III SA/Wa 114/05

PostanowienieWSA w Warszawie2006-04-05

Skład orzekający: Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku i wezwaniu do uiszczenia wpisu, przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego i skutkuje ponownym wezwaniem do jego uiszczenia?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku i wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skoro skarżący nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie, wniosek o ukaranie organu grzywną podlega odrzuceniu. Prawo pomocy może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy strona wykaże brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej sytuacja materialna uległa istotnej zmianie od czasu poprzednich rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Z.P. złożył wniosek o ukaranie grzywną Ministra Finansów za nieprzekazanie skargi w terminie. W toku postępowania skarżący wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które były kolejno odrzucane przez WSA i NSA. Pomimo wezwań do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący nie uiścił należności, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa zmianie i nie spełnia on przesłanek do przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o ukaranie grzywną Ministra Finansów oraz odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno, , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. w przedmiocie : ukarania grzywną Ministra Finansów za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia - odrzucić wniosek. - P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno, , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku Z.P. w przedmiocie : ukarania grzywną Ministra Finansów za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. - Wnioskiem z dnia 2 lutego 2005 r. Z.P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie Z.P. złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 495/05 oddalił. W związku z orzeczeniem Sądu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono stronie w dniu 29 sierpnia 2005 r. Tego samego dnia wpłynęło do Sądu pismo, w którym Z. P. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy precyzując, że chodzi mu o zwolnienie od wpisu stałego. Postanowieniem z dnia 13 października 2005 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia z dnia 27 października 2005 r. wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II FZ 795/05 zażalenie skarżącego oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że po oddaleniu poprzedniego zażalenia skarżącego, rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy uzyskało przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływał obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmieniła konieczność ponownego wezwania strony do uiszczenia opłaty. NSA uznał, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie uchyliło skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie miało wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.p.s.a.". Po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po oddaleniu przez NSA zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przyznania stronie prawa pomocy, Sąd I instancji winien odrzucić skargę na mocy art. 220 § 3 u.p.p.s.a. Wezwaniem z dnia 23 stycznia 2006 r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, pouczając, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 27 stycznia 2006 r. Skarżący nie uiścił wpisu, ale wnioskiem z dnia 31 stycznia 2006 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą jest, iż zgodnie z art. 220 § 3 u.p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Wyjątkiem od tej zasady jest natomiast sytuacją, w której w trakcie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu strona skarżąca składa wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący swoim zakresem również zwolnienie od wpisu albo też z wnioskiem takim wystąpi jeszcze przed skierowaniem do niej stosownego wezwania. Odmowne rozstrzygnięcie co do takiego wniosku, powoduje bowiem konieczność wezwania skarżącego do uiszczenia należnego wpisu, a po doręczeniu wezwania siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu biegnie na nowo. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem zakończyło się postanowieniem Sądu z dnia 30 maja 2005 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na które jak wyjaśniono wcześniej, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił. Doszło więc do sytuacji, w której zgodnie z oceną wyrażoną w cyt. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 6 stycznia 2006 r., postanowienie Sądu z dnia 30 maja 2005 r. odmawiające skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych uzyskało przymiot prawomocności. Skoro więc w terminie, po doręczeniu w dniu 24 sierpnia 2005 r. wezwania do uiszczenia wpisu, skarżący należnego wpisu nie uiścił, ale złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to fakt ten nie miał wpływu na bieg terminu wyznaczonego w wezwaniu. Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu zaistniały natomiast podstawy dla odrzucenia wniosku o ukaranie grzywną, a na okoliczność tą bez wpływu pozostawało rozpatrzenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego oraz późniejsze ponowne wezwanie skarżącego w dniu 25 stycznia 2006 r. do uiszczenia wpisu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż wobec nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, wniosek o ukaranie organu grzywną - do którego na podstawie art. 64 § 3 u.p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o skardze - podlega odrzuceniu i na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 3 u.p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 u.p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 2 lutego 2005 r. Z.P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie Z.P. złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 495/05 oddalił. W związku z orzeczeniem Sądu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono stronie w dniu 29 sierpnia 2005 r. Tego samego dnia wpłynęło do Sądu pismo, w którym Z.P. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy precyzując, że chodzi mu o zwolnienie od wpisu stałego. Postanowieniem z dnia 13 października 2005 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia z dnia 27 października 2005 r. wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II FZ 795/05 zażalenie skarżącego oddalił. Wezwaniem z dnia 23 stycznia 2006 r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, pouczając, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 27 stycznia 2006 r. Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2006 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada mieszkanie służbowe, wojskowe o powierzchni 61,69 m- oraz nie uzyskuje żadnych przychodów ani dochodów z żadnego prawa majątkowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że otrzymuje wyłącznie świadczenie pieniężne zaliczkowo zabezpieczające jego środki utrzymania w kwocie 1.760 miesięcznie, z którego potrącana jest mu kwota 300 zł na zaliczkę na podatek dochodowy; 250 zł w związku z obowiązkiem alimentacyjnym wobec dwudziestotrzyletniego syna oraz 440,08 zł z uwagi na egzekucję administracyjną zaległości czynszowych. Na jego konto osobiste, po uwzględnieniu potrąceń, trafia kwota 760 zł, która w całości przeznaczona jest na pokrycie zadłużenia debetowego wraz z odsetkami. Z zaciągniętego zadłużenia debetowego przekazuje kwotę 350 zł na koszty utrzymania i inne opłaty - spłatę raty kredytowej, energię elektryczną, spłatę zadłużenia z tytułu kart płatniczych. Skarżący wyjaśnił również, iż kwota ta nie powinna być uwzględniona przy ocenie zasadności przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ponieważ nie pochodzi z dochodu, ale ze stałego zadłużenia. We wniosku skarżący powołał się nadto na szereg okoliczności związanych z jego sporami z organami administracyjnymi i stwierdził, że w zadłużenie został wpędzony przez samowolę podatkową i administracyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. oraz Wojskowego Biura Emerytalnego w S.. Wskazał również, iż nie może podjąć pracy zarobkowej w związku z pomawianiem go o urojone inwalidztwo. Do wniosku załączono kserokopię zestawienia operacji na rachunku skarżącego za okres 01.01.2006 r. - 23.01.2006 r., skarżący oświadczył również, iż składane wcześniej dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej pozostają aktualne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2006 r. Sąd miał na uwadze ocenę wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2006 r. sygn. akt II FZ 795/05 co do skutków prawomocności postanowienia odmawiającego skarżącemu zwolnienia z kosztów sądowych, po rozpoznaniu pierwszego ze złożonych w rozpatrywanej sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu Sąd zobowiązany był zbadać wniosek skarżącego w zakresie w jakim powołano by w nim nowe okoliczności, które nie były dotychczas przedmiotem oceny sytuacji majątkowej skarżącego, a mogłyby skutkować zmianą przywołanego postanowienia. Ponadto, Sad zważył również, iż skarżący rozszerzył zakres wniosku o żądanie ustanowienia adwokata z urzędu - tak więc ubiega się obecnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tego też względu sytuację materialną skarżącego należało ocenić pod kątem spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a - a więc braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analizując sytuację materialną skarżącego we wskazanym powyżej zakresie Sąd uznał, że brak w niej okoliczności, które świadczyłyby o zasadności przyznania prawa pomocy zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Argumenty skarżącego nie różnią się istotnie od podniesionych zarówno we wniosku z dnia 2 lutego 2005 r. jak i z dnia 25 sierpnia 2005 r., a sam skarżący zauważa, iż złożone wcześniej pisma potwierdzające jego stan majątkowy i finansowy pozostają aktualne. Skarżący powinien być świadom, iż skoro okoliczności te były już dwukrotnie przedmiotem oceny zarówno tutejszego Sądu, jak i orzekającego w postępowaniu zażaleniowym Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wyniki tej oceny były jednoznaczne, to składanie kolejnych wniosków w niezmiennej sytuacji faktycznej jest bezcelowe. Przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącego aktualne pozostają ustalenia poczynione przez Sąd przy rozpoznawaniu poprzednich wniosków. Odnosi się to w szczególności do braku wyjaśnienia przez skarżącego przyczyn, które uniemożliwiają mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, przedkładania przez niego należności prywatnoprawnych (raty kredytowe) nad publicznoprawnymi (wpis sądowy) oraz wysokości wpisu w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie przedstawił, żadnych nowych argumentów w tej mierze, z wyjątkiem oświadczenia, że pracy zarobkowej nie może podjąć, "w związku z pomawianiem o urojone inwalidztwo" - co trudno uznać za przekonywujące. Sąd zwraca również uwagę, iż wniosek o ukaranie organu grzywną w rozpatrywanej sprawie skarżący złożył w styczniu 2005 r., choć do chwili obecnej postępowanie ogranicza się jedynie do kwestii związanych z oceną jego sytuacji majątkowej i istnieniem przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Z wniosków skarżącego nie wynikało i nie wynika, aby mimo upływu czasu, z uzyskiwanego dochodu próbował poczynić jakichkolwiek oszczędności, które pozwoliłyby mu na poniesienie kosztów postępowania w rozpatrywanej sprawie. Odnosząc się natomiast do twierdzenia, iż kwota 350 zł - przeznaczona między innymi na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego - nie powinna podlegać uwzględnieniu przy ocenie jego dochodów, Sąd stwierdza, iż pomimo, że kwota ta pochodzi z zadłużenia debetowego na rachunku bankowym skarżącego, to spłacana jest w kolejnych okresach z osiąganego dochodu. Stanowi zatem bieżącą formę kredytowania skarżącego, a wydatkowanie dochodu jest jedynie odłożone w czasie. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie zmieniła się od czasu rozpoznania poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy, które nie dały podstaw do uznania, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego - co było warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Nie ma więc podstaw by twierdzić, że brak mu środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w rozpatrywanej sprawie. Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy zarówno poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - w tym zakresie aktualne pozostają uwagi poczynione w posiadającym przymiot prawomocności postanowieniu z dnia 30 maja 2005 r. - jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego odnoszą się bowiem również do tego żądania, pomimo iż podlega ono ocenie Sądu po raz pierwszy. Na marginesie dodać wypada, iż argumentacja odnosząca się do istoty sporu i zasadności skargi nie może być brana pod uwagę przy ocenie zasadności przyznania prawa pomocy, bowiem o tym decyduje jedynie zaistnienie przesłanek wskazanych w treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. art. 243, 244, 245 § 1 i 3 u.p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło