokonywane są bowiem z dużym opóźnieniem i ścisłe trzymanie się takich danych mogłoby doprowadzić do wymierzenia podatku osobie, która sprzedała nieruchomość (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1685/93 – POP 1999/2/67).
Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszych sprawach.
Zasadą jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 911/94 – OSS 1994/4-5/164).
Odnośnie zarzutu sformułowanego przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym, że zaskarżone decyzje oparte są jedynie o przepisy proceduralne Ordynacji podatkowej, a nie wskazują przepisów prawa materialnego – stwierdzić należy, że decyzje utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji, podzielają stanowisko tego organu także w przedmiocie powołanych przez niego przepisów prawa materialnego, chyba że co innego wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W tej sytuacji przyjąć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przeanalizowało decyzje Wójta Gminy O. również pod kątem przepisów prawa materialnego (co zresztą wynika z treści uzasadnienia zaskarżonych decyzji) i uznało prawidłowość ich zastosowania. Dotyczy to również dokonanych przez organ I instancji ustaleń co do okoliczności faktycznych sprawy.
Bezzasadny jest również zarzut pełnomocnika skarżącej dotyczący kolejności podatników wymienionych w decyzjach wymiarowych, gdyż wszyscy oni ponoszą odpowiedzialność solidarną, co oznacza, że niezależnie od tego, na której pozycji zostaliby umieszczeni, ponoszą odpowiedzialność całe za całe zobowiązanie podatkowe. Oczywiście współwłaściciel, który zapłacił za pozostałych podatników może domagać się od nich zwrotu stosownych kwot, ale tylko na zasadach powództwa cywilnego.
Natomiast kwestia sytuacji materialnej skarżącej nie ma znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest wymierzenie podatku.
Jak już podkreślono, Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem ich zgodności z prawem. Skoro zatem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, skargi podlega oddaleniu. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło