III SA/Wa 1150/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-19
Skład orzekający: Marta Waksmudzka-Karasińska, Agnieszka Baran, Honorata Łopianowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące wymagalności obowiązku, jest związany stanowiskiem wierzyciela, czy też może badać merytoryczną zasadność decyzji wymiarowej i wymagalność zobowiązania?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, jest związany stanowiskiem wierzyciela co do wymagalności zobowiązania. Nie bada merytorycznej trafności decyzji wymiarowej ani wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. W związku z tym, zarzuty dotyczące ustalenia powierzchni gruntów i naliczenia podatku rolnego, które odnoszą się do decyzji wymiarowej, są niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku i błędnie ustalonej podstawy opodatkowania (powierzchni gruntów). Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione lub niedopuszczalne, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela i odrębność postępowania egzekucyjnego od postępowania dotyczącego umorzenia należności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmudzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. G. [dalej także: "Skarżący, "Strona", "Zobowiązany"] na podstawie tytułu z dnia [...] czerwca 2017 r. wystawionego przez Wójta Gminy C., obejmującego należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od dnia 1 stycznia 2013 r., do dnia 30 czerwca 2017 r.
W toku prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. na podstawie zawiadomienia z 11 sierpnia 2017 r. nr [...].
2. W dniu 22 sierpnia 2017 r. K. G. złożył osobiście w Urzędzie Skarbowym w S. pismo, które organ egzekucyjny zakwalifikował jako zgłoszenie zarzutu braku wymagalności obowiązku [art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej także: "ustawa egzekucyjna", "u.p.e.a."].
3. Postanowieniem z [...] września 2017 r. Wójt Gminy C. postanowił uznać zgłoszony zarzut dotyczący zaległości za rok 2013-2017 za nieuzasadniony, a zarzut dotyczący zaległości za rok 2010-2012 za niedopuszczalny.
4. Na ww. postanowienie Zobowiązany wniósł zażalenie.
5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. [dalej także: "SKO", "Organ odwoławczy"] postanowieniem z [...] listopada 2017 r. postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie Wójta Gminy C. z [...] września 2017 r. w całości i uznać za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, a za niedopuszczalny zarzut, w którym Skarżący kwestionował wymagalność należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2012-2017 z uwagi na błędnie ustaloną podstawę opodatkowania.
W wydanym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyjaśniło, że postępowanie dotyczące umorzenia zaległych zobowiązań od 2010 do 2012 roku jest sprawą odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Prowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenia należności za lata 2010-2012 nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku — zaległości podatkowych za lata 2012-2017 [I-II rata].
W związku z powyższym zdaniem SKO, zarzut nieistnienia obowiązku za ww. lata należy uznać za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że kwestia przyjętej za podstawę opodatkowania powierzchni gruntów była od 2012 roku corocznie przedmiotem badania przez tutejsze Kolegium i z tego względu zarzut w którym podatnik wskazuje na konieczność przedstawienia hektarów fizycznych należy uznać za niedopuszczalny.
6. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowił odmówić uwzględnienia ww. zarzutów.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny powtórzył w całości stanowisko SKO, wyjaśniając przy tym, iż tryb rozpatrzenia zarzutów ustawodawca uregulował w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutu przez zobowiązanego. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Organ egzekucyjny wskazując na art. 34 § 4 podniósł, że uznanie przez wierzyciela jednego z zarzutów za nieuzasadniony, a drugiego za niedopuszczalny, skutkuje koniecznością ich uznania odpowiednio za nieuzasadniony i niedopuszczalny również przez tut. organ egzekucyjny i zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do wydania postanowienia odmawiającego ich uwzględnienia.
7. Pismem z 18 stycznia 2018 r. K. G. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] stycznia 2018 r.
W złożonym zażaleniu, Zobowiązany wyjaśnił, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,47 ha na podstawie postanowienia [...] SR W. i wnosi o zmierzenie powierzchni hektarów fizycznych posiadanej przez niego ziemi.
8. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po zapoznaniu się z powyższym zażaleniem wydał postanowienie z [...] lutego 2018 r., w którym postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie [dalej także: "Dyrektor", "organ II instancji", "DIAS"]ś stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prawidłowo odmówił uwzględnienia podniesionych zarzutów. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska Wierzyciela [por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 29 maja 2013 r. I SA/Sz 856/12].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że postępowanie dotyczące umorzenia zaległych zobowiązań od 2010 do 2012 roku jest sprawą odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego a prowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenia należności za lata 2010-2012 nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku - zaległości podatkowych za lata 2012-2017 [I-II rata].
W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora, zarzut nieistnienia obowiązku za ww. lata należy uznać za nieuzasadniony.
Organ II instancji wskazał również, że kwestia przyjętej za podstawę opodatkowania powierzchni gruntów była od 2012 roku corocznie przedmiotem badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., ponieważ podatnik od corocznie wydawanych decyzji Wójta Gminy C., składa odwołania do ww. Kolegium i z tego względu zarzut w którym podatnik wskazuje na konieczność przedstawienia hektarów fizycznych należy uznać za niedopuszczalny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnia ponadto, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest ściśle związany stanowiskiem wierzyciela, stąd też nie jest uprawniony do ingerowania w treść jego stanowiska.
9. Zobowiązany, pismem z 26 marca 2017 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa.
Do skargi Strona załączyła decyzję Wójta Gminy C. z [...] lutego 2018 r. umarzającą podatek rolny i leśny Strony za lata 2010, 2011 i 2012 r.
Skarżący wskazuje, że nie ustalono i nie ujawniono powierzchni należących do niego hektarów leśnych i rolnych i do czasu uregulowania jego własności nie będzie odbierał nakazów zapłaty podatku rolnego. W opinii Strony, z uwagi na uzasadnienie zarzutów, należy przeprowadzić kontrolę ksiąg wieczystych o numerach: [...] i [...].
10. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
1. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066] sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."] Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
2. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
3. Podkreślenia wymaga, że argumentacja wyartykułowana w skardze nie dotyczy przedmiotu sprawy, a koncentruje się jedynie na prawidłowości ustalenia powierzchni gruntów i prawidłowego naliczenia podatku rolnego. Natomiast postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie dotyczy zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W postępowaniu tym organ egzekucyjny, po otrzymaniu wiążącego stanowiska Wierzyciela, postanowił odmówić uwzględnienia złożonych zarzutów.
Dokonując kontroli zasadności stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. należy podkreślić, że Skarżący zarzuty te opiera na tezie o braku wymagalności obowiązku [art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.].
Z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności [zasadności] decyzji wymiarowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego.
W tym stanie rzeczy analizowanie wymagalności obowiązku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od dnia 1 stycznia 2013 r., do dnia 30 czerwca 2017 r., którego dotyczy tytuł z [...] czerwca 2017 r. wystawiony przez Wójta Gminy C. i co do którego organ egzekucyjny zastosował zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. na podstawie zawiadomienia z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] trafnie uznane zostało za niedopuszczalne. Zagadnienie przyjętej za podstawę opodatkowania powierzchni gruntów w tym formułowany przez Skarżącego postulat przedstawienia hektarów fizycznych nie może zatem podlegać analizie w postępowaniu wywołanym zarzutami. Skoro bowiem wobec Skarżącego wydano stosowne decyzje w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od dnia 1 stycznia 2013 r., do dnia 30 czerwca 2017 r. to w ramach postępowania wywołanego zarzutami zgłoszonymi w postępowaniu egzekucyjnym – po myśli art. 29 § 1 u.p.e.a. – nie może podlegać poprawność ustaleń dotyczących tego wymiaru, w tym powierzchnia gruntów mających podlegać opodatkowaniu.
Racje przy tym ma organ, że postępowanie dotyczące umorzenia zaległych zobowiązań od 2010 do 2012 roku jest sprawą odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego a prowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenia należności za lata 2010-2012 nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku — zaległości podatkowych za lata 2012-2017.
4. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło