III SA/Wa 1139/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. przez ustanowienie adwokata. W.M. (dalej "Skarżący") wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący powołał się na skomplikowany charakter czynności prawnych oraz na fakt, że jest osobą nieporadną. Wskazał, że jedynym jego majątkiem jest nieruchomość rolna, zajęta przez komornika sądowego. Źródłem utrzymania Skarżącego jest działalność gospodarcza (od [...] maja 2010 r.) oraz działalność rolnicza. Dochód miesięczny z tego tytułu wynosi łącznie 600 zł. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Wydatki kształtują się na poziomie 300 zł miesięcznie, nie posiada konta bankowego, jak również wierzytelności. Podał, że wobec niego toczy się postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1139/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmawiając jednocześnie ustanowienia dla niego profesjonalnego pełnomocnika. Sąd stwierdził, że nie jest to konieczne na obecnym etapie postępowania, podkreślając, że przepisy regulujące postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie przewidują przymusu adwokackiego. Sąd podkreślił również, że Skarżący nie wykazał, aby podejmował we własnym zakresie działania zmierzające do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i że działania te nie powiodły się z uwagi na to, że nie był on w stanie spełnić jego żądań finansowych. W zażaleniu Skarżący podkreślił, że jego sprawa ma charakter skomplikowany, a on sam jest osobą nieporadną i niezdolną do samodzielnego podejmowania czynności procesowych. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu I instancji w punkcie odmawiającym ustanowienia adwokata i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji wyjaśnił, że argumentacja co do odmowy Skarżącemu prawa pomocy opiera się na pozaustawowych przesłankach niewymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sygn. akt III SA/Wa 1139/10 Zgodnie z art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy przyznaje się osobie fizycznej w zakresie całkowitym jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające znacząco niskie dochody. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, przedstawiona powyżej sytuacja finansowa Skarżącego pozwala na przyjęcie, iż spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, iż Skarżący utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, z których nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata. Ograniczenia natury finansowej nie mogą jednak zamykać wnioskodawcy prawa do skorzystania z profesjonalnego zastępstwa procesowego. Z tych też względów, na podstawie art. 260 w związku z art.246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił, jak w sentencji. Dodać należy, że przedmiotem rozpoznania Sądu był jedynie wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż wniosek ten w zakresie zwolnienia od kosztów był już rozpoznany (pozytywnie) postanowieniem z dnia 12 października 2010 r. W obrocie prawnym funkcjonuje już zatem prawomocne orzeczenie w tym zakresie, czyli w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.