III SA/Wa 115/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-23
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym dochodów z prac dorywczych, brak majątku, korzystanie z pomocy osób trzecich oraz problemy zdrowotne uniemożliwiające zarobkowanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych o niskich dochodach, mieszka u znajomych, korzysta z pomocy rodziny, nie posiada majątku, a dodatkowo ma problemy zdrowotne uniemożliwiające zarobkowanie i należyte reprezentowanie swoich spraw, należy przyznać mu prawo pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący E. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na brak środków finansowych, brak majątku, pomoc rodziny, problemy zdrowotne uniemożliwiające pracę oraz niskie dochody z prac dorywczych. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] , [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za marzec 2011 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić na jego rzecz radcę prawnego.
Skarżący – E. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. Nie posiada oszczędności ani majątku. W utrzymaniu pomaga mu matka. Skarżący wskazał ponadto, że ciągle choruje ([...] ). Jest pod opieką specjalisty. W związku ze stanem zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Mieszka "kątem"
u znajomych.
Do stałych wydatków miesięcznych skarżący zaliczył: wydatki na mieszkanie i media 300 zł, środki czystości 60 zł, jedzenie 600 zł.
Do wniosku załączył skierowanie do szpitala [...], zaświadczenie lekarskie i wyciąg z rachunku bankowego.
Skarżący wyjaśnił ponadto, że od przeszło trzech lat pozostaje bez stałych dochodów. Zarejestrował się jako osoba bezrobotna, ale choroba uniemożliwia mu znalezienie pracy. Skarżący mieszka w G. u znajomych. Powinien ponosić proporcjonalnie wydatki na mieszkanie, ale nie posiada środków na ten cel i nikt nie żąda od niego zapłaty. Co do kosztów utrzymania skarżący wyjaśnił, że podejmuje prace dorywcze za co w skali miesiąca otrzymuje ok. 700 zł. Aktualnie, z uwagi na leczenie szpitalne, nie będzie mógł pracować dorywczo. Po zarejestrowaniu się jako osoba bezrobotna jest ubezpieczony i nie ponosi koszów leczenia. Ponadto jeśli brakuje mu na jedzenie pomaga mu matka i syn.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika
tj. w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z jego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów, skarżący jest osobą bezrobotną. Utrzymuje się z prac dorywczych, z tytułu których uzyskuje dochód w wysokości ok. 700 zł. Mieszka
u znajomych. Korzysta z pomocy finansowej matki oraz syna. Nie posiada żadnego majątku. Przede wszystkim jednak, skarżący ma problemy zdrowotne i w związku z nimi został skierowany na leczenie do [...] (zob. załączone skierowanie). Pobyt w szpitalu uniemożliwi skarżącemu jakiekolwiek zarobkowanie oraz należyte reprezentowanie swoich spraw przed Sądem. Okoliczność ta uzasadnia więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Orzekając o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, referendarz sądowy miał również na względzie, że oświadczenia skarżącego, zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło