III SA/Wa 1147/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi "L." Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz "L." Spółka z o.o. z siedzibą w K. kwotę 4 659 zł (słownie: cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 1147/08 UZASADNIENIE Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. pismem z dnia 15 września 2001 r. wystąpiła do Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes PFRON) o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON za miesiące sierpień 1995 r. i kwiecień oraz maj 1996 r. w kwocie 77 916,66 zł. Wniosek o zwrot nadpłaty skarżąca spółka ponowiła pismami z 30 listopada 2001 r. i 11 marca 2002 r. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Prezes PFRON odmówił skarżącej spółce stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON za miesiące sierpień 1995 r. i kwiecień oraz maj 1996 r. w kwocie 77 916,66 zł. w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w dalszej cześci uzasadnienia powoływanej jako O.p. do nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy O.p. zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.z.p. Organ wskazał, że w deklaracji za październik 1996 r. nie wskazano żadnej kwoty do wpłaty i zamieszczono w niej wniosek o zwrot nadpłaty bez podania kwoty nadpłaty. W deklaracji za październik 1997 r. strona skarżąca nie wskazała żadnej kwoty do zapłaty i w pozycji uwagi wpisano nadpłatę za 1996 r. w kwocie 81 673,24 zł, stratę bilansową za rok 1997 w kwocie 5 132,20 zł oraz różnicę w kwocie 76 541,04 zł. Organ stwierdził także, że do PFRON w dniu 15 lutego 1999 r. wpłynął wynik kontroli skarbowej, przeprowadzonej w skarżącej spółce, z którego wynikało że spółka od 21 października 1996 r. utraciła status zakładu pracy chronionej i w 1997 r. nie miała obowiązku dokonywać wpłat na PFRON. W wyniku stwierdzono, że spółka dokonała nienależnych wpłat na PFRON w wysokości 69 458,00 zł. Następnie po uzupełnieniu przez spółkę dokumentów składanych do PFRON organ poinformował spółkę, że występująca na jej koncie nadpłata nie podlega zwrotowi. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że deklaracje za miesiące październik 1996 r. i 1997 r. nie zawierały wniosku o zwrot nadpłaconych kwot na PFRON. Organ stwierdził, że deklaracje te nie spełniały wymogów podania określonych w art. 63 k.p.a., gdyż nie zawierały zakresu żądania, z którym występowała skarżąca spółka. Organ podkreślał, że obie w/w deklaracje nie zawierały jasno sformułowanego wniosku o zwrot nadpłaty jaka powstała w stosunku do skarżącej spółki we wpłatach na PFRON. Organ w reasumpcji uzasadnienia stwierdził, że z uwagi na upływ określonego w art. 29 ust. 4 u.z.p. terminu nie jest możliwy zwrot nadpłaty przysługującej skarżącej spółce we wpłatach na PFRON. Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca spółka wniosła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W decyzji organu drugiej instancji stwierdzono, że prawo do zwrotu nadpłaty której dotyczy niniejsza sprawa uległo przedawnieniu na podstawie art. 29 ust. 4 u.z.p. Na decyzję organu drugiej instancji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy brak było ku temu przesłanej faktycznych - art. 233 § 2 pkt 1 lit. a) O.p. przez niezastosowanie tego przepisu - art. 29 u.z.p. w zw. z art. 120 i art. 121 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Nadpłata, której dotyczy niniejsza sprawa powstała przed wejściem w życie ustawy O.p. tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. i z tego powodu zgodnie z treścią art. 330 O.p. do tej nadpłaty zastosowanie mają przepisy ustawy u.z.p. Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.z.p. kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 4 u.z.p. nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Z treści przepisu art. 29 ust. 1 u.z.p. wynika, że w sprawie nadpłaty organ podatkowy miał obowiązek podjąć działania z urzędu w celu dokonania jej zwrotu podatnikowi. Zatem z przepisu tego nie można, tak jak to czyni organ pierwszej instancji w wydanej w niniejszej sprawie decyzji, wywodzić wniosku, że zwrot nadpłaty objętej zakresem tego przepisu mógł nastąpić tylko w sytuacji, gdy podatnik złożył wniosek, w którym wykazał nadpłatę i dodatkowa zawarł żądanie zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie zostały złożone dwie deklaracje - za październik 1996 r. i października 1997 r., w których strona skarżącą wskazała, że dokonała nienależnych wpłat na PFRON i z tego tytułu przysługuje jej nadpłata w tych wpłatach. W deklaracji za październik 1997 r. skarżąca spółka wskazała kwotę przysługującej jej nadpłaty, która była nieznacznie niższa od kwoty nadpłaty wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji. Z treści deklaracji za październik 1997 r., która została złożona do organu pierwszej instancji 28 listopada 1997 r. (karta 4 akt administracyjnych) wynikało w sposób jasny, że spółka stwierdza iż dokonała nienależnych wpłata na PFRON w wysokości 76 541,04 zł. Skoro organ na podstawie art. 29 ust. 1 u.z.p. mógł dokonać zwrotu nadpłaty z urzędu bez konieczności złożenia przez podatnika wniosku w tym przedmiocie, to w niniejszej sprawie, po złożeniu do organu deklaracji za październik 1997 r. zaistniały przesłanki do podjęcia czynności w celu dokonania zwrotu nadpłaty zgodnie z treścią powołanego przepisu. W oparciu o informację zawartą w przedmiotowej deklaracji organ obowiązany był na podstawie art. 7 k.p.a. podjąć czynności w celu wyjaśnienia wskazanej w tej deklaracji nadpłaty. Skoro przepisy u.z.p. nie uzależniały wprost zwrotu nadpłaty od złożenia wniosku o zwrot nadpłaty, to należy przyjmować, że na podstawie art. 29 ust. 1 u.z.p. zwrotowi podlegać powinna każda nadpłata, o której podatnik zawiadomił organ przed upływem terminu określonego w art. 29 ust. 4 u.z.p. Zdaniem Sądu trzyletni termin określony w art. 29 ust. 4 u.z.p. jest to termin do zgłoszenia do organu podatkowego roszczenia odnośnie nadpłaty (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Zobowiązania podatkowe. Komentarz do ustawy, Toruń s. 161 oraz wyrok NSA z 18.9.2002 r., I SA/Wr 329/02, "Przegląd Podatkowy" Nr 6/2003, s. 62). W deklaracji tej spółka wskazała kwotę należności za miesiąc – 5 132,20 i odjęła ją od nadpłaty wynoszącej zdaniem spółki 81 673,24 zł przez co uzyskano kwotę nadpłaty – 76 541,04 zł. .Operacja ta świadczy o tym, że skarżącą spółka żądała zaliczenia części nadpłaty na poczet zobowiązania za październik 1997 r., a zatem że zamierza ją wykorzystać zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 u.z.p. W przepisie tym podatnikom przyznano prawo do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań a w przypadku ich braku do zwrotu nadpłaty. Z tego względu rozliczenie to w ocenie Sądu stanowiło wystarczającą informację dla organów, że spółce przysługuje nadpłata w świadczeniach na PFRON, która nie może być zaliczona na zobowiązania wobec PFRON, a zatem nadpłata podlegająca zwrotowi. W tym stanie rzeczy należało uznać, że w niniejszej sprawie skarżącą spółka zawiadomienia organu o nadpłacie dokonała składając deklarację za październik 1997 r. Z tego względu wbrew temu co twierdziły w niniejszej sprawie organy należało uznać, że do nadpłaty, której dotyczy rozpoznawana sprawa nie miał zastosowania przepis art. 29 ust. 4 u.z.p. W świetle powyższych ustaleń należało stwierdzić, że organy, w niniejszej sprawie całkowicie bezzasadnie twierdziły, że zwrot nadpłaty, której zażądała strona skarżąca nie mógł być dokonany z powodu niezłożenia przez nią wniosku o zwrot nadpłaty we właściwym terminie. Skoro w ocenie Sądu przedmiotowa nadpłata została zgłoszona organowi przed upływem terminu określonego w art. 29 ust. 4 u.z.p. to na prawo do jej zwrotu nie mogły mieć wpływu wskazywane w decyzjach organów zaniechania ze strony skarżącej w złożeniu na wezwanie organu korekt deklaracji na wpłaty na PFRON za różne okresy rozliczeniowe. Tego rodzaju okoliczności mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu odsetek od nadpłaty zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 u.z.p., natomiast nie mogły mieć wpływu na samo prawo do nadpłaty. Dodatkowo należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji uzyskał dodatkową wiedzę o przedmiotowej nadpłacie w dniu 15 grudnia 1999 r., kiedy to otrzymał wynik kontroli sporządzony przez organ kontroli skarbowej, z którego wynikało, że spółka dokonała wpłat na PFRON już po utracie statusu zakładu pracy chronionej. W ocenie Sądu w zaistniałych w niniejszej sprawie okolicznościach organy z naruszeniem art. 29 ust. 4 u.z.p. odmówiły skarżącej spółce zwrotu nadpłaconych wpłat na PFRON. Zdaniem Sądu prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób niezwykle przewlekły z pomijaniem istotnych okoliczności faktycznych wskazanych w niniejszym uzasadnieniu przez Sąd, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy świadczy o tym, że organy w niniejszej sprawie naruszyły art. 120 121 § 1 i art. 122 O.p. w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze zasadnie podnoszono, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. i że na podstawie art. 233 § 2 pkt 1 lit. a) obowiązany był do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenia nadpłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.