III SA/Wa 1132/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika Skarżący T. W., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, uzyskuje jedynie dochody z wynajmu lokali w wysokości 1.805 zł miesięcznie. Żona Skarżącego jest również bezrobotna i uzyskuje zasiłek dla bezrobotnych 597,90 zł. Niskie dochody w całości pochłaniane są na żywność i edukację córki Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz córką (ur. w [...] r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżący posiada dom mieszkalno usługowy o powierzchni 537,26 m². Część usługowa jest wynajmowana. Skarżący posiada również grunty rolne – 0,485 hektara. Do miesięcznych kosztów utrzymania Skarżący zaliczył czynsz oraz koszty dostawy energii – 500 zł. Resztę dostępnych środków Skarżący przeznacza na zakup żywności, odzieży, obuwia, środków czystości, książki, zeszyty i inne niezbędne rzeczy dotyczące edukacji córki. Skarżący oświadczył, że córka uczęszcza do liceum ogólnokształcącego. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył umowy najmu posiadanych lokali użytkowych, decyzję przyznającą żonie Skarżącego zasiłek dla bezrobotnych oraz decyzję uznającą Skarżącego za osobę bezrobotną. Skarżący przedłożył również zeznania podatkowe swoje i żony za lata 2009 i 2010, Wyciągi z rachunku bankowego swojego oraz żony oraz rachunki miesięcznych opłat i harmonogram spłat kredytu z ratą wynoszącą 798,19 zł. Skarżący przedłożył również oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, brak kosztów do uiszczenia których Skarżący byłby zobowiązany na obecnym etapie postępowania jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego referendarz sądowy doszedł do przekonania, ze Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. Informacje Skarżącego budzą bowiem wątpliwości. Z jednej strony Skarżący utrzymuje, że jedynym jego dochodem jest dochód z najmu posiadanych lokali, a dochód ten w całości jest przeznaczany na opłaty (czynsz, energia), żywność i edukację córki. Z drugiej jednak strony z wyciągu rachunku bankowego wynika, że Skarżący uzyskuje stałe wpływy na konto w kwocie 2.600 zł od Firmy Handlowo – Usługowej W. Ponadto Skarżący oświadczył, że jest w trakcie budowy domu. Na budowę zaciągnął dwa kredyty, których rata spłaty wynosi. 798,19 zł oraz 300 zł. Wskazać zatem należy, że Skarżący posiada stałe miesięczne dochody (1.800 zł - najem lokali, 2.600 - wpływy od Firmy handlowo – Usługowej W.). natomiast sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem nawet jeśli w odczuciu Skarżącego są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Na obecnym etapie postępowania nie istnieją koszty do uiszczenia których Skarżący byłyby zobowiązany. Skarżący bowiem uiścił wpis sądowy w wysokości – 141 zł. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.