III SA/Wa 1140/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-16
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Ewa Radziszewska-Krupa, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca argumentuje, że ich zapłata negatywnie wpłynie na jej funkcjonowanie, powołując się na specyfikę działalności i ważny interes publiczny, a organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na dobrą sytuację finansową strony i brak spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo oceniły sytuację finansową spółki i nie dopatrzyły się spełnienia przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych, takich jak nieściągalność obowiązku, znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej, ważny interes publiczny czy niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Sąd podkreślił, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter fakultatywny, a ryzyko gospodarcze nie może być przerzucane na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Spółka E. S.A. wniosła o odroczenie terminu płatności podatku VAT i zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych, co zostało przez Naczelnika Urzędu Skarbowego odroczone. Następnie Naczelnik odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 228.425,50 zł, mimo argumentacji spółki o negatywnym wpływie na jej funkcjonowanie i ważnym interesie publicznym. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę
E. S.A. 14 lutego 2006r. zwróciła się o odroczenie: 1) do 25 czerwca 2006r. terminu płatności podatku od towarów i usług za styczeń 2006r. w wysokości 2.934.535 zł, 2) do 20 czerwca 2006r. zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2006r. w wysokości 1.736.242 zł. Wniosek umotywowała specyfiką działalności i zagrożeniem płynności finansowej.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając jako organ podatkowy, dwoma decyzjami z [...] kwietnia 2006r. odroczył stronie, zgodnie z jej żądaniem, termin płatności: 1) do [...] czerwca 2006r. zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2006r., 2) do [...] czerwca 2006r. podatku od towarów i usług za styczeń 2006r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając jako organ egzekucyjny - po wystawieniu upomnień: z 28 lutego 2006r. w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych i z 6 marca 2006r. w odniesieniu do podatku VAT - zajął 28 marca 2006r. rachunek bankowego Spółki w N. S.A. Tytuły wykonawcze w odniesieniu do ww. należności, o nr [...] i [...] wystawiono 23 marca 2006r. Postępowanie egzekucyjne zawieszono 27 kwietnia 2006r., a 3 kwietnia 2006r. uchylono zajęcia rachunku bankowego strony do 20 czerwca 2006r. w odniesieniu do zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za 2006r. oraz do 25 czerwca 2006r. w odniesieniu do podatku VAT za styczeń 2006r.
Strona zwróciła się 26 kwietnia 2006r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych dotyczących ww. tytułów wykonawczych w wysokości 228.425,50 zł,.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że zwolnienie spod zajęcia rachunku bankowego Spółki nie spowodowało uchylenia tychże kosztów. Ich zapłata wpłynie negatywnie na funkcjonowanie Spółki. Powołała się na niemożność poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej. Za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ponadto ważny interes publiczny. Spółkę powołały bowiem kluby I ligi piłkarskiej oraz P. w celu prowadzenia rozgrywek o mistrzostwo I ligi, administrowania prawami wynikającymi z publicznej prezentacji meczów piłkarskich, prawami sponsorskimi, innymi prawami związanymi z rozgrywkami I ligi piłkarskiej. Spółka prowadzi też specyficzną działalność, która nie polega na osiąganiu zysków, lecz na popularyzowaniu piłki nożnej w mediach, zwiększaniu zainteresowania rozgrywkami, wypełnianiu roli popularyzatorskiej i wychowawczej w zakresie kultury fizycznej. Jedynym dochodem Spółki, przeznaczonym na jej funkcjonowanie, są prowizje od opłat przyznawanych za prawa medialne klubom. Obciążenie Spółki kosztami egzekucyjnymi może spowodować niemożność wypłacenia wynagrodzeń lub rezygnację z działań popularyzatorskich, a co najmniej zakłócić jej bieżące funkcjonowanie. Koszty egzekucyjne są porównywalne z półrocznymi wydatkami na wynagrodzenia. Konieczność ich zapłaty spowoduje problemy w regulowaniu zobowiązań wobec klubów piłkarskich, co wpłynie bezpośrednio na ich funkcjonowanie.
