III SA/Wa 1119/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-16
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie trudnej sytuacji finansowej strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych rozpoznaje się na podstawie oceny sytuacji majątkowej i dochodowej strony, a zwolnienie stanowi odstępstwo od zasady wnoszenia opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K. F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn. Skarżąca wykazała trudną sytuację finansową, będąc osobą w podeszłym wieku, wymagającą kosztownego leczenia, bez majątku i z miesięcznym dochodem z renty około 1.624 zł, który pokrywa jej podstawowe wydatki i zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku z tytułu ustanowienia służebności wraz z należnymi odsetkami w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżąca, K. F. w skardze do Sądu, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała trudną sytuację finansową. Podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku wymagającą ciągłego leczenia i ponoszenia kosztów z tym związanych, w tym drogich zabiegów sanatoryjnych. Skarżąca oświadczyła, że cały swój dorobek w tym zabytkową Zagrodę Regionalną Wsi w P. Gm. K., w której ulokowała swój i męża dorobek życiowy, przekazała, jako zabytek Skarbowi Państwa. Obiekt ten został objęty opieką przez Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk jako dobro kultury. Skarżąca natomiast została odznaczona Orderem Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski oraz Złotą Odznaką za opiekę nad zabytkami.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu podniosła, że z uwagi na konieczność ponoszenia kosztów leczenia nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że z tytułu renty uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1650 zł. dodatkowo oświadczyła, że renta nie wystarcza jej na poniesienie wszystkich kosztów utrzymania i leczenia.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej. Poinformowała, że nie posiada komputera ani telefonu komórkowego, posiada natomiast telewizor. Skarżąca przedłożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu, poniesionej straty, z których wynika, że w 2008 r. Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie dochód w kwocie 16.304,60, natomiast w 2009 r. dochód w kwocie 17.309,46 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że Skarżąca uzyskuje z tytułu renty miesięczny dochód w kwocie 1.624 zł., ponosi miesięczne wydatki z tytułu spłaty kredytu 140,76 zł oraz 300 zł na rzecz "[...]". Z wyciągów bankowych wynika także, że Skarżąca na dzień 5 maja 2010r. w Banku [...] posiadała zadłużenie w kwocie 2.310, 66 zł, natomiast w Banku [...] na dwóch rachunkach na dzień 17 maja 2010r. zgromadziła środki w kwocie 541.28 zł oraz 392,42 zł. Ponadto Skarżąca przedstawiła potwierdzenia zapłaty za gaz – 32,49 zł, telewizję "[...]" - 63,50 zł, energię 114,66 zł. Z przedstawionego natomiast zaświadczenia lekarskiego wynika, że Skarżąca jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca bowiem znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 1.624 zł otrzymywana z tytułu renty. Wydatki Skarżącej, z tytułu miesięcznego utrzymania (opłaty za media, utrzymanie oraz leczenie) pokrywają całość tej kwoty. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Ponadto Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu kredytu oraz ujemnego salda na rachunku bankowym.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło