III SA/Wa 1142/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie M. S. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca") w piśmie z 23 kwietnia 2014 r. oraz, po wezwaniu referendarza sądowego, na urzędowym formularzu PPF z 5 maja 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową. Wskazał, że: - otrzymuje emeryturę w wysokości 517 zł; - z emerytury dokonywane są potrącenia; - opłaca wodę, prąd światło, wyżywienie; - żyje bardzo skromnie; - posiada budynek gosp o pow 32 k kw; - posiada nieruchomość rolną, nieużytkowaną od 1990 r. o pow 11,12 ha; - nie posiada innych dochodów poza emeryturą. Nadto, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, skarżący poinformował, że: - koszt uzyskania wyciągu z rachunku bankowego przewyższa posiadane środki; - nie dysponuje odpisami zeznań podatkowych; - "innych aktualnych okoliczności konieczności przyznania prawa pomocy byłoby bardzo dużo". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Stąd też zakres rozstrzygnięcia wyrażony w sentencji. Z uwagi na wagę prawa do Sądu i znaczenie dostępu do Sądu referendarz sądowy uznał, że nieprzekazanie niektórych elementów, o które strona była wzywana, np. kalkulacji kosztów życia, wyczerpuje znamiona niewykonania wezwania z 29 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy wskazuje jednak skarżącemu, że korzystna dla strony ocena jej sytuacji życiowej i w konsekwencji przyznanie jej prawa pomocy jest możliwe po uprzednim dokładnym wykazaniu przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy. Subiektywne przekonanie strony o konieczności zwolnienia (jej) z kosztów sądowych, jeśli nie jest poparte stosowną dokumentacją i oświadczeniami, nie zawsze skutkuje korzystnym dla strony rozstrzygnięciem. Zarazem zauważyć należy, że z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada ziemię rolną o pow. 11 ha i utrzymuje się z dochodu z emerytury w wysokości 517 zł miesięcznie. Już kwota stale uzyskiwanego dochodu przewyższa kilkakrotnie wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych. Zarazem skarżący nie wykazał nie tylko stanu rachunku bankowego (który, jak oświadczył, posiada), ale także istnienia wydatków, które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Jak już wielokrotnie w orzecznictwie wskazywano skarżącemu "prawo pomocy nie przysługuje z urzędu każdemu, kto z takim wnioskiem wystąpi, a jedynie takiej stronie, która w sposób przekonujący wykaże, że rzeczywiście jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów związanych z dochodzeniem swoich roszczeń przed sądem". Wykazanie sytuacji majątkowej może nastąpić tak poprzez staranne wykonanie wezwania z 29 kwietnia 2014 r. w niniejszej sprawie, jak też przedstawienie dokumentów, o które był wzywane w innych sprawach zawisłych przed sądami administracyjnymi (II GZ 100/13, V SA/Wa 489/12, tj. dokumentów potwierdzających wydatki mieszkaniowe, wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, zaświadczenie o wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego, które mieszczą się w pkt. 5 wezwania z 29 kwietnia 2014 r). Referendarz sądowy nie przydaje skutków oświadczeniom skarżącego złożonym w innych sprawach, w których wniósł skargę, ze posiada dochody z dopłat unijnych (z których, jak wskazał, jest okradany). Mając powyższe na uwadze, z uwagi na niezupełne wykazanie sytuacji finansowej i życiowej przez stronę, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji