III SA/Wa 1157/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-08

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Alojzy Skrodzki, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, mimo istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ma obowiązek umorzyć zaległość podatkową, czy też decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowej, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a samo stwierdzenie istnienia przesłanek nie obliguje go do uwzględnienia wniosku o umorzenie.
Stan faktyczny
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej (SPZ ZOZ) złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2003 r. SPZ ZOZ argumentował tragiczną sytuacją finansową, spowodowaną m.in. przepisami tzw. "ustawy 203", i koniecznością udzielania świadczeń zdrowotnych bez względu na koszty. SKO i Burmistrz uznali, że choć istnieje ważny interes podatnika, wcześniejsze ulgi nie poprawiły płynności finansowej, a problemy systemowe nie mogą być załatwiane przez ulgi podatkowe. SPZ ZOZ domagał się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - zwane dalej SKO, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w P.- zwany dalej SPZ ZOZ, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmawiającą Skarżącemu umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wyjaśniło, iż decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, oparta na podstawie art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), ma charakter uznaniowy. Oznacza to, zdaniem SKO, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że w sprawie nie występują przesłanki określone w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, wówczas przepis ten nie może mieć zastosowania. Natomiast stwierdzenie, iż występują te przesłanki, powoduje rozważenie, czy organ podatkowy uwzględni wniosek o umorzenie, czy też nie. Stwierdzenie przez organ podatkowy, iż występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny, nie oznacza obowiązku zastosowania ulgi podatkowej. Zarówno Burmistrz Miasta P. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie kwestionują istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika uzasadniającej zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, jednakże SKO utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji brało pod uwagę wielkość pomocy udzielonej w poprzednich latach w spłacie należności podatkowych, która nie wpłynęła na poprawę płynności finansowej podatnika. Odnośnie innej formy pomocy, o jakiej wspomina skarżący - wprowadzenie przez radę gminy zwolnienia podatkowego na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, SKO nie może zająć stanowiska, gdyż podjęcie uchwały w tym zakresie należy do wyłącznej kompetencji rady gminy, a treść uchwały nie podlega ocenie czy weryfikacji przez SKO. Z takim rozstrzygnięciem Skarżący się nie zgodził, zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze SPZ ZOZ wniósł o uchylenie decyzji SKO oraz decyzji Burmistrza Miasta P.. Wniosek uzasadniał tragiczną sytuacją finansową SPZ ZOZ w P.. Sytuacja ta jest spowodowana min. wprowadzeniem przez ustawodawcę tzw. "ustawy 203" oraz zobowiązaniami, które z niej wynikają. Skarżąca wyjaśniała, iż Szpital na mocy przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest zobowiązany do udzielania świadczeń zdrowotnych bez względu na ich koszty. Nie ma także wpływu na osiągany zysk. Szpital realizując zadania w zakresie ochrony zdrowia oczekuje pomocy ze strony gminy również przez wprowadzenie zwolnienia przedmiotowego na podstawie uchwały rady gminy. Pobranie od SPZ ZOZ w P. zaległych podatków i nie zastosowanie względem niego instytucji umorzenia zaległości podatkowej spowoduje niemożność dalszego wywiązywania się przez szpital ze swoich obowiązków i może zagrozić jego egzystencji finansowej, co będzie miało reperkusje społeczne. Mając powyższe argumenty na uwadze, zdaniem SPZ ZOZ, skarga jest zasadna. SKO podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji przesłało odpowiedź na skargę z wnioskiem o jej oddalenie, argumentując to powołanymi w zaskarżonej decyzji przesłankami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydana została bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty podniesione w skardze nakazują uczynić przedmiotem rozstrzygnięcia kwestę istnienia przesłanek będących warunkiem sine qua non umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Podstawą prawną umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON jest art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym wyżej art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zatem umorzenie zależy od wystąpienia ważnego interesu społecznego lub interesu publicznego. Zaznaczyć należy w tym miejscu, iż użyte przez normodawcę pojęcia nieostre, niedookreślone, takie jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny, a więc nie może o tym decydować przekonanie podatnika. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Natomiast "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. W niniejszej sprawie nie jest sporne między stronami, że wystąpił ważny interes podatnika i ważny interes publiczny. Należy jednak zauważyć, iż nawet przy spełnieniu powyższych przesłanek ustawodawca nie zobligował organów podatkowych do umorzenia należności podatkowych. Wręcz przeciwnie pozostawił organom podatkowym możliwość wyboru decyzji w ramach uznania administracyjnego. W przedmiotowym przypadku organy podatkowe skorzystały z tej możliwości. Trudno więc uznać, iż naruszyły w tym zakresie obowiązujące przepisy. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu , zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, uznał, że przedstawione we wniosku okoliczności uzasadniające ważny interes podatnika, nie obligują organów podatkowych do udzielenia wnioskowanej ulgi. Tym bardziej, jak wynika z informacji organu, iż wcześniej były już udzielane różnego rodzaju ulgi w należnościach podatkowych, które nie poprawiły sytuacji finansowej Skarżącego. Sąd zauważa, iż podstawową zasadą jest powszechność i równość ponoszenia ciężarów podatkowych, jeżeli wystąpi w danym podmiocie obowiązek zapłaty takiej należności. Należy przy tym zauważyć, iż ulgi mogą mieć jedynie charakter incydentalny, a nie powtarzalny, służący doraźnej poprawie kondycji finansowej strony. Ma rację organ odwoławczy twierdząc, iż problemów systemowych w finansowaniu służby zdrowia nie można załatwiać poprzez udzielanie ulg podatkowych, co w efekcie doprowadzi do uszczuplenia dochodów jednostki samorządu terytorialnego i zaniechanie wykonania innych zadań nałożonych na mocy stosownych przepisów na Burmistrza Miasta P.. Zauważyć należy, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji od kilku lat, nie jest to więc okoliczność nowa czy nadzwyczajna. Należy podkreślić, iż badając decyzję w przedmiocie umorzenia Sąd bada czy organ podatkowy nie naruszył przepisów procesowych przy wydawaniu decyzji tzn. podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i ocenił w sposób prawidłowy zebrany materiał dowodowy. Sąd nie może wkraczać w kompetencje organów podatkowych, jeżeli mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym. W kontekście rozpoznawanej sprawy organy administracyjne nie kwestionowały faktu trudnej sytuacji finansowej skarżącego. Organy stwierdził, w ramach uznania administracyjnego, że nie zgadza się na kolejne umorzenie podatku, ponieważ nie zmieni to trudnej sytuacji podatnika tak samo jak nie zmieniło umorzenie podatku od nieruchomości w poprzednich latach. Odnośnie drugiego zarzutu dotyczącego braku zwolnienia od podatku na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.). Sąd stwierdza, że na podstawie tego przepisu rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 art. 7 cyt. ustawy. Ustawodawca zatem upoważnił radę gminy do podjęcia stosownej uchwały w tej sprawie. Rozpoznawana sprawa jest rozpatrywana zupełnie w innym trybie tzn. w ramach postępowania podatkowego wszczętego na wniosek strony. Zatem zarzut braku wydania przez radę gminy stosownej uchwały zwalniającej SPZ ZOZ nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzygnął jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło