III SA/Wa 1153/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-17
Skład orzekający: Katarzyna Owsiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien utrzymać w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona skarżąca nie udokumentowała zmiany swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej i nie udokumentowała jej pomimo wezwania sądu. Brak pełnych i wyczerpujących informacji uniemożliwia rzetelną ocenę kondycji finansowej spółki, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie podatku VAT. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wszczęte postępowania kontrolne i zablokowanie rachunków bankowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie odmówił zmiany tej decyzji, gdyż spółka nie udokumentowała zmiany swojej sytuacji materialnej pomimo wezwań. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia odmawiającego zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Owsiak, po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r.
Skarżąca wniosła na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w stosunku do Spółki zostały wszczęte postępowania kontrolne przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Na poczet przyszłych zobowiązań zablokowano Spółce wszystkie posiadane rachunki bankowe. Spółka została zmuszona do zwolnienia pracowników.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 100.000 zł. Spółka nie posiada środków trwałych.
Na wezwanie o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że nie posiada wglądu do wyciągów z rachunków bankowych Spółki, nie posiada również wglądu do bilansu oraz rachunku zysków i strat, a także do deklaracji VAT. Pełnomocnik oświadczył, że Spółka od 2,5 lat nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie posiada żadnych udziałów w innych podmiotach. Spółka nie posiada też nieruchomości. Posiada natomiast zobowiązania w kwocie 6.703.491 wraz z odsetkami w kwocie 880.638 zł.
Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W uzasadnieniu wskazał, że wobec niedostosowania się przez Skarżącą do wezwania o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Następnie zarządzeniem z 7 lutego 2018 r. Spółka została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 marca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Pismem z 3 kwietnia 2018 r. Skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Pismem z 10 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącą do udokumentowania zmiany sytuacji materialnej Skarżącej od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 11 października 2017 r.
W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszym przypadku nie nastąpiła zmiana okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że Skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego i nie udokumentowała w żaden sposób zmiany swojej sytuacji materialnej.
Pismem z dnia 2 lipca 2018 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2018 r.
W uzasadnieniu powołała się na fakt zajęcia egzekucyjnego jej rachunków bankowych oraz zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazała również, że wszystkie pisma potwierdzające jej słabą kondycję finansową znajdują się w aktach sprawy. Brak dostarczenia dokumentów, o które wzywał Sąd wynikał z faktu, iż Spółka nie prowadzi żadnej działalności, nie są zatem sporządzane żadne aktualne dokumenty finansowe w postaci bilansów, rachunku zysków i strat czy deklaracji podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Dodać należy, że stosownie do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Powyższy przepis warunkuje i uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego, iż brak było podstaw do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie do udokumentowania zmiany swojej sytuacji materialnej, wniosek Skarżącej nie zasługiwał bowiem na uwzględnienie. Brak udzielenia pełnych i wyczerpujących informacji na temat kondycji finansowej Spółki, znajdujących poparcie w materiale dowodowym powoduje, że niemożliwym jest dokonanie rzetelnej i niebudzącej wątpliwości oceny rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki.
Należy zauważyć, że także argumentacja przedstawiona w sprzeciwie nie wnosi nic nowego do sprawy. Skarżąca nadal uchyla się od udzielenia pełnych, popartych stosownymi dowodami informacji o jej stanie majątkowym, tłumacząc się brakiem dokumentów i zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że referendarz sądowy zasadnie odmówił zmiany postanowienia z dnia 11 października 2017 r. wobec braku zmiany okoliczności sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art 165 w zw. z art 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło