III SA/Wa 113/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Dariusz Dudra (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2005 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], 2) określa, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U.P. "[...]" pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powołując się na fakt złożenia skargi w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującą w mocy decyzję [...] Inspektora Ochrony Środowiska, w oparciu o którą wystawiono tytuł egzekucyjny. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił - w oparciu o art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 6, 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) dalej powoływanej jako u.p.e.a. - wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. Organ I instancji uzasadnił odmowę brakiem zgody wierzyciela, którego stanowiskiem był związany. Wskutek zażalenia złożonego przez R. K. sprawa została rozstrzygnięta przez Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia [...] listopada 1004 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i 23 § 5 u.p.e.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, że dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. W przedmiotowej sprawie egzekwowane są należności Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K., który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...] odmówił wyrażenia zgody na wstrzymanie czynności egzekucyjnych prowadzonych do majątku zobowiązanego. W tym stanie rzeczy uwzględnienie wniosku stanowiłoby naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 kpa. Organ pouczył także stronę o skutkach wstrzymania wykonania - przez sąd administracyjny - decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie R. K. zarzucił organowi błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności poprzez nieuwzględnienie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący uzasadniając postawiony zarzut podniósł, że kontynuowanie postępowania egzekucyjnego może narazić go na szczególnie dotkliwe skutki, które dodatkowo potęguje realna możliwość uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z uwagi na wysoce prawdopodobną wadliwość urządzeń pomiarowych, na wskazaniach których opiera się odpowiedzialność strony. Autor skargi powołał się również na art. 7 kpa wywodząc, że jego treść przemawia niezbicie za koniecznością wstrzymania wykonania skarżonej decyzji, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania nieodwracalnych skutków. W końcowym akapicie skargi zostało zawarte odwołanie do zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w tytule wykonawczym wystawionym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. jako zobowiązanego wskazano PHUP "[...]" (poz. 10) będącego jednocześnie podmiotem, u którego powstało zobowiązanie (poz. 17). Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać m. in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego. Zobowiązanym jest stosownie do brzmienia art. 1a pkt 20 u.p.e.a. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Sąd ustalił, że PHUP "[...]" nie jest żadnym z podmiotów wymienionych we wcześniej przywołanym przepisie, a w szczególności nie jest to osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Jak wskazano już na wstępie niniejszego uzasadnienia jest to nazwa pod którą osoba fizyczna - R. K. - prowadzi działalność gospodarczą. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że tytuł egzekucyjny wystawiono w stosunku do podmiotu, który nie istnieje. Tytuł ten nie spełnia zatem wymogów, o których mowa we wcześniej wspomnianym art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Rodzi to określone skutki prawne dla prowadzonej na jego podstawie egzekucji. Trzeba bowiem zauważyć, że organ egzekucyjny ma obowiązek, stosownie do treści art. 29 § 1 u.p.e.a., ustalenia czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - komentarz 2005, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2005, str. 296). Stwierdzenie, że tytuł wykonawczy zawiera błędy formalne powoduje niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych. Znajduje tutaj zastosowanie normy wywodzone z art. 29 § 2 u.p.e.a., tj. zakazująca organowi egzekucyjnemu przystąpienia do egzekucji i nakazująca zwrot tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie nie dostrzeżono wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego. Organy, w tym organ nadzoru, procedowały z wnioskiem R. K. i w stosunku do niego - osoby fizycznej - wydawały następnie akty administracyjne, w tym i zaskarżony do sądu. W takim stanie rzeczy sprawa trafiła do rozpoznania przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygając w przedmiocie legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, nie zaakceptował sytuacji, w której tytuł egzekucyjny skierowano błędnie do firmy zamiast do osoby fizycznej, która mogłaby być stroną postępowania egzekucyjnego. W takim przypadku postępowanie egzekucyjne toczyło się niezgodnie z prawem. W związku z tym postępowanie administracyjne w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w stosunku do R. K. było również niezgodne z prawem. Organ nadzoru rozpoznając jego wniosek winien był zauważyć, że nie było tożsamości pomiędzy zobowiązanym a wnioskodawcą i podjąć kroki zmierzające do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Skoro tego nie uczynił, a organ wyższego stopnia również nie zareagował, to stwierdzenie powyższego faktu nakładało na Sąd obowiązek wyeliminowania obu wydanych w sprawie postanowień z obrotu prawnego. Na marginesie wyżej przestawionych rozważań trzeba podkreślić, że błąd co do osoby zobowiązanego jest naruszeniem przepisów proceduralnych uzasadniającym obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (D. Jankowiak, dz. cyt., str. 417). Postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Nie można tracić także z pola widzenia okoliczności, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie (na którą powoływał się skarżący we wniosku i w skardze) dotyczącej jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów kontroli wyrokiem z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 149/04 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał m. in. za wadliwe, że decyzja pierwszoinstancyjna określała jako podmiot zobowiązany do zapłaty należności PHU-P "[...]" podczas gdy stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów czynności kontrolnych mógł być wyłącznie prowadzący działalność gospodarczą pod tą nazwą przedsiębiorca - Skarżący R. K.. Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi oceniając, iż przedstawiony wyżej wywód podaje wyczerpująco motywy rozstrzygnięcia, zaś zagadnienia podniesione przez skarżącego nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono na podstawie art.200 i 205 § 1 p.p.s.a.