III SA/Wa 1119/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-29
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada ziemię i dom, ale otrzymuje niską emeryturę, jest w złym stanie zdrowia i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może być przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W przypadku wnioskodawcy, który posiadał ziemię i dom, ale otrzymywał niską emeryturę, był w złym stanie zdrowia, samotnie prowadził gospodarstwo domowe i ponosił wydatki na leki, należało uwzględnić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego skrajnie oszczędny tryb życia i wiek.Stan faktyczny
Strona J.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wnioskodawca wskazał, że otrzymuje niską emeryturę z KRUS, posiada dom i ziemię, jest w złym stanie zdrowia, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i ponosi wydatki na leki. Wnioskodawca nie posiadał rachunku bankowego, radia, telewizji ani komputera, a ziemię obsiał trawą.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29.05.2015 r. po rozpoznaniu wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] /3/2014 r Nr [...] w przedmiocie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a zwolnić stronę od kosztów sądowych
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
Skarżący, tj. J.S. , zwrócił się, na formularzu PPF, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego poinformował o tym, że: - otrzymuje z KRUS 100 zł miesięcznie; - posiada dom o pow 18 m.kw; - posiada 10 ha ziemi.
W wykonaniu wezwania o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych (także osób, z którymi prowadzi strona wspólne gospodarstwo domowe), zeznań podatkowych, kalkulacji kosztów życia, udokumentowania ponoszonych wydatków, dochodów uzyskiwanych przez stronę w latach wcześniejszych skarżący poinformował o: złym stanie zdrowia, samotnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, wieku domu (zbudowany w 1967 r), braku pomocy od rodziny, braku rachunku bankowego, radia, telewizji, komputera. Nadto wskazał, ze gospodarstwo obsiał trawą, a emerytury nie ma, bo "nie oddał ziemi"(!). Z trudem zaspokaja skromne potrzeby życiowe, opłaca koszt lekarstw.
Referendarz sądowy wskazuje, że wymagany wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł jest jedynym kosztem wymagalnym obecnie w sprawie, zatem do tej wartości należy ograniczyć badanie wniosku J.S. .
Wobec dodatkowych oświadczeń skarżącego, w szczególności tego: "nie posiadam emerytury bo nie dałem ziemi" oraz zadeklarowanego sposobu zagospodarowania ziemi "gospodarstwo obsiane trawą oraz resztę gospodarstwa ąka oryginalna", początkowe wątpliwości referendarza sadowego, co do zasadności wniosku Pana S. o prawo pomocy, rozwiały się. Nie można, uwzględniając zasady przyzwoitość życiowej, obciążać J. S. w godziwym wieku [...] lat, konsekwencjami niemożności zagospodarowania posiadanymi przez Pana S. dobrami (ziemia) w krótkim terminie siedmiu dni, przewidzianym na uiszczenie wpisu od skargi. Co więcej, z wyjaśnień strony wynika, że nawet sposób życia prowadzony przez Pana S. , skrajnie oszczędny i zgodny z naturą (brak radia, tv, komputera), nie umożliwia Panu S. zgromadzenia środków na poczet kosztów sądowych. Przy założeniu uwzględnienia nadto faktu braku świadczenia pomocy (co naganne) dla Pana S. przez osoby najbliższe, konieczność poczynienia wydatków na poczet lekarstw (poratowanie zdrowia), referendarz sądowy musiał, wykonując niepowstrzymany imperatyw moralny, uwzględnić wniosek strony o prawo pomocy. Tym samym uwzględnił przesłanki oceny wniosku strony przewidziane w art. 246 u.p.p.s.a. Pomoc osobom w godziwym wieku, o nienajlepszej kondycji finansowej, samotnym – właśnie takim jak Pan S. – jest zagwarantowana, w sytuacji prowadzenia przez te osoby sporów sądowych, w Konstytucji RP.
Z uwagi na wiek i stan zdrowia strony referendarz sądowy nie przewiduje możliwości poprawy kondycji J S. w przyszłości – stąd rozstrzygniecie także o potencjalnych kosztach, jeszcze niewymagalnych.
Dlatego referendarz sądowy był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowić - w korzystny dla Pana Sarny sposób – w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło