III SA/Wa 1131/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-30
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Lidia Ciechomska-Florek, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować ocenę całokształtu postępowania egzekucyjnego i wszelkich dokonywanych w jego ramach czynności, czy też dotyczy jedynie konkretnej czynności egzekucyjnej dokonanej przez organ egzekucyjny lub egzekutora?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, przewidziana w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy wyłącznie konkretnej czynności egzekucyjnej dokonanej przez organ egzekucyjny lub egzekutora, a nie całokształtu postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące innych postępowań, czynności faktycznych niebędących czynnościami egzekucyjnymi, czy też działań biegłych lub osób trzecich, nie mogą być przedmiotem takiej skargi. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi, oceniając jedynie zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postępowanie instancyjne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia sprzętu służącego prowadzeniu działalności gospodarczej (nadawanie programu radiowego, redagowanie tygodnika) w związku z zaległościami podatkowymi i składkami ZUS. Po uchyleniu przez Ministra Finansów pierwszego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, organ ten uznał skargę za bezzasadną, wyjaśniając procedurę zajęcia i zabezpieczenia mienia. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc liczne zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, naruszenia przepisów KPA, niewłaściwego zabezpieczenia sprzętu, dostępu do pomieszczeń, a także zarzuty dotyczące innych postępowań. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, wskazując, że wiele zarzutów wykracza poza zakres skargi na czynności egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Pismem z dnia 30 listopada 2005 r., kierowanym do Ministra Finansów, Skarżąca - E. C. złożyła skargę na działania Urzędu Skarbowego w P.. Podniosła, iż od lutego 2002 r. trwa kontrola skarbowa w przedsiębiorstwach, w których miała udziały. Jej zdaniem kontrole są stronnicze, a szykany Urzędu Skarbowego są konsekwencją jej pracy jako dziennikarza śledczego.
Skarżąca wskazała, że 21 listopada 2005 r. dokonano zajęcia sprzętu służącego wykonywaniu działalności gospodarczej, tj. nadawania programu radiowego E. oraz redagowania i składu tygodnika N. Uczyniono to, chociaż zwracane są jej pieniądze, a Urząd Skarbowy nie jest w stanie wydać zaświadczenia o dokonanych wpłatach.
Skarżąca stwierdziła, że mimo zajęcia sprzętu wciąż nadawany jest program radiowy. Skarżąca uważa, iż czyni to Urząd Skarbowy bez wymaganych licencji i zezwoleń. Wniosła o rozpatrzenie całości jej spraw, począwszy od 2002 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., pismo to uznał za skargę na czynności egzekucyjne, przewidzianą w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.". Tak samo potraktował kolejne pisma Skarżącej z 6 i 8 grudnia 2005 r. oraz z 20 stycznia 2006 r.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2006 r., uznające skargi powyższe za bezzasadne i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Jego zdaniem należało ustalić rzeczywisty charakter pism Skarżącej i treść jej żądań. Natomiast zarzuty zgłoszone w piśmie z 20 stycznia 2006 r. nie mogły podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu jako skarga na czynność dokonaną 21 listopada 2005 r. z uwagi na upływ 14 dniowego terminu przewidzianego na złożenie skargi.
Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. skargę z 30 listopada 2005 r. na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego uznał za bezzasadną. Wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności podatkowe oraz z tytułu składek ZUS. Na ich poczet, 21 listopada 2005 r. poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości, tj. sprzętu komputerowego. W części ruchomości te odebrano i zwieziono do składnicy Urzędu Skarbowego. Urządzenia stacji nadawczej pozostawiono w zakładzie Skarżącej w stanie, w jakim znajdowały się w chwili zajęcia tj. włączone do sieci elektrycznej. Ponadto [...] listopada 2005 r. zajęty został samochód ciężarowy Suzuki oraz maszt, na którym zamontowane były trzy anteny ANAL.
Ponieważ Skarżąca zrzekła się dozoru nad pozostawionymi rzeczami, 24 listopada 2005 r. organ egzekucyjny dozór ten powierzył Zakładowi Ochrony Osób i Mienia "M." w P.
Na wezwanie organu, 25 września 2006 r. Skarżąca wyjaśniła, że w kolejnych pismach powieliła zarzuty podnoszone w skardze z dnia 30 listopada 2005 r. i jej zdaniem powinny one być rozpatrzone razem (k. 145 akt adm.). Zarzuciła organowi egzekucyjnemu: wszczęcie egzekucji przed ustaleniem faktycznych zaległości podatkowych; nieodłączenie zajętych urządzeń od zasilania mimo złożenia przez nią wniosków z 23 i 27 listopada 2005r.; zajęcie lokali, w których znajdowały się zajęte ruchomości i cała dokumentacja firmy oraz pozbawienie jej dostępu do tych pomieszczeń; pozostawienie zajętego sprzętu bez dozoru w dniach od 21 do 23 listopada 2005 r.; niewłaściwe zabezpieczenie zajętego sprzętu poprzez jego używanie przez organ egzekucyjny w celach korupcyjnych (udostępniono go nieformalnie spółce "T." - Radio E., która od 9 grudnia 2005 r. emitowała program); niezwrócenie jej bez zbędnej zwłoki własności niematerialnych znajdujących się w zajętych komputerach; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, tj. zajęcie sprzętu radiowego, a dopiero później samochodu i wierzytelności; nieuwzględnienie w protokole zajęcia ruchomości z 21 listopada 2005r. uwag i wniosków Skarżącej dotyczących jej praw do programów, utworów i dokumentów zawartych w komputerach, które to uwagi chciała wnieść 23 listopada 2005 r.; uczestniczenie w oględzinach dokonywanych przez biegłego skarbowego i sądowego pracownika Spółki "T.", poprzednio pracownika Skarżącej.
Zarzuty powyższe Dyrektor Izby Skarbowej uznał za bezzasadne.
Wyjaśnił, że w dniu zajęcia ruchomości tytuły wykonawcze obejmowały zaległości w należnościach podatkowych i ZUS. Zgodnie zaś z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), to wierzyciel ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić organ, egzekucyjny o zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym.
Zdaniem organu odłączenie sprzętu radiowego od zasilania doprowadziłoby do znaczącej utraty jego wartości. Z operatów biegłych wynika bowiem, że ruchomości te wyceniane jako funkcjonująca całość mają wyższą wartość. Ponadto zarzut ten wraz z zarzutem niedokonania zwózki zajętych urządzeń był przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2005 r. oddalającym skargę, utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r.
W ocenie organu zajęte urządzenia stacji nadawczej mogły być pozostawione pod dozorem Skarżącej, co uczynił poborca skarbowy (adnotacja w protokole zajęcia). Skarżąca zrezygnowała ze sprawowania dozoru i z własnej woli złożyła klucze od pomieszczeń, w których się one znajdowały w siedzibie Ośrodka Zamiejscowego Izby Skarbowej w P. i odmówiła ich odbioru. Nieuprawnione jest więc twierdzenie o zajęciu firmy i lokali oraz pozbawieniu jej dostępu do tych pomieszczeń. Do chwili zrzeczenia się dozoru klucze posiadała Skarżąca i nikt inny do pomieszczeń tych nie miał dostępu. Zgodnie zaś z art. 101 § 1 u.p.e.a. Skarżącej służyło prawo zwykłego używania zajętych ruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że egzekucja z ruchomości nie oznacza nadawania programów radiowych przez organ egzekucyjny, czy też osobę sprawującą dozór. Od momentu jego objęcia przez "M." do pomieszczeń, w obecności świadków, wchodziły tylko osoby wyznaczone przez organ egzekucyjny. Dysponując dowodami użytkowania sprzętu w celach korupcyjnych oraz udostępnienia go innemu podmiotowi Skarżąca winna dochodzić swoich praw na podstawie Kodeksu karnego.
Przed zwiezieniem zajętych komputerów dane zgromadzone na dyskach zostały skopiowane przez pracownika Skarżącej, redaktora "N.". Ponadto pismami z 1 i 8 lutego 2006 r. organ egzekucyjny informował Skarżącą o możliwości sporządzenia kopii programów, dokumentów i innych danych znajdujących się na dyskach zajętych komputerów. Z możliwości tej Skarżąca nie skorzystała. Przed sprzedażą dyski komputerów zostały "wyczyszczone".
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym winny być zgłoszone w terminie 7 dni od dokonania czynności (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Jego zdaniem wobec znacznych zaległości organ egzekucyjny musiał zastosować wszystkie możliwe środki egzekucyjne.
W protokole zajęcia z 21 listopada 2005 r. wskazano, iż zajęciu podlegały dyski komputerów, a nie zawarte na nich dane. Poborca oświadczył, że 23 listopada 2005 r. Skarżąca nie żądała, aby do protokołu zajęcia wnieść uwagi dotyczące praw do programów, utworów i dokumentów.
Z akt sprawy wynika, że 19 stycznia 2006 r. podczas oględzin biegły sądowy korzystał z pomocy J.K. (byłego pracownika Skarżącej), który "rozbroił" alarm zabezpieczający wejście do firmy. Nie był on natomiast uprawniony do wydawania merytorycznych opinii co do wartości wycenianych ruchomości.
Na postanowienie to Skarżąca wniosła zażalenie, żądając jego uchylenia. Jej zdaniem zostało ono wydane na podstawie nierzetelnie ustalonego stanu faktycznego, sprzecznego ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11. art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), a także wybiórcze potraktowanie i dowolność w ocenie materiału dowodowego.
Skarżąca szczegółowo odniosła się do poszczególnych twierdzeń zaskarżonego postanowienia, wskazując przy tym jej zdaniem świadczące o nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego dowody, m.in. z listów, oświadczeń i zeznań osób, czy to uczestniczących w czynnościach egzekucyjnych, czy też będących ich świadkami. Zarzuciła brak ustosunkowania się do składanych przez nią wniosków dowodowych.
Zarzuciła też okradanie jej przez pobieranie zawyżonych opłat egzekucyjnych i nie zwracanie ich przez lata; brak odniesienia się do sposobu księgowania dokonywanych przez nią wpłat, a także nie wskazanie przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem podstawy prawnej wystawiania tytułów wykonawczych w oparciu o fikcyjną księgowość.
Stwierdzenie, iż wyłączenie sprzętu radiowego spowodowałoby spadek jego wartości Skarżąca potraktowała jako przyznanie się do nielegalnej emisji programu, nie opartej o zgodę i koncesje KRRiT.
Jej zdaniem wnioski o natychmiastowe odłączenie i wywiezienie zajętych ruchomości nie zostały rozpatrzone w terminach załatwiania spraw, określonych w k.p.a. Skarżąca nie zgodziła się z argumentem Dyrektora Izby Skarbowej, iż odłącznie urządzeń od zasilania spowodowałoby spadek ich wartości.
Podniosła również, że nie zrezygnowała z dozoru, ponieważ nie został on jej powierzony. Była bowiem nieobecna przy dokonywaniu zajęcia, a 23 listopada 2005 r. odmówiła jego przyjęcia. Przekazanie kluczy do Izby Skarbowej wymuszone było działaniem poborcy skarbowego, który nie sporządził protokołu zgodnie z art. 53 u.p.e.a., odmawiając zamieszczenia jej wniosków i oświadczeń.
Zdaniem Skarżącej organ myli posiadanie przez nią kluczy z dozorem, błędnie powołując się na art. 101 u.p.e.a. Skarżąca ponownie podniosła zarzuty co do sposobu sprawowania dozoru (swobodny dostęp do pomieszczeń osób nieuprawnionych).
Stwierdziła, iż domagała się zwrotu ukradzionej własności, a nie skopiowania danych z dysków komputerowych. Brak jest przy tym dowodu, że jej pracownik rzeczywiście skopiował te dane. Powołała się na zeznania poborcy, który stwierdził, iż pracownik ten oddał mu "czyste dyski". Skarżąca wyjaśniła, iż nie będąc osobą dozorującą sprzęt, nie mogła wykonywać na nim żadnych czynności.
Skarżąca zarzuciła również zatajenie informacji, iż najpierw zajęto ruchomości, a dopiero potem wierzytelności, uniemożliwiając jej prowadzenie działalności i spłatę zadłużenia.
Przedstawiając treść zażalenia Sąd pominął poczynione przez Skarżącą obraźliwe uwagi dotyczące konkretnych osób.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Minister Finansów zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Wskazał, że przewidziana w art. 54 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, dotyczy czynności typu wykonawczego. Organ nadzoru ocenia czynność egzekucyjną, badając czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny zgodnie z przepisami regulującymi procedurę zastosowania tego środka.
Zdaniem Ministra Finansów zaskarżone postanowienie nie narusza art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a. i odnosi się do wszystkich zarzutów skargi.
Nie zgodził się zarzutem podejmowania czynności bez podstawy prawnej. Podstawą zajęcia sprzętu komputerowego były przepisy u.p.e.a. określające procedurę zastosowania środka egzekucyjnego, a w braku regulacji określonych tą ustawą, przepisy k.p.a. Przypisywanie pracownikom wykonującym swoje obowiązki złej woli poprzez samo stwierdzenie, iż nie zbadano wszystkich okoliczności zasługujących na uwzględnienie, a stan faktyczny nie został rzetelnie ustalony, samo w sobie nie może stanowić dowodu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Przedstawiane przez Skarżącą okoliczności odnoszą się do różnych postępowań oraz czynności różnych osób i organów, nie dotyczą zaś bezpośrednio postępowania egzekucyjnego. Obowiązkiem organu jest więc wyselekcjonowanie faktów istotnych i nie wykraczających poza zakres postępowania. Niedopuszczalne jest wydanie orzeczenia w sprawie uprzednio już rozstrzygniętej. Minister Finansów uznał zatem, iż kwestie braku nadzoru, oskarżenia o usuwanie dowodów w sprawie podatku dochodowego oraz zarzut okradania Skarżącej przez organy skarbowe nie mogą być oceniane w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
W ocenie Ministra Finansów podważanie działań organu egzekucyjnego w oparciu o art. 1a pkt 12 lit. a tiret 12, art. 98 u.p.e.a. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Sposób ich wykonania, pod względem technicznym nie spełniający oczekiwań Skarżącej, nie może być uznany za podstawę kwestionowania ich poprawności. Wątpliwości Skarżącej co do właściwego wykonywania czynności organu egzekucyjnego pod względem technicznym wyjaśniono w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Minister Finansów podkreślił, że nie jest możliwe wskazanie podstawy prawnej dla każdej czynności technicznej w ramach realizacji przez organ danego zadania. W praktyce Skarżąca nie może oczekiwać podania normy prawnej na np. wykonanie telefonu, zlecenie dokonania czynności określonemu pracownikowi, przyjęcie od zobowiązanej kluczy od pomieszczenia, w którym został zajęty sprzęt komputerowy. Jako przykład niewłaściwego rozumienia postępowania organu egzekucyjnego Minister Finansów wskazał przedstawioną przez nią w zażaleniu procedurę przekazania zajętej ruchomości pod dozór na podstawie art. 100 u.p.e.a. Jego zdaniem chęć oddania zajętego sprzętu pod dozór Skarżącej mimo, iż w dniu sporządzenia protokołu była ona nieobecna i nie mogła go na siebie przyjąć, dowodzi raczej dobrej woli organu egzekucyjnego. Celem organu było ułatwienie Skarżącej dostępu i możliwości użytkowania zajętego sprzętu, a zatem uwzględniono jej słuszny interes (art. 7 k.p.a.). Rezygnacja z dozoru skutkowała utratą możliwości skorzystania z prawa zwykłego używania zajętej ruchomości, przewidzianego w art. 101 § 1 u.p.e.a.
Zdaniem Ministra Finansów organ egzekucyjny nie zajął praw autorskich. Sprawa korzystania przez nieuprawnioną firmę z przydzielonej koncesji nie może być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne.
W opinii Ministra Finansów kolejność zastosowania środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. (z wyłączeniem nieruchomości) nie ma znaczenia. Jednoczesne zastosowanie kilku środków było uzasadnione koniecznością zapewnienie skuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Kwestie opieszałości dokonywanych czynności egzekucyjnych były przedmiotem odrębnego postępowania.
Minister Finansów poinformował Skarżącą o możliwości złożenia skargi w trybie art. 227 k.p.a. oraz wniosku o zbadanie sprawy przez wewnętrzne organy kontroli. Naruszenia Kodeksu karnego podlegają dochodzeniu przed organami ścigania. Prawidłowość działań Urzędu Skarbowego w P. była przedmiotem kontroli resortowej w 2006 r., a Prokuratura w P. prowadzi postępowanie w sprawie rozpowszechniania programu radiowego bez koncesji.
Poza zakresem sprawy pozostaje również prawidłowość innych czynności egzekucyjnych, zarzuty pod adresem wierzyciela i postępowania podatkowego, oraz zarzuty nierozpatrzenia wniosku o odłączenie i wywiezienie zajętego sprzętu komputerowego w terminie określonym w art. 36 k.p.a. Na wynik postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może mieć wpływu powstanie ujemnych dla Skarżącej skutków zastosowania tych czynności. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest, gdy strona nie zapłaci dobrowolnie ciążącego na niej zobowiązania. Negatywne konsekwencje finansowe są zatem wynikiem nie wywiązywania się z przyjętych na siebie obowiązków. Minister Finansów poinformował Skarżącą o przysługującym jej z mocy art. 168b u.p.e.a. prawie dochodzenia odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela za niezgodne z przepisami wszczęcie lub prowadzenia egzekucji lub postępowania zabezpieczającego.
W obszernej skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. Skarżąca uważa, że zgodnie z art. 54 w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. skargi przysługują na wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W opinii Skarżącej zaskarżone postanowienie narusza art. 124 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Natomiast postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem np. art. 75, art.. 76, art. 77, art. 80, art. 84, art. 85, art. 86 k.p.a.
Skarżąca podniosła, że bez rozpatrzenia pozostawiono m.in. skargi na: niewpisywanie przez poborcę do protokołu jej uwag i oświadczeń (art. 53 u.p.e.a.); nieprawidłowości w wyborze firmy dozorującej i w sprawowaniu tego dozoru (wynoszenie przedmiotów i dokumentów, kradzież przedmiotów i uszkodzenie drzwi, niezbadanie czy dozorujące osoby dają należytą gwarancję sprawowania tego dozoru, udostępnienie kluczy do zajętych lokali osobom trzecim); niesporządzenie relacji z przekazywania zajętego sprzętu; fałszowanie dokumentacji egzekucyjnej; tworzenie przez organ egzekucyjny wyjaśnień i dokumentów fikcyjnych i o sprzecznej treści; nie powiadamianie jej o poszczególnych działaniach tego organu; stwierdzenie nieprawdy, jakoby zajęcia dotyczyły czynnego ciągu technologicznego; sprzedaż licytacyjną sprzętu niezajętego; przetrzymywanie i zniszczenie własności wynikającej z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych; udostępnienie zajętych ruchomości osobom trzecim, użytkowanie ich przez organ egzekucyjny oraz nieodłączenie od zasilania, co skutkowało obniżeniem ich wartości; udostępnienie osobom trzecim niezajętego sprzętu i wartości niematerialnych; uniemożliwienie wykonywania działalności na zajętym sprzęcie; będące skutkiem nieodłączenia sprzętu od zasilania doprowadzenie do licznych awarii; zezwolenie osobom trzecim na zmiany w zajętym sprzęcie, co miało wpływ na jego wycenę; dokonanie zniszczeń w dozorowanym lokalu; uniemożliwienie dostępu do dokumentacji znajdującej się w tym lokalu; zatrudnienie biegłych skarbowych nie znających się na wycenie sprzętu; prowadzenie licytacji według nierzetelnych wycen; brak powiadamiania i niedoręczanie jej kolejnych wycen biegłego; niepobranie vadium i potraktowanie zajętego sprzętu jako całości; wpuszczenie osób trzecich do lokali z zajętym sprzętem; prowadzenie licytacji według nieostatecznej wyceny; doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia zajętym i niezajętym mieniem. Skarżąca podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono jej powodów nierozpatrzenia tych skarg.
Skarżąca wskazała dowody w postaci składanych przez nią pism oraz zeznań świadków, nieuwzględnione w postępowaniu. Podniosła, że nie przeprowadzono żadnego z dowodów przewidzianych w k.p.a. stawiając równocześnie zarzut naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków. Zarzuciła dowolność oceny materiału dowodowego, a także wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o nierzetelnie ustalone okoliczności faktyczne. Na poparcie tego zarzutu Skarżąca szczegółowo przedstawiła okoliczności, dotyczące m.in. roli J.K., użytkowania zajętego sprzętu, skutków nieodłączenia sprzętu od zasilania, emisji programów radiowych. Porównała poszczególne twierdzenia organów z treścią wskazywanych przez nią dowodów, przytaczając m.in. obszerne fragmenty zeznań świadków złożonych w postępowaniach karnych, a także wycen biegłych.
Skarżąca zarzuciła również nierozpatrzenie jej skarg na wierzyciela oraz pracowników uczestniczących w postępowaniu egzekucyjnym. Podniosła, że aczkolwiek różne - dotyczą tego samego postępowania egzekucyjnego.
Kolejny zarzut dotyczył nierozpatrzenia skarg w oparciu o u.p.e.a., k.p.a. i wewnętrzne uregulowania Urzędu Skarbowego w P., np. system zarządzania jakością ISO. Skarżąca uważa, iż organy orzekające oceniały jej skargi o oparciu o nieznane i bliżej nie sprecyzowane reguły, pomijając akty prawne. Jako naruszone wskazała przy tym art. 53, art. 98, art. 100 § 1 i 4 i art. 101 i art. 102 u.p.e.a. Na jej sytuację wpływ miała nieznajomość i w efekcie niezastosowania sytemu jakości ISO, który nie został faktycznie wdrożony.
Do skargi Skarżąca dołączyła kserokopie wskazywanych przez nią dowodów oraz dokumentów i rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi. Przedstawił wynikający z art. 98 u.p.e.a. tryb dokonywania zajęcia ruchomości. Jego zdaniem odmowa podpisania protokołu przez pracowników uczestniczących przy zajęciu nie oznacza nieważności czynności. Przepis ten nakazuje bowiem doręczenie odpisu protokołu zobowiązanemu. Skarżąca potwierdziła odbiór protokołu 23 listopada 2005 r.
Z treści art. 67 k.p.a. regulującego sporządzanie protokołów wywiódł, że czynności techniczne nie stwarzają potrzeby ich zaprotokołowania. Naruszenia przepisów karnych lub zasad systemu zarządzania jakością ISO mogą podlegać rozstrzygnięciu w odrębnych postępowaniach.
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a) nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ jest ono postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania orzekającego. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie powstaje odrębny materiał dowodowy stanowiący bazę rozstrzygnięcia. Zdaniem Ministra Finansów podnoszone przez Skarżącą zarzuty w znacznej większości nie mogą być oceniane w ramach postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, aczkolwiek niektóre z nich mogą stanowić przedmiot odrębnych postępowań lub też postępowań innych organów.
W bardzo obszernym piśmie procesowym z 7 grudnia 2007 r. Skarżąca stwierdziła, iż akta sprawy są niepełne, w szczególności zaś brak jej istotnego pisma z 12 sierpnia 2006 r. W związku z tym dołączyła zdobyte przez nią dowody, wnioski dowodowe i o wznowienie postępowań, a także kopie operatów szacunkowych , koncesji, regulaminu organizacyjnego Urzędu Skarbowego w P., instrukcję w sprawie pracy działu egzekucyjnego, fragmenty protokołu kontroli resortowej tego Urzędu, pism sporządzanych w toku postępowań, postanowień o zaliczaniu wpłat, i.t.p. Wniosła o przeprowadzenie przez Sąd oględzin, uzupełnienie akt o wskazane przez nią dokumenty (np. wszystkie wersje protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z 23 listopada 2005 r.), przesłuchanie świadków, potwierdzenie przez O. Ochrona daty zakończenia umowy o ochronę i monitoring lokalu, zobowiązanie Urzędu Skarbowego do przedłożenia wszystkich postanowień opartych na art. 17 u.p.e.a. rozstrzygających jej wnioski. Skarżąca uzupełniła uzasadnienie podnoszonych zarzutów, odwołując się do poszczególnych czynności i rozstrzygnięć organów oraz osób uczestniczących w postępowaniach podatkowych i w postępowaniu egzekucyjnym, przedstawiając rozliczenia dokonywanych przez nią wpłat, okoliczności doręczenia protokołu zajęcia oraz dokonywania wycen ruchomości. Opisała również swój konflikt z byłym Naczelnikiem Urzędu Skarbowego oraz przedstawiła wyniki dochodzeń dziennikarskich, związane z działaniami organów skarbowych.
W piśmie procesowym z 14 grudnia 2007 r. Skarżąca ponownie szczegółowo ustosunkowała się do treści zaskarżonego postanowienia oraz dołączyła kopie kolejnych dokumentów. Podniosła, iż tytuły wykonawcze prowadzone zostały do obrotu prawnego z naruszeniem art. 27 § 3 u.p.e.a., a po ponownym rozliczeniu wpłat Wydawnictwa ECG SA one nieaktualne. Nie zakończono rozliczeń A. i P. Zarzuciła brak opartego na art. 17 u.p.e.a. postanowienia w kwestii odłączenia zajętego sprzętu od zasilania. Jej zdaniem nadajnik włączony do zasilania "emituje program", co wymaga zgody Urzędu Telekomunikacji Elektronicznej.
Ponadto Skarżąca ponownie opisała okoliczności składania przez nią wniosków i wyjaśnień do protokołu zajęcia. Podniosła, iż w aktach sprawy brak jej upoważnienia dla redaktora naczelnego do rej reprezentowania w postępowaniu egzekucyjnym, skopiowania zawartości dysków komputerowych.
Zdaniem Skarżącej skoro obciążające ją zaległości są znaczne, to należało ich dochodzić również od wspólniczki, co uczyniono w 2007 r. Ponadto z protokołu kontroli NIK wynika, ze Urząd Skarbowy nie podejmował działań windykacyjnych wobec innych podatników. Wniosła o załączenie tego protokołu do materiału dowodowego.
Skarżąca zakwestionowała wszystkie notatki służbowe sporządzone przez poborcę skarbowego, ponieważ zawierają nieprawdę lub przemilczają istotne okoliczności.
Do treści powyższych pism Minister Finansów ustosunkował się w piśmie z [...] stycznia 2008 r. Podniósł, że Skarżącej wielokrotnie wyjaśniano, że zarzuty dotyczące innych postępowań nie mogą być wyjaśnianie w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Minister Finansów ponownie określił kwestie, jakich to dotyczy. Jego zdaniem pisma Skarżącej nie mają charakteru typowo odwoławczego, tj. nie odnoszą się tylko do konkretnego postanowienia. Skarżącą informowano o przysługujących jej środkach prawnych i uprawnieniach. Skarżąca szereg zarzutów zgłaszała do Prokuratur w P. i C.
Wskazywane przez nią pismo z [...] sierpnia 2006 r. odnosiło się do trzech odrębnych postępowań, w których rozstrzygnięcia Ministra Finansów zapadły [...] lipca 2006 r.
Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia ponagleń w sprawie odłączenia i wywiezienia sprzętu Minister Finansów wyjaśnił, że Skarżąca nie wskazała o jakie pisma jej chodzi, a ponadto za niedopuszczalną uznał swoją ingerencję w postępowanie egzekucyjne, w którym rozstrzyganie poszczególnych kwestii odbywa się zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.
Zdaniem Ministra Finansów w trybie u.p.e.a. nie jest możliwe kwestionowanie wyceny dokonanej przez biegłego.
W piśmie procesowym z 8 stycznia 2008 r. Skarżąca ponownie podniosła nierozliczenie wpłat podatku od towarów i usług należnego od Wydawnictwa ECG, w której to sprawie toczy się obecnie postępowanie o unieważnienie dokonanych zaliczeń. Zarzuciła Ministrowi Finansów błędne określenie przedmiotu sprawy, tj. jedynie "sprzętu komputerowego", bez całości zajętych ruchomości.
Za niedopuszczalne Skarżąca uznała czynienie zarzutu z tego, że jej pisma nie mają typowo odwoławczego charakteru. Jej zdaniem tryb pouczania jej o treści art. 227 k.p.a. narusza prawo, ponieważ jej pismo z [...] sierpnia 2006 r. należało przekazać Izbie Skarbowej lub wewnętrznym organom kontroli, czego nie uczyniono. Nie zgodziła się z twierdzeniem, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie można zająć się kwestią fałszowania dokumentów tego postępowania.
Skarżąca wyjaśniła, że postępowanie w sprawie egzekucji traktowała jako jedno, w czym utwierdzali ją pracownicy Izby Skarbowej. Podniosła, że gdyby stosowano art. 17 u.p.e.a. nie istniałaby kwestia "czynności technicznych" organu egzekucyjnego.
Ponaglenia na Urząd Skarbowy wysyłane były zarówno do Izby Skarbowej, jak i do Ministra Finansów. Co do poruszanych w nich kwestii nie wydano żadnych postanowień.
Skarżąca uważa, iż najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym byłoby zajęcie nieruchomości.
Minister Finansów wykazał się niezrozumieniem jej stanowiska w przedmiocie wyceny ruchomości. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest bowiem zwrócenie się o wycenę do fachowców w zakresie wycenianego sprzętu.
Skarżąca podkreśliła, że Minister Finansów nie zakwestionował ani złożonej przez nią dokumentacji, ani też przedstawionej argumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Takiego zaś naruszenia przepisów prawa Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził.
Sąd rozumie, że dla Skarżącej - jak sama pisze - wszystkie podejmowane wobec niej czynności i rozstrzygnięcia składają się na jedną "sprawę w organach podatkowych", a wszystkie czynności i rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego i organów nadzoru tworzą jedną sprawę egzekucyjną. Jednakże z punktu widzenia obowiązujących przepisów tak rozumiana jedna sprawa, czy to "ogólna", czy to egzekucyjna - nie istnieje. Tak pojmowanych przez Skarżącą spraw Sąd nie mógł więc uczynić przedmiotem swego rozstrzygnięcia.
W świetle obowiązujących przepisów prawa z konkretnym zobowiązaniem podatkowym związane są dwa odrębne postępowania, a mianowicie postępowanie podatkowe oraz postępowanie egzekucyjne.
Powstanie zobowiązania podatkowego oraz jego wysokość ustalane są w postępowaniu podatkowym, a nie egzekucyjnym. Przedmiotem postępowania organów podatkowych, a nie egzekucyjnych są czynności związane z zarachowywaniem wpłat dokonywanych przez podmioty zobowiązane na poczet poszczególnych zobowiązań podatkowych. Wydawane w tym przedmiocie postanowienia oparte są na przepisach Ordynacji podatkowej, a nie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i kodeksu postępowania administracyjnego.
Dlatego też Sąd nie badał zarzutów i okoliczności związanych z ustalaniem i rozliczaniem poszczególnych, obciążających Skarżącą zobowiązań podatkowych. Nie uwzględnił ich także jako okoliczności uzasadniając zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, o czym mowa niżej.
Oczekiwanie Skarżącej, iż Sąd w sprawie niniejszej oceni niejako całokształt działań podejmowanych wobec niej w postępowaniu egzekucyjnym nie może być spełnione. W szczególności dotyczy to kwestii nierozpatrzenia wnoszonych przez nią skarg, innych niż ta, która wszczęła rozpatrywaną sprawę. Na marginesie jedynie należy wyjaśnić, że niepodjęcie przez organ wymaganego prawem rozstrzygnięcia może być przedmiotem skargi na bezczynność organu. Jest to jednak odmienny rodzaj skargi sądowoadministracyjnej, nie dotyczący istniejącego już w obrocie prawnym rozstrzygnięcia.
Podejmując rozstrzygnięcie Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie w przedmiocie skargi egzekucyjnej, a zatem tylko to postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postępowanie instancyjne, łącznie z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu.
Należy przy tym odróżnić - i Sąd to uczynił - odrębne "skargi" od zarzutów skierowanych do zaskarżonego postanowienia, których zasadność podlega ocenie Sądu. Z treści złożonej przez Skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi oraz pism procesowych wynika bowiem, ze pojęcia "skarga" używa ona również na określenie poszczególnych zarzutów, do których jej zdaniem nie ustosunkowano się w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowienie to, jak już wskazywano, wydane zostało w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne. Możliwość złożenia takiej skargi przewidziana została w art. 54 § 1 u.p.e.a. Podkreślić należy, iż jest to skarga skierowana przeciwko czynnościom organu egzekucyjnego i egzekutora, a nie przeciwko osobom pełniącym te funkcje.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej opartym na definicji czynności egzekucyjnej zawartej w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, nie jest to środek prawny umożliwiający kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego i wszelkich dokonywanych w jego ramach czynności. Skarżąca błędnie wywodzi, że skarga z art. 54 § 1 tej ustawy może objąć wszelkie działania i zaniechania organu egzekucyjnego, stwarzając podstawy do badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego oraz rozstrzygnięcia o zasadności wszystkich zarzutów podnoszonych we wszystkich składanych przez nią pismach.
W art. 54 § 4 u.p.e.a. ustawodawca zakreślił 14-dniowy, czynności termin na złożenie skargi na czynność egzekucyjną, liczony zasadniczo od dokonania tej czynności. Wprost wskazuje to, iż skarga dotyczyć może konkretnej czynności, a nie generalnie postępowania egzekucyjnego.
W toku postępowania egzekucyjnego stosowane są tzw. środki egzekucyjne, wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Należy do nich przykładowo: egzekucja z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z ruchomości i z nieruchomości. W celu zastosowania określonego środka egzekucyjnego podejmowanych jest szereg czynności egzekucyjnych, przewidzianych w przepisach regulujących tryb i zasady realizacji tego środka. Są to przy tym zarówno czynności o charakterze procesowym (wydawanie postanowień), jak i czynności faktyczne (np. odebranie zajętej ruchomości).
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Dlatego też w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (np. kwestionowanie szacunku dokonanego przez biegłego skarbowego odbywa się poprzez złożenie wniosku o dokonanie tego oszacowania przez biegłego sądowego - art. 67d § 2 u.p.e.a.).
Oczywistym jest przy tym, że w świetle brzmienia art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną dotyczyć może wyłącznie czynności dokonywanych przez organ egzekucyjny i egzekutora, którym jest pracownik organu egzekucyjnego wyznaczony do dokonywania czynności egzekucyjnych. Nie jest ani organem egzekucyjnym, ani egzekutorem biegły czy to skarbowy, czy sądowy, dokonujący wyceny zajętych ruchomości. Wszelkie zatem zarzuty skierowane przeciwko działaniom i zaniechaniom biegłych (niezależnie od ww. art. 67d § 2 u.p.e.a.) nie mogą być badane w tym postępowaniu, jako wykraczające poza dopuszczalny zakres skargi na czynność egzekucyjną. Dotyczy to również czynności dozoru sprawowanego przez osobę nie będącą egzekutorem, czyli pracownikiem organu egzekucyjnego. Dozór nad zajętymi ruchomościami Skarżącej, pozostawionymi w miejscu wykonywania przez nią działalności gospodarczej, 24 listopada 2005 r. organ egzekucyjny powierzył firmie zewnętrznej zajmującej ochroną mienia. Czynności dozoru wykonywane przez tę firmę nie mogły być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną.
Natomiast zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi przewidzianą w art. 33 pkt 8 przesłankę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, który jest środkiem wnoszonym na etapie wszczęcia tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 9) u.p.e.a. (wskazanym przez Dyrektora Izby Skarbowej) zarzuty mogą być zgłaszane w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Dlatego też zasadność podnoszonych przez Skarżącą zarzutów uciążliwości dokonanego zajęcia ruchomości, możliwości zajęcia nieruchomości, czy też kolejności zastosowanych środków egzekucyjnych nie była badana przez Sąd.
W świetle powyższego jako wadliwe należało ocenić podjęcie przez organy orzekające polemiki z argumentacją Skarżącej w tym względzie, aczkolwiek ograniczonej do stwierdzeń, iż było to uzasadnione koniecznością zapewnienia skuteczności prowadzonej egzekucji. Tym niemniej Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zakwalifikował uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego jako zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując termin na jego wniesienie. Sąd uznał zatem, że nieprawidłowość powyższa nie miała wpływu na wynik sprawy.
Nieistnienie lub wadliwe określenie wysokości dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym obowiązku również nie może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Może być natomiast zgłaszane jako zarzut w tym postępowaniu, stosownie do art. 33 pkt 1) u.p.e.a. Także w tej kwestii zarzuty Skarżącej nie podlegały więc rozpatrzeniu przez Sąd. Zasadnie zatem organy orzekające ograniczyły się do wskazania, że egzekwowane należności wskazane zostały w tytułach wykonawczych wystawionych przez wierzycieli, co sprawiało, że postępowanie to nie było wszczęte przed ich ustaleniem.
Z akt sprawy wynika, że nieodłączenie zajętego sprzętu od zasilania oraz nieodebranie od Skarżącej zajętych ruchomości, pozostawionych w miejscu ich zajęcia, było przedmiotem złożonej przez nią skargi na przewlekłość postępowania. Została ona rozstrzygnięta odrębnymi postanowieniami organów obu instancji. Działania i zaniechania organu egzekucyjnego dotyczącej kwestii rozstrzygniętej w odrębnym postępowaniu nie mogły być kwestionowane w kolejnej skardze, co zasadnie podnosił Minister Finansów. Skoro zaś postanowienia rozstrzygające o zasadności skargi na przewlekłość postępowania nie są przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, Sąd nie wypowiadać się także w kwestii zasadności odłączenia sprzętu oraz niedokonania jego tzw. "zwózki".
Rację ma Minister Finansów twierdząc, że okoliczności - w świetle prawa mogące stanowić przestępstwo - oceniane być mogą wyłącznie przez powołane do tego organy, a nie w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne.
Jak już wskazywano ustawodawca zakreślił termin, w jakim może być złożona skarga na czynność egzekucyjną. Rzeczą zobowiązanego jest przy tym wskazanie czynności, jakiej skarga dotyczy. Istnienie wskazanego wyżej terminu oznacza bowiem, że zmiana zakresu skargi poprzez objęcie nią czynności dodatkowych, innych niż pierwotnie wskazane, możliwe jest tylko o tyle, o ile w stosunku do nich termin ten jeszcze nie upłynął. Należy je przy tym potraktować jako odrębne skargi, aczkolwiek zdaniem Sądu w sytuacji, gdy skargi te dotyczą czynności egzekucyjnych zmierzających do zastosowania lub realizacji tego samego środka egzekucyjnego, dopuszczalne jest ich rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu. Natomiast w toku postępowania wszczętego skargą na konkretną czynność egzekucyjną zobowiązany może dowolnie modyfikować zarzuty kierowane pod adresem zakwestionowanej w terminie czynności egzekucyjnej.
W piśmie z 30 listopada 2005 r., uznanym za skargę egzekucyjną, Skarżąca wskazała jedną tylko czynność, a mianowicie zajęcie ruchomości dokonane 21 listopada 2005 r. O czynności tej Skarżąca poinformowana została 23 listopada 2005 r., a zatem skarga na nią złożona została z zachowaniem terminu. W tym stanie rzeczy tylko zarzuty dotyczącej tej konkretnej czynności mogły być badane w postępowaniu wszczętym skargą z 30 listopada 2005 r. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż w późniejszych pismach Skarżąca kwestionowała również inne czynności, np. zajęcie ruchomości dokonane 23 listopada 2003 r. Wyjaśnienia złożone przez nią w kolejnych pismach kierowanych do Ministra Finansów oraz do Urzędu Skarbowego w P. i Izby Skarbowej w W. (m.in. pismo z [...] sierpnia 2006 r.) oraz [...] września 2006 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego w P., nie mogły skutecznie zmienić przedmiotu skargi z 30 listopada 2005 r. Zasadnie zatem organy orzekające ograniczyły się do oceny zajęcia ruchomości dokonanego 21 listopada 2005 r. oraz towarzyszących mu okoliczności.
Skarga z 30 listopada 2005 r. z oczywistych względów uwzględniać może wyłącznie czynności egzekucyjne dokonane przed dniem jej złożenia. Także z tego względu w postępowaniu wszczętym tą skargą nie mogły zapaść rozstrzygnięcia związane np. ze sprzedażą licytacyjną zajętych ruchomości.
Zajęcie ruchomości jest jednym z etapów realizacji środka egzekucyjnego określonego jako "egzekucja z ruchomości". Zgodnie z art. 98 § 1 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia (§ 2). Z akt sprawy wynika, że poborca skarbowy protokół taki sporządził 21 listopada 2005 r., a jego odpis doręczył Skarżącej dwa dni później. Dokonane zajęcie było zatem skuteczne i prawidłowe w świetle ww. przepisu. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że pracownik Skarżącej odmówił podpisania protokołu. Na skuteczność zajęcia nie ma też wpływu nieobecność zobowiązanego przy jego dokonywaniu.
Skarżąca błędnie wywodzi, że przedmiotem zajęcia były jej prawa autorskie, czy też wartości niematerialne zapisane na dyskach zajętych komputerów. Nic takiego nie wynika bowiem z treści protokołu zajęcia. Przedmiotem zajęcia były ruchomości (rzeczy materialne), co zaznaczono w treści protokołu. Okoliczność, iż dyski komputerowe zawierają oprogramowanie, czy też dane istotne dla zobowiązanego nie uniemożliwia dokonania ich zajęcia oraz zajęcia komputerów, w których zostały one zamontowane. Natomiast zarzuty dotyczące nieumożliwienia Skarżącej skopiowania zawartości dysków komputerowych nie są bezpośrednio związane z samym zajęciem, a zatem nie mogły być badane w skardze na to zajęcie.
Wskazany przez Skarżącą art. 53 u.p.e.a. określa elementy, jakie powinien zawierać sporządzany przez egzekutora protokół z czynności egzekucyjnych, z zastrzeżeniem jednakże, iż przepisy ustawy mogą stanowić inaczej. Przepisem, który odmiennie reguluje elementy protokołu zajęcia ruchomości jest art. 67 § 4 u.p.e.a. Przepis ten odsyła do jednego tylko punktu art. 53, tj. do pkt 5) nakazującego zamieszczenie w nim podpisów obecnych lub wzmianki o przyczynie braku podpisów. Nie przewiduje natomiast zamieszczania w protokole zajęcia ruchomości uwag i oświadczeń osób obecnych przy tej czynności, ani też zgłaszanych przez zobowiązanego w momencie doręczania mu odpisu protokołu.
Nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia przepisów regulujących sporządzenie protokołu zajęcia. Poborca skarbowy miał prawo odmówić zamieszczenia w treści protokołu żądanych przez Skarżącą adnotacji.
Wbrew jej zarzutom protokół zawierał wszystkie istotne dla zajęcia elementy, w szczególności zaś identyfikował zajmowane przedmioty.
Skarżąca zarzuciła pozostawienie zajętych ruchomości bez dozoru w dniach od 21 do 23 listopada 2005 r. Pozostawiono je bowiem w miejscu, w jakim znajdowały się dotychczas, a było to przy tym miejsce prowadzenia przez Skarżącą działalności gospodarczej. Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie Sąd oceniał te zarzuty z punktu widzenia wpływu, jaki mogły mieć na skuteczność zajęcia ruchomości.
Zgodnie z art. 100 § 1 u.p.e.a. poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego.
W świetle powyższego przepisu zasadą jest pozostawienie zajętej ruchomości w miejscu zajęcia, z czym wiąże się objęcie jej dozorem zobowiązanego lub innej, wskazanej w tym przepisie osoby. Dozór organu egzekucyjnego dopuszczalny jest w sytuacji, gdy nieruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy Skarżąca była nieobecna zamieszczenie w protokole wzmianki o pozostawieniu części zajętych ruchomości pod jej dozorem nie uwzględniało faktu, iż nie może być ona świadoma obciążenia jej tym obowiązkiem. Tym niemniej wskazanie w protokole zajęcia Skarżącej jako osoby, pod której dozorem zajęte ruchomości zostały pozostawione, nie może być traktowane jako okoliczność podważająca samo zajęcie, aczkolwiek oczywistym jest, że przy sporządzaniu protokołu Skarżąca nie mogła złożyć oświadczenia o przyjęciu lub nie tego dozoru. Złożyła je w momencie, gdy protokół został jej doręczony. Skutkowało to powierzeniem dozoru firmie zajmującej się ochroną mienia.
W sytuacji, gdy zajęte ruchomości służące do nadawania programu radiowego (tworzące określoną całość) pozostawiono w miejscu, gdzie się znajdowały, wykorzystywanym przez Skarżącą do prowadzenia przez działalności gospodarczej, w pomieszczeniach, do których kluczami dysponowała Skarżąca, zarzut pozostawienia ich bez dozoru nie mógł być skuteczny.
Kwestionowana przez Skarżącą "chęć" egzekutora oddania jej ruchomości pod dozór, o jakiej pisze Minister Finansów, usprawiedliwiona była okolicznościami, a przy tym wiązała się - co zasadnie podnoszą organy - z umożliwieniem Skarżącej dostępu do pomieszczeń, w których zajęty sprzęt się znajdował, a tym samym umożliwienie jej korzystania z tych pomieszczeń i zajętego sprzętu, nawet jeżeli odebranie części zajętych ruchomości korzystanie to czyniło ograniczonym. Możliwość taką stwarza art. 101 § 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty braku poczynienia ustaleń faktycznych i wynikającego stąd oparcia przez organy rozstrzygnięć na nierzetelnie ustalonym, fikcyjnym stanie faktycznym. W znacznej części argumentacja Skarżącej w tym zakresie dotyczy okoliczności nie związanych z przedmiotem niniejszej sprawy.
Sąd podziela pogląd Ministra Finansów sprowadzający się do tego, że zakres postępowania dowodowego wyznaczony jest potrzebami konkretnej sprawy, wynikającymi z jej przedmiotu. Oznacza to dla organu obowiązek zbadania okoliczności istotnych dla podjęcia prawidłowego, zgodnego z przepisami prawa rozstrzygnięcia, a nie wszystkich okoliczności, jakie z tą sprawą wiąże strona. Wnioski dowodowe podlegają uwzględnieniu, jeżeli okoliczności faktyczne, których mają dowieść mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonej przez Skarżącą skargi na czynność egzekucyjną.
W aktach sprawy brak było jedynie wskazywanego przez Skarżącą pisma z 12 sierpnia 2006 r., do którego Skarżąca przywiązuje dużą wagę zarzucając, iż organy nie ustosunkowały się do jego treści (kserokopię tego pisma Skarżąca przedłożyła Sądowi). Pismo to nie zostało wskazane ani w zaskarżonym postanowieniu, ani też w poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji. Tym niemniej podnoszone w nim zarzuty, składane wyjaśnienia i wnioski w istocie swej nie odbiegają od podnoszonych przez nią w innych pismach, które podane zostały ocenie organów orzekających.
Sąd nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez Skarżącą zasad ogólnych postępowania, określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające działały na podstawie przepisów prawa, wyjaśniając Skarżącej przesłanki podjętych rozstrzygnięć. Wprawdzie w uzasadnieniach postanowień nie przytoczono przepisów regulujących dokonywanie zajęcia ruchomości, to tego rodzaju wadliwość uzasadnienia nie stanowi przesłanki do uchylenia prawidłowego rozstrzygnięcia, ponieważ nie można jej przypisać istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, nie dokonuje oględzin i nie przesłuchuje świadków. Jedynym, dopuszczalnym w świetle tego przepisu dowodem, jaki może przeprowadzić Sąd jest dowód z dokumentów. Jakkolwiek Skarżąca do składanych przez siebie pism dołączyła jedynie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie różnego rodzaju dokumentów, Sąd uznał za zasadne dopuszczenie ich jako dowodów, ponieważ jednym z zarzutów Skarżącej był ich brak w aktach sprawy. Sąd stwierdził, jak przedstawiono wyżej, iż materiały te - w części pochodzące z innych postępowań - związane były z kwestiami, które nie mogły być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. Te zaś, które odnosiły się do przedmiotu zaskarżonego postanowienia nie podważyły jego prawidłowości.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło