III SA/Wa 1122/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-06
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z emerytury i alimentów, posiada zadłużenie i wskazuje na brak środków na bieżące utrzymanie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi w wysokości 200 zł)?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z emerytury i alimentów w łącznej kwocie 1.338,73 zł, co jest niewystarczające na bieżące utrzymanie, skutkuje zadłużeniem i brakiem środków na podstawowe potrzeby, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Poniesienie wydatku w wysokości 200 zł stanowiłoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów (emerytura i alimenty), zadłużenia oraz braku środków na bieżące potrzeby. Przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i zadłużenie. Organ ocenił, że poniesienie kosztu wpisu od skargi w wysokości 200 zł stanowiłoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2011r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżąca K. B., na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Uzyskiwane dochody nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie jest w stanie uiścić wszystkich comiesięcznych opłat za media. Opłaty za gaz rozkłada na raty. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 938 zł. oraz alimenty od byłego męża w wysokości 400 zł. Skarżąca posiada ½ domu o powierzchni 120 m² oraz ½ działki o powierzchni 925 m². Do stałych wydatków Skarżąca zaliczyła opłaty eksploatacyjne domu, wyżywienie, ubranie, środki czystości i leki.
Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, z którego wynika, że w 2016 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 13.137,16 zł, Skarżąca przedstawiła także decyzję o waloryzacji renty, oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, przedstawiła rachunki miesięcznych opłat. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że posiadane dochody nie wystarczają jej na wyżywienie i pozostałe podstawowe potrzeby. Skarżąca posiada zaległości w opłatach za gaz 1.404,97 zł. oraz ścieki 306,12 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.
Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 200 zł.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazać trzeba, że Skarżąca utrzymuje się emerytury i alimentów od byłego męża w łącznej kwocie 1.338,73 zł. Kwota ta jest niewystarczająca na bieżące utrzymanie, w związku z tym Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu opłat za gaz i ścieki. Z oświadczenia Skarżącej wynika ponadto, że brakuje jej środków na zakup żywności.
W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 200 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło