III SA/Wa 1148/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego postanawia: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 5 maja 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek H. K. (dalej "skarżący" lub "strona") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponieważ wniosek nie został złożony w prawidłowej formie, referendarz sądowy w dniu 8 maja 2008 r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej. Skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF w terminie i wniósł w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od sześciu lat jest osobą bezrobotną i nie otrzymuje zasiłku. Wobec skarżącego orzeczono [...] grupę inwalidzką. Jest osobą chorą, nie [...] i nie [...] (ubytek w [...] %), przeszedł kilka operacji. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a podstawą utrzymania rodziny jest należące do żony skarżącego gospodarstwo rolne o powierzchni 6,47 ha. Żona skarżącego otrzymuje rentę rolniczą w wysokości 180 złotych miesięcznie, jest osobą chorą, ale brakuje jej środków finansowych na leczenie. Ponadto otrzymuje "dopłaty bezpośrednie" – w 2007 roku otrzymała z tego tytułu kwotę 3.038 złotych. Skarżący posiada dom o powierzchni 100 metrów kwadratowych oraz nieruchomość o powierzchni 0,91 ha ("dopłaty" do tej nieruchomości nie przysługują). Do wniosku załączył odcinek renty za pierwszy kwartał 2008 roku (536,46 złotych), kopie decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, karty informacyjne leczenia J. K. – żony skarżącego; na jednym z nich znajduje się oświadczenie o kosztach leczenia (180 złotych miesięcznie). Skarżący przedstawił również zaświadczenie stwierdzające, że jest osobą bezrobotną od 28 lutego 2001 roku i w 2001 roku pobierał zasiłek, zaświadczenie z 19 maja 2008 roku o przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 roku, zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o nie korzystaniu z pomocy społecznej przez skarżącego oraz oświadczenie J. K., że pomoc w postaci dopłat bezpośrednich nie pokrywa wzrostu cen na paliwo, środki ochrony roślin, energię elektryczną i podatki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 100 złotych (sto złotych), ewentualne przyszłe koszty postępowania (opłaty kancelaryjne, wpis od skargi kasacyjnej) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,47 ha (5,5465 ha przeliczeniowego). W 2006 roku przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił 1.898 zł, a więc skarżący wraz z żoną uzyskali w 2006 roku dochód z gospodarstwa w kwocie 10.527 złotych. Skarżący nie uzyskuje innych dochodów, nie pracuje, nie otrzymuje zasiłku, a wymaga leczenia ze względu na zły stan zdrowia. Jego żona otrzymuje kwartalne świadczenie rentowe w kwocie 536 zł (miesięcznie około 180 złotych), a ponadto w 2007 roku otrzymała płatność do gruntów rolnych ("dopłatę") w kwocie [...] złotych. Jej stan zdrowia wymaga pomocy lekarskiej i ponoszenia kosztów w wysokości około 180 złotych miesięcznie. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.