Strona wskazała ponadto, że w związku z odroczeniem terminu płatności musi zapłacić opłatę prolongacyjną w wysokości 67.877 zł. Wyraziła przekonanie, że przedwcześnie zajęto jej rachunek bankowy. Podniosła, że nie wydaje się słusznym, aby jedyna czynność, jakiej dokonano w postępowaniu egzekucyjnym – zajęcie rachunku bankowego - generowała koszt w wysokości przenoszącej 100.000 zł.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] lipca 2006r. odmówił Spółce umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 228.425,50 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż nie dopatrzył się spełnienia żadnego z warunków wymienionych w art. 64e § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej jako "u.p.e.a."), który stanowiłby przesłankę umorzenia kosztów egzekucyjnych. Nie zachodzi nieściągalność dochodzonego obowiązku. Sytuacja finansowa strony nie wskazuje, że poniesienie kosztów egzekucyjnych stanowiłoby znaczny uszczerbek dla jej sytuacji finansowej. Dane zawarte w rachunku zysków i strat za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2005r.,w sprawozdaniu finansowym na 31 grudnia 2005r., sprawozdaniu F-01 na 31 marca 2006r., deklaracji CIT-2 za okres 1 lipca 2005r. - 31 marca 2006r. świadczą o znacznym wzroście przychodów ze sprzedaży (30-krotnie), wzroście wskaźników płynności finansowej i rentowności, dodatnim wyniku finansowym. Wartość przychodów ze sprzedaży wzrosła z 516.125zł do 15.517.000 zł, zaś zysk brutto z działalności gospodarczej wzrósł z 86.482,65 zł do 8.174.000 zł.
Koszty egzekucyjne w wysokości 228.425,50 zł stanowią zaledwie 2% wartości środków pieniężnych na 31 marca 2006r. (10.902.000 zł). Wysokość wynagrodzeń pracowników jest suwerenną decyzją podmiotu gospodarczego, który kształtuje je w zależności od możliwości finansowych. Wynagrodzenia te są wkalkulowane w koszty działalności firmy i rzutując na wynik finansowy i dochód do opodatkowania.
W odniesieniu do przesłanki ważnego interesu publicznego Naczelnik wskazał, że realizowanie działalności Spółki nie może odbywać się kosztem wypełniania zobowiązań publicznoprawnych, gdyż z mocy prawa pierwszeństwo w zaspokajaniu przysługuje kosztom egzekucyjnym, a nie płatnościom wobec klubów piłkarskich. Działalność polegająca na popularyzacji sportu i jego propagowaniu jest prowadzona w interesie społecznym, ale jej realizowanie nie może odbywać się kosztem wypełniania zobowiązań publicznoprawnych. Naczelnik podkreślił, że wprawdzie termin płatności należności podatkowych objętych tytułami wykonawczymi odroczono, ale koszty egzekucyjne są należne i wymagalne (art. 64 c § 5 i 6 u.p.e.a.). Zdaniem organu za umorzeniem nie przemawiają również szczególne okoliczności gospodarcze. Nie zachodzi też inne przesłanki wskazane w art. 64e § 2 u.p.e.a.
Strona w zażaleniu z [...] lipca 2007r. powołała się na ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę praworządności, zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej, zasadę przekonywania, zarzucając organowi brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, arbitralne postępowanie, które nie odnosiło się do argumentów strony. W jej ocenie, choć organ oparł się na sprawozdaniu finansowym z 31 grudnia 2005r. oraz sprawozdaniu F-01 za 31 marca 2006r., nie wziął pod uwagę informacji o Spółce, znajdujących się w jego posiadaniu. Tym samym naruszono art. 187 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako "O.p."), zgodnie z którym fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Spółka odwołała się ponadto do wcześniej prezentowanej argumentacji o specyficznym charakterze prowadzonej działalności, nastawionej nie na osiąganie zysku, lecz popularyzowanie sportu oraz konieczność rozliczenia się z klubami sportowymi na podstawie umów handlowych, których kontynuowanie kluczowe znaczenie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2006r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji, odwołując się do art. 127 § 2, art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 64e u.p.e.a.
W uzasadnieniu, po przytoczeniu art. 64c § 1, art. 64 § 9 i 10 u.p.e.a. wyjaśnił, że regułą jest zapłata kosztów egzekucyjnych, na które składają się opłaty za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna oraz wydatki poniesione przez organ egzekucyjny, przez zobowiązanego. Obowiązek ich uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub z chwilą zawiadomienia go o zajęciu. Strona 5 kwietnia 2006r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych otrzymała zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego.
Zobowiązany ma możliwość uzyskania ulgi w zapłacie kosztów egzekucyjnych, na mocy art. 64e u.p.e.a. (umorzenie), lub art. 64f u.p.e.a. (rozłożenie na raty). Instytucja umorzenia ma charakter fakultatywny, a uznaniowość organu egzekucyjnego dotyczy zarówno oceny wystąpienia samych przesłanek, jak i podjęcia decyzji o zastosowaniu tej instytucji. Organ, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy sprawy i przeanalizować wszelkie jej aspekty. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik dokonał pełnej analizy materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej Spółki (rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych, bilansu, sprawozdania F-01). Tym samym uznał za niezasadny zarzut strony o nie wzięciu pod uwagę dowodów przez nią przedstawionych. Dyrektor wyjaśnił ponadto, że Spółka na każdym etapie postępowania mogła uzupełnić materiał dowodowy dotyczący jej sytuacji ekonomicznej, o czym świadczą kierowane do niej wezwania i pisma. Przesyłane odpowiedzi i dokumenty nie skutkowały koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Kopie wniosków o odroczenie terminów płatności, decyzje w sprawie odroczenia płatności, zeznanie CIT-8, nie wskazują na taką zmianę sytuacji ekonomicznej Spółki, która powodowałaby niemożność uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Dyrektora niezasadny jest zatem zarzut nierozpatrzenia materiału dowodowego na podstawie całego materiału dowodowego.
Dyrektor nie dopatrzył się również nieprawidłowości w dokonywanej przez Naczelnika ocenie przesłanki ważnego interesu publicznego. Stwierdził, że interes publiczny jest pojęciem niedookreślonym i musi mieć cechy wyjątkowe, pozwalające go uznać za ważny. Okoliczności podniesione przez stronę - działalność polegająca na popularyzowaniu piłki nożnej w mediach, zwiększane zainteresowania rozgrywkami, wypełnianie roli popularyzatorskiej i wychowawczej w zakresie kultury fizycznej - stanowią normalną i typową działalność Spółki. Konieczność wywiązywania się z zobowiązań wobec pracowników i klubów piłkarskich, nie pozwala na stwierdzenie, że są to nadzwyczajne okoliczności. Każdy podmiot gospodarczy, także Spółka, ponosi ryzyko związane ze swym funkcjonowaniem. Musi też brać pod uwagę obciążenia publicznoprawne – w tym podatkowe. Tym samym organ odwoławczy uznał, że prawidłowa była ocena organu pierwszej instancji, co do przesłanki ważnego interesu publicznego.
Dyrektor potwierdził również, że sprawie nie wystąpiły inne przesłanki warunkujące umorzenie kosztów egzekucyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
- art. 121 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych terminowo złożonego wniosku o odroczenie płatności podatków oraz dokonanie różnych ocen prawnych w krótkich odstępach czasu przez organ pierwszej instancji, działający jednocześnie jako organ podatkowy i egzekucyjny (decyzjami z [...] kwietnia 2006r. przyjął, że odroczenie płatności jest zasadne, a następnie dokonał zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym),
- art. 140 O.p. przez przekroczenie terminu na wydanie decyzji odraczającej termin płatności podatku,
- art. 187 § 3 O.p. przez nieuwzględnienie informacji znanych organowi z urzędu, m.in. w deklaracjach podatkowych składanych na bieżąco, z których wynikał wzrost kosztów uzyskania przychodu Spółki.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ pierwszej instancji posiadał wszelkie informacje o sytuacji podatnika, w szczególności nie mógł nie znać wniosku Spółki z 14 lutego 2006r. o odroczenie płatności podatku. Organ ten nie odniósł się także do stanowiska Spółki w odpowiedzi na upomnienia z 6 marca 2006r. Zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki mogły spowodować utratę jej płynności finansowej. Wyjaśniła, że gdyby miała świadomość, że jej wniosek o odroczenie płatności nie zostanie rozpatrzony w terminie (decyzję wydano dopiero [...] kwietnia 2006r.), podjęłaby starania o odroczenie płatności wobec swoich kontrahentów i wywiązałaby się z wymagalnych świadczeń publicznoprawnych. Podkreśliła, że nie poinformowano jej ponadto o przyczynie niedotrzymania terminu i nowym terminie załatwienia sprawy.
Zdaniem strony nie są słuszne twierdzenia organów obu instancji, iż Spółka nie udowodniła trudnej sytuacji finansowej. Powołując się na wyrok NSA z 18 grudnia 1996r., sygn. akt I SA/Po 843/96 wskazała, że organ obowiązany jest z urzędu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie przyznanie ulgi, jaką jest odroczenie terminu płatności, toczy się odrębnie i nie wiąże się z postępowaniem egzekucyjnym. Złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności nie wpływa na przebieg postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej powoływana, jako "P.p.s.a."), na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaszła w sprawie.
Sąd na wstępie stwierdza, że podnoszone przez stronę skarżącą, reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika, zarzuty naruszenia w postępowaniu przed organami egzekucyjnymi przepisów art. 121 § 1, art. 140, art. 187 § 3 O.p. nie mogły być uwzględnione. Przepisy Ordynacji podatkowej nie mają bowiem zastosowania w sprawach umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 22 grudnia 1999r., sygn. akt III SA 8330/98, Lex 47238).
Powyższe świadczy o tym, że w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych, organom można było czynić wyłącznie zarzuty błędnego zastosowania przepisów procedury wskazanych k.p.a. Odpowiednikiem art. 121 O.p. jest art. 8 k.p.a., odpowiednikiem art. 140 O.p. jest art. 36 k.p.a., a odpowiednikiem art. 187 § 1 O.p. jest art. 77 § 1 k.p.a.
Sąd stwierdza ponadto, że zarzut podnoszony przez stronę skarżącą, a dotyczący przekroczenie terminu do załatwienia spraw, w których wydano decyzje odraczające terminy płatności podatku, wykracza poza granice danej sprawy – umorzenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., nie może być rozpatrywany w niniejszym postępowaniu. Warto jednak zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych, na podstawie których – stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. orzeka Sąd administracyjny - znajdują się dokumenty świadczące o tym, iż strona skarżąca została poinformowana o przyczynie niezachowania terminu wynikającego z art. 139 § 1 O.p. Zawiadomiono ją również o nowym terminie rozpatrzenia sprawy odroczenia płatności podatków (k. 181, 182 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały ponadto pozostałe zarzuty skargi.
Strona skarżąca uznaje, że koszty egzekucyjne winny być umorzone, gdyż organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o ich umorzenie nie wziął pod uwagę terminowo złożonego wniosku o odroczenie płatności podatku, tym samym naruszył procedurę nakazującą organom zbadać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.
Sąd nie podziela tego zarzutu oraz stwierdza, że w świetle obowiązujących przepisów prawnych wniosek o odroczenie terminu płatności, także ten złożony bez zbędnej zwłoki, nie uzasadniała sam w sobie niepodejmowania czynności egzekucyjnych. Dopiero bowiem odroczenie terminu wykonania obowiązku, pozwala na wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.), bądź zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Warto również wskazać, że rolą organów podatkowych – wierzycieli jest podejmowanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Wszczęcie zatem postępowania egzekucyjnego nie zależy od woli wierzyciela. Sąd wyjaśnia przy tym, że w niniejszym postępowaniu nie może badać przesłanki przedwczesnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, na którą powołuje się strona w skardze. Warto jednak zauważyć, że zobowiązany w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest pozbawiony ochrony prawnej, gdy okaże się w odrębnym postępowaniu, że egzekucję wszczęto lub prowadzono wobec niego niezgodnie z prawem. Świadczy o tym dyspozycja art. 64c § 3 u.p.e.a., która nakazuje organom egzekucyjnym zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych od zobowiązanego wraz z odsetkami ustawowymi, naliczonymi od dnia ich pobrania, w przypadku nielegalnego wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że nawet, uznanie, że nieprawidłowe – niezgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. - było nieustosunkowanie się przez organ pierwszej w uzasadnieniu postanowienia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych do wniosku strony o odroczenie terminu płatności, to i tak wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Należy zauważać ponadto, że organ drugiej instancji w zaskarżony postanowieniu nie naruszył powołanego wyżej przepisu. Wyjaśnił bowiem, że dokumenty w postaci wniosków o odroczenie terminów płatności, jak i decyzje odraczające terminy płatności nie wskazują ani na zmianę sytuacji ekonomicznej strony, ani na brak możliwości uiszczenia kosztów egzekucyjnych przez stronę. Tym samym organ odwoławczy – rozpatrzył kwestionowane przez stronę skarżącą dowody, znajdujące się w aktach sprawy i znane organowi pierwszej instancji. Odniósł się przy tym do treści art. 64e u.p.e.a., który pozwala, a nie nakazuje organowi egzekucyjnemu, umorzenie kosztów egzekucyjnych, gdy spełniono przesłanki wskazane w tym przepisie.
Sąd stwierdza, że odmienność ocen dokonanych przez organ odwoławczy od oczekiwań strony skarżącej nie stanowi naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., jeśli organ oparł swoje stanowisko na materialne dowodowym zgromadzonym w aktach, co do którego strona skarżąca mogła się wypowiedzieć. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie naruszył ponadto zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w dyspozycji art. 80 k.p.a., a jego ocena, w zakresie wystąpienia u strony przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a., zgodna jest z logiką i doświadczeniem. Wprawdzie w decyzjach odraczających płatność podatków (od towarów i usług i zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych) wskazano na nieregularność przychodów Spółki, nie oznacza to jednak, że od Spółki nie będzie można ściągnąć kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 2 pkt 1 pierwsza część zdania u.p.e.a.).
Tym samym, wbrew stwierdzeniom strony skarżącej, nie można uznać, że w rozpoznawanej sprawie przed Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W., pełniącym rolę jednocześnie organu podatkowego i egzekucyjnego, doszło do odmiennych ocen prawnych, czym naruszono zasadę pozyskiwania zaufania organów administracyjnych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Osiąganie nieregularnych dochodów nie świadczy samo w sobie o braku możliwości uregulowania należności – kosztów egzekucyjnych, które - co podkreślały organy administracyjne - są należne. Zauważyć także należy, że wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i zasady ich pobierania nie są uzależnione od woli organów egzekucyjnych. Wynikają one z przepisów wyżej powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64 – art. 64c § 1). Tym samym podnoszenie argumentów, że koszty egzekucyjnie są niewspółmiernie wysokie w stosunku do nakładów poniesionych przy zajęciu rachunku bankowego Spółki, należy uznać za nieuzasadnione.
Sąd w tym miejscu stwierdza również, że organy egzekucyjne obu instancji poddały analizie sytuację finansową strony skarżącej w związku z przesłankami, które stanowią podstawę do umorzenia kosztów egzekucyjnych, tj.: 1) stwierdzenie nieściągalności obowiązku, 2) wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swej sytuacji finansowej, 3) ważnego interesu publicznego, przemawiającego za umorzeniem, 4) spowodowania niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych przez ściągnięcie kosztów egzekucyjnych.
Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w dokonanej przez organy ocenie przesłanek warunkujących umorzenie, i to w stopniu, który umożliwiałby uchylenie aktów podlegających kontroli sądowej. Organy obu instancji przeanalizowały w sposób wyczerpujący sytuację finansową strony, uwzględniając dokumenty znajdujące się w aktach. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił ponadto, że choć strona skarżąca miała możliwość wykazania stosownymi dokumentami zmiany swej sytuacji finansowej, nie uczyniła tego. Organ uznał również, że ponoszone i wskazywane przez stronę koszty działalności gospodarczej (wypłata wynagrodzenia pracownikom oraz należności wobec klubów piłkarskich) nie uzasadniają umorzenia kosztów egzekucyjnych. Nie stanowią nadzwyczajnej okoliczności przemawiającej za umorzeniem. Czynienie tym samym organowi zarzutu, że nie wziął pod uwagę wysokich kosztów ponoszonych przez stronę, jest nieuzasadnione.
Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w wysnuciu na podstawie zebranych dowodów wniosku, że skarżąca osiąga przychody umożliwiające ściągnięcie kosztów egzekucyjnych. Tym samym nie spełnienia pierwszej z przesłanek umożliwiających ich umorzenie (art. 64e § 2 pkt 1 cz. 1 u.p.e.a.).
Sąd stwierdza ponadto, że wbrew twierdzeniom skargi, w postanowieniach organów obu instancji nie zawarto stwierdzenia, że Spółka nie udowodniła trudnej sytuacji finansowej. Wyrażono jedynie przekonanie, że sytuacja ta nie powoduje niemożności uiszczenia kosztów egzekucyjnych, co przemawia za odmową umorzenia kosztów. Ocena z tego zakresu mieści się w zakresie swobodnej oceny dowodów i nie narusza treści art. 80 k.p.a.
Zdaniem Sądu nie można również organom zarzucić błędnej i dowolnej oceny w zakresie przesłanki wskazanej w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. - ważnego interesu publicznego. Spółka w tym zakresie odwoływała się do specyficznego rodzaju prowadzonej działalności popularyzacji sportu (piłki nożnej), zwiększania zainteresowania rozgrywkami, krzewienia kultury fizycznej. Organy uznały jednak, że wypełnianie ww. funkcji, choć ważne społecznie, należy do normalnej, typowej działalności Spółki, która jak każdy podmiot gospodarczy ponosi ryzyko związane z prowadzoną działalnością. Organy oceniły również, że wypłata wynagrodzenia pracownikom oraz należności wobec klubów piłkarskich nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Wnioski organów z tego zakresu nie są dowolne.
Podkreślić ponadto należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym wskazywano, że dobra kondycja finansowa wnioskodawcy podważa zasadność uznania za "ważny" jego interesu w zmianie decyzji wydanej w trybie uznania administracyjnego, odmawiającej udzielania ulgi, jaką jest umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2008r., sygn. akt III SA/WA 2077/07). Sąd podziela wyżej wyrażony pogląd. Stwierdza przy tym, że ryzyko gospodarcze obejmuje zarówno efekty samodzielnych decyzji Spółki (nie proszenie kontrahentów o prolongatę spłaty), ale również okoliczności nieprzewidziane, np. w postaci przedłużenia procedury wydawania decyzji o odroczeniu płatności podatków. Tym samym podnoszona w skardze okoliczności, że gdyby rozpatrzono w terminie wniosek o odroczenie terminu płatności podatku, Spółka mogłaby prosić kontrahentów o odroczenie płatności, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Swoboda w podejmowaniu decyzji, które mają znaczenie dla Spółki nie leży ani w gestii organów administracyjnych. Instytucja umorzenia nie może służyć, co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przerzucaniu ryzyka gospodarczego na Skarb Państwa (por. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2007r., sygn. akt I SA/Ka 1188/99, Lex 45537).
Sąd stwierdza dodatkowo, że organy administracyjne najsłabiej odniosły się do czwartej z przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych - spowodowania niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych przez ściągnięcie kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Organ drugiej instancji podzielił stanowisko pierwszej instancji, że pozostałe przesłanki umorzenia kosztów nie występują. Ogólnikowe stwierdzenie z tego zakresu, choć niekwestionowane w skardze, nie jest godne naśladowania i narusza art. 107 § 3 k.p.a., nie uzasadnia uchylenia aktów będących przedmiotem sądowej kontroli. Nie ma bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy. Skoro organy na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego racjonalnie przyjęły, że sytuacja strony, jest na tyle dobra, że koszty egzekucyjne można zapłacić, nie sposób wysnuć wniosku, że przy ściąganiu kosztów egzekucyjnych dojdzie do niewspółmiernych wydatków.
Sąd mając powyższe na względzie uznał za zasadne, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło