III SA/Wa 1133/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która twierdzi, że jej rachunki bankowe zostały zajęte, a dokumentacja zabezpieczona przez organy ścigania, może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie przedstawi wyczerpujących i wiarygodnych dowodów na swoją aktualną sytuację finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała w sposób wystarczający i wiarygodny swojej aktualnej sytuacji finansowej, co uniemożliwia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić pełny obraz swoich możliwości płatniczych, a przedstawione dokumenty dotyczące stanu majątkowego z poprzednich lat nie są wystarczające do oceny aktualnej sytuacji.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powołując się na zajęcie jej rachunków bankowych i zabezpieczenie dokumentacji przez organy ścigania. Spółka twierdziła, że nie prowadzi działalności i nie uzyskuje przychodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczającego wykazania sytuacji finansowej. Spółka złożyła sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2017r. o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2017r., sygn. akt III SA/Wa 1133/17 o odmowie przyznania prawa pomocy.
M. sp. z o.o w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") pismem z 15 lutego 2017r. Złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jej cztery rachunki bankowe zostały "zabezpieczone" przez organy podatkowe. Spółka wyjaśniła, że środki pieniężne w kasie i w dyspozycji Prezesa Zarządu zostały zabezpieczone przez organa ścigania i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (rubryka 10 formularza). Wskazała, że z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania. Kapitał zakładowy oznaczyła na [...] tys. zł, wysokość zysku/strat za ostatni rok – 19.351,99 zł.
Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 6 kwietnia 2017r. poinformowała, że z uwagi na to, iż nie posiada dokumentów źródłowych, nie jest możliwe przedstawienie aktualnego zestawienia należności i zobowiązań. Nie wykonała obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości w 2016r., a cała dokumentacja Spółki, także w formie elektronicznej, została zabezpieczona przez organy ścigania. Skarżąca nie posiada żadnego majątku i korzysta z usług biura wirtualnego. Dochód uzyskuje ze sprzedaży wyposażenia biurowego.
Skarżąca zadeklarowała złożenie rachunku zysków i strat za 2015r., bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015r., rejestru sprzedaży VAT za okres od października 2016r. do marca 2017r., CIT-8 za 2015r. i za 2016r. i in.
Postanowieniem z 10 maja 2017r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków i nie wykazała w sposób wyczerpujący i wiarygodny swojej sytuacji finansowej przemawiającej za przyznaniem wnioskowanej pomocy.
Pismem z 9 czerwca 2017r. (data stempla pocztowego) Spółka złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wskazała, że w toku postępowania przedstawiła dokumenty, z których wynika, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Spółka ponownie podniosła, że jej rachunki bankowe zostały zajęte w związku z toczącymi się postępowaniami i nie posiada majątku ani środków, z których mogłaby pokryć koszty sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, prezentując w niebudzący wątpliwości sposób źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki.
W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Spółka nie przedstawiła okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca wprawdzie przekazała na wezwanie referendarza sądowego dokumenty związane z jej sytuacją majątkową, ale odnotować należy, że przedstawiały one stan majątkowy Spółki na 2015r., wynikający z bilansu i rachunku zysków i strat. Odnotować w tym miejscu należy, że przekazane deklaracje podatkowe i wyciągi z ksiąg rachunkowych dotyczących usług, rozliczenia kosztów i przychodów operacyjnych nie obrazują w sposób pełny jej sytuacji finansowej aktualnej na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Należy zatem uznać, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym, naraziła się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie wykazała bowiem w sposób wiarygodny również na etapie składania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło