III SA/Wa 1133/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-10
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która twierdzi, że jej środki finansowe zostały zajęte przez organy ścigania i sądy, a dokumentacja została zabezpieczona, może zostać zwolniona z kosztów sądowych pomimo braku pełnej dokumentacji finansowej?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie uprawdopodobni swojej złej sytuacji finansowej poprzez złożenie wymaganej dokumentacji finansowej, nawet jeśli twierdzi, że dokumenty te zostały zajęte przez organy ścigania. Brak wykazania, że organy uniemożliwiły skorzystanie z dokumentów, a także brak przedstawienia alternatywnych dowodów sytuacji finansowej, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że jej środki finansowe zostały zajęte przez organy podatkowe i ścigania, a dokumentacja zabezpieczona. Spółka twierdziła, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów, ponieważ zaprzestała działalności gospodarczej i nie posiada dokumentów źródłowych. Sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła swojej złej sytuacji finansowej, nie przedstawiła wymaganych dokumentów i nie wykazała, że organy ścigania uniemożliwiły jej skorzystanie z dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.Pełny tekst orzeczenia
10/5/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/5/2017 r po rozpoznaniu wniosku M. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /12/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie
Skarżąca - M. sp. z o.o. – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPPr z 10/2/2017 r.). W uzasadnieniu wskazała, ze jej cztery rachunki bankowe zostały "zabezpieczone" przez organy podatkowe. Podobnie środki pieniężne w kasie i w dyspozycji Prezesa Zarządu, z tym, że podmiotem zabezpieczającym były "organa ścigania" i "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie" (rubryka 10 formularza). Jako, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, to uznała, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania. Kapitał zakładowy oznaczyła na 50 tys. zł, wysokość zysku/strat za ostatni rok – 19351,99 zł.
Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 6/4/2017 r., w piśmie z 28/4/2017 r. poinformowała, że z uwagi na to, że "nie posiada dokumentów źródłowych nie jest możliwe przedstawienie aktualnego zestawienia należności i zobowiązań". Nie wykonała obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości w 2016 r. Cała dokumentacja Spółki, także w formie elektronicznej, została zabezpieczona przez organy ścigania. Nie posiada żadnego majątku, korzysta z usług biura wirtualnego. Dochód uzyskuje ze sprzedaży wyposażenia biurowego.
Skarżąca zadeklarowała złożenie rachunku zysków i strat za 2015 r., bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r., rejestru sprzedaży VAT za okres od października 2016 r. do marca 2017 r., CIT-8 za 2015 r i za 2016 r. i in.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Jednakże, niezbywalnym warunkiem udzielenia pomocy stronie jest uprawdopodobnienie jej (złej) sytuacji finansowej. Zdaniem urzędnika sądowego, wyrazem uprawdopodobnienia złej sytuacji nie jest złożenie formularza PPPr z pięciowersowym uzasadnieniem (rubryka 5). Pomimo doręczenia wezwania będącego wyrazem wątpliwości urzędnika sądowego, co do rzeczywistej sytuacji Spółki, wnioskowane informacje, tj. informacje dotyczące finansowania obsługi prawnej oraz szczegółowe informacje dotyczące finansowania działalności Spółki ze źródeł zewnętrznych (dopłaty, pożyczki etc.) nie zostały przekazane. Również, pomimo upływu terminu na sporządzenie sprawozdania finansowego spółki (tj. 31 marca 2016 r.), Skarżąca ani nie przekazała żądanych od niej dokumentów (np. bilansu), które z mocy prawa powinna sporządzić (art. 52 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694), ani nie wykazała, że organy ścigania uniemożliwiły jej skorzystania z dokumentów w tym celu. Referendarz sądowy zwraca uwagę na fakt, że niestosowanie się do wymogów ustawy w zakresie obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania finansowego może skutkować sankcjami określonymi w art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości, zaś w prawie pomocy – niemożnością poznania i oceny sytuacji Skarżącej ze skutkiem dla rozstrzygnięcia jej wniosku. Również za niewiarygodną, a nade wszystko za "niewykazaną", urzędnik sądowy uznaje deklarację Skarżącej o tym, że środki pieniężne zostały zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (rubryka 10 formularza).
Z tych powodów należało uznać, że niewyjaśnione pozostały wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącej, ze skutkiem wyrażonym w sentencji.
Szczegółowe wykazanie przez Skarżącą jej sytuacji jest tym bardziej ważne, ponieważ postępowanie podatkowe względem niej toczy się od 2014 r., a ze złożonych dokumentów (np. bilansu) wynika, ze zarówno w tym roku, jak i w roku 2015 r., jak wynika ze szczątkowej dokumentacji, którą złożyła, Strona dysponowała przychodami, w ramach, których mogła – i była zobowiązana - uwzględniać koszty działalności gospodarczej, w tym zabezpieczać środki na poczet sporów.
Skarżąca nie wykazała, by wykorzystała instytucję dopłat, które mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-3000 K.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z dnia 11/4/2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14/4/2015 r., sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10/3/2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4/3/2015 r. sygn. akt I SA/Po 1072/14, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16/12/2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1062/14, CBOSA).
Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło