III SA/Wa 1146/06

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w części, tj. zwolnić go od wpisu od skargi w wysokości powyżej 100- zł, 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu 22 sierpnia 2007 r. A. U. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną – A. U., którą utrzymuje z dochodów o wysokości [...],- zł 3. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 11 września 2007 r. A. U. nadesłał wypełniony formularz PPF, nakazy w postępowaniu zapłaty, wykaz rat w podatku dochodowym i terminy płatności, tytuły wykonawcze wystawione względem niego, odpis zwykły z księgi wieczystej, 4. Wymagany w sprawie wpis wynosi 2000,- zł, zatem w odniesieniu do możliwości uiszczenia tej kwoty należy oceniać zdolność strony do ponoszenia w sprawie kosztów sądowych, ponieważ na obecnym etapie postępowania tylko te koszty są wymagalne, a sytuacja majątkowa strony może zmieniać się. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest oczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 8 grudnia 2004 r. sygn. GZ 123-124/04). Żeby ocenić stan majątkowy strony niezbędne są precyzyjne informacje o środkach finansowych, które strona posiada. 5. Skarżący wskazał, że na dzień złożenia wniosku uzyskiwał dochody w wysokości [...], - zł brutto miesięcznie. Z kwoty tej opłacał należności na rzecz Urzędu Skarbowego w wysokości [...],- zł oraz na rzecz ZUS w wysokości [...],- zł oraz wydatki związane z utrzymaniem siebie i żony. Główną przyczyną przyznania skarżącemu przez referendarza sądowego prawa pomocy, w zakresie wyrażonym w sentencji postanowienia, jest krótki termin istniejący pomiędzy wniesieniem sprawy do sądu a zgromadzeniem kwot niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów wpisu od skargi, w zestawieniu z kwotą, jaką dysponuje co miesiąc. W ocenie referendarza sądowego, przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie jest uzasadnione, ponieważ nie można uznać, że skarżący wykazał, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych w sytuacji, gdy posiada stałe źródło dochodu. Z załączonego zeznania PIT za 2006 r. wynika także zdolność jego żony do osiągania przychodów, a w nadesłanych dokumentach nie zostały uprawdopodobnione okoliczności uniemożliwiające jego żonie podejmowania się pracy zarobkowej. Skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych innych okoliczności oprócz wysokości wynagrodzenia i konieczności poniesienia wydatków związanych z utrzymaniem, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych. Okolicznościami tymi nie jest fakt spłaty zaciągniętych zobowiązań, zwłaszcza, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącego nie wynika, by odbywał się on w sposób nieharmonijny. Skarżący dysponuje regularnymi dochodami, a ponadto nie wykazał, że nie posiada zdolności zgromadzenia środków w drodze zaciągania zobowiązań, także w drodze transakcji bankowych, których spłata uzyskiwaniu regularnych dochodów nie spowoduje znaczącego pogorszenia sytuacji życiowej skarżącego. Referendarz sądowy zauważył, że część zobowiązań, które zadeklarował skarżący jest zabezpieczona na hipotece nieruchomości, które posiada, co nie uszczupla jego bieżących dochodów. Niezależnie od powyżej poczynionych uwag referendarz sądowy zauważa, ze skarżący nie nadesłał, pomimo wezwania – odpisów wyciągów z rachunków bankowych wskazanych osób, ani nie ustosunkował się do punktu 2 i 1 wezwania, czym uniemożliwił ocenę jego sytuacji majątkowej w sposób dla niego najbardziej korzystny. Jednak w ocenie referendarza sądowego, nawet z nadesłanych przez skarżącego materiałów i deklaracji wynika, że sytuacja finansowa skarżącego wypełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący uprawdopodobnił, iż natychmiastowe uregulowanie pełnej kwoty wymaganych kosztów sądowych, a nawet znaczącej części, może spowodować, z racji spłaty należnych zobowiązań, pogorszenie sytuacji bytowej. Zarazem skarżący nie wykazał, ze uiszczenie kwoty oznaczonej w sentencji spowoduje ten skutek. Stąd decyzja referendarza sądowego o miarkowaniu wymaganych kosztów do wysokości, której uiszczenie umożliwia skarżącemu udział w postępowaniu sądowym. Ze względu na powyższe należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., postanowić jak w sentencji.