III SA/Wa 1137/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do maja 2011 r. postanawia: oddalić wniosek W. S. – Skarżący w niniejszej sprawie, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do maja 2011 r. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1137/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącego na powyższą decyzję. Pismem z dnia 23 września 2018 r. Skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż z niezawinionych przez Skarżącego przyczyn nie mógł złożyć przedmiotowego wniosku. Zaznaczył, że od początku postępowania przed Sądem Administracyjnym domagał się przyznania pełnomocnika z urzędu. Motywował to tym, że nie zna się na prawie oraz nie jest w stanie sam bronić swoich interesów i praw. Nie wiedział, że aby złożyć wniosek o uzasadnienie musi on być złożony pisemnie. Skarżący wskazał, iż w dniu rozprawy w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie 29 grudnia 2017 r. zaraz po zakończeniu rozprawy złożył sędziemu ustnie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Według Skarżącego jest to zarejestrowane na materiale wideo. Z racji tego, że nie wiedział i nie miał świadomości jak się bronić, nie złożył wniosku w określonym terminie na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl tego artykułu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. takie, których strona przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mogła usunąć. Art. 87 § 2 p.p.s.a. nie uzależnia przy tym możliwości przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W rozpoznawanym przypadku Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazał na brak wiedzy prawniczej, w tym brak wiedzy o trybie i terminie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także na brak umiejętności samodzielnej obrony swoich interesów i praw. W ocenie Sądu, wskazane przez wnioskodawcę przyczyny nie mogą uzasadniać przywrócenia terminu. Brak wiedzy, o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może być rozpatrywany w kategorii braku winy strony, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto pozyskanie stosownych informacji o trybie i terminie wnoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku mieści się w granicach przeciętnej dbałości o własne interesy i nie wymaga podejmowania nadzwyczajnie trudnych czynności. Wskazane w art. 87 § 2 p.p.s.a. kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jak wynika z protokołu rozprawy, która odbyła w niniejszej sprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. Skarżący stawił się na niej osobiście. Przewodnicząca składu sędziowskiego po ogłoszeniu wyroku pouczyła Skarżącego, iż uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Tym samym Skarżący został prawidłowo pouczony o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd zauważa ponadto, iż w zawiadomieniu o terminie rozprawy skierowanym do Skarżącego zawarto m.in. pouczenie o trybie i terminie składania ww. wniosku. Z akt sprawy, nie wynika również by Skarżący, nie był w stanie samodzielnie podejmować czynności procesowych. Skarżący bez udziału pełnomocnika podejmował czynności w sprawie, w tym składał wnioski i oświadczenia. Nie zachodzi w związku z tym podstawa do przyjęcia, że strona, która do tej pory samodzielnie i aktywnie brała udział w postępowaniu pouczenia tego nie zrozumie i nie będzie w stanie z niego skorzystać. Należy wskazać, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują obowiązku utrwalania dźwięku i obrazu z przebiegu rozpraw przed sądami administracyjnymi. Ponadto, do protokołu rozprawy, żadna ze stron nie złożyła wniosku w tym zakresie. Protokół rozprawy w sposób obiektywny odzwierciedla przebieg posiedzenia. Od chwili podpisania przez protokolanta i przewodniczącego uzyskuje moc dokumentu urzędowego, wyłączającą możliwość powoływania się na odmienny przebieg posiedzenia. Protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Po podpisaniu może być uzupełniany wyłącznie trybie określonym w art. 103 p.p.s.a. Tym samym twierdzenia Skarżącego o złożeniu wniosku ustnie o sporządzenie uzasadnienia wyroku są gołosłowne. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia terminu. Niedochowanie przez Skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz było konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu przez niego własnych spraw. Usprawiedliwieniem braku winy w uchybieniu terminu nie może być brak zrozumienia skierowanego do Skarżącego zawiadomienia o terminie rozprawy, brak doświadczenia w sprawach sądowych, niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw, czy nieznajomość prawa. W ocenie Sądu podniesione przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają zaistnienia okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